Theo đó, Bộ đề nghị các trường đại học xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, phù hợp với mục tiêu, định hướng phát triển, năng lực đào tạo và nghiên cứu của từng đơn vị. Các cơ sở cần rà soát, đổi mới chương trình đào tạo các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM) theo chuẩn chương trình, gắn với yêu cầu thực tiễn, tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Bộ khuyến khích áp dụng mô hình giáo dục hội tụ, tăng cường tính thực tiễn, liên ngành, đặc biệt trong đào tạo sau đại học về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và công nghệ sinh học.
Bên cạnh đó, Bộ yêu cầu đa dạng hóa phương thức đào tạo các ngành STEM, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và mô hình giáo dục mở; gắn kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu để hình thành hệ sinh thái trí tuệ nhân tạo, không gian ảo. Đồng thời, cần phát triển các chương trình đào tạo chất lượng cao thông qua hợp tác quốc tế, nhất là ở bậc sau đại học.
Các trường, căn cứ vào năng lực và thế mạnh của mình, lập kế hoạch tuyển sinh và tổ chức đào tạo các chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng trong giai đoạn 2025 - 2035. Bộ yêu cầu thống nhất phương thức tuyển sinh với các chương trình kỹ sư, thạc sĩ tài năng; xây dựng cơ chế tuyển sinh tiến sĩ theo ngành, nhóm ngành; có quy chế phối hợp đào tạo, mời giảng viên, chuyên gia uy tín tham gia; áp dụng phương pháp giảng dạy hiện đại và tạo điều kiện cho người học tăng cường trải nghiệm thực tế.
Ngoài ra, Bộ cũng nhấn mạnh việc gắn kết chặt chẽ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao với chính sách thu hút, trọng dụng tiến sĩ các ngành STEM từ nước ngoài; ưu tiên cử giảng viên đi học tiến sĩ tại các trường uy tín quốc tế. Các trường cần giao nhiệm vụ nghiên cứu cho giảng viên, học viên trong lĩnh vực công nghệ chiến lược; thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp trong đào tạo sau đại học theo cơ chế đặt hàng; đầu tư nâng cấp phòng thí nghiệm; huy động nguồn kinh phí và học bổng từ doanh nghiệp; xây dựng trung tâm đào tạo, nghiên cứu xuất sắc với sự tham gia của các tập đoàn, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
 |
| Bộ GD&ĐT yêu cầu các cơ sở cần rà soát, đổi mới chương trình đào tạo các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM) theo chuẩn chương trình, gắn với yêu cầu thực tiễn, tiếp cận chuẩn mực quốc tế. Ảnh: HUST |
Tiêu chí lựa chọn cơ sở đào tạo tham gia chương trình tài năng lĩnh vực STEM
Song song với Đề án, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 2628/QĐ-BGDĐT về Tiêu chí lựa chọn các chương trình và cơ sở đào tạo tham gia đào tạo kỹ sư, thạc sĩ tài năng trong các lĩnh vực STEM.
Nguyên tắc lựa chọn nhằm đảm bảo tính cạnh tranh, khả thi khi có nhiều cơ sở đăng ký; lựa chọn các đề án có khả năng triển khai hiệu quả, phát triển bền vững sau khi không còn hỗ trợ ngân sách; có thể nhân rộng mô hình đào tạo; tạo tiền đề để chương trình được xếp hạng quốc tế và tác động lan tỏa tới hệ thống giáo dục đại học.
Các tiêu chí chủ yếu gồm:
Trong 3 năm tuyển sinh gần nhất, mỗi năm chương trình phải tuyển được ít nhất 10% tổng chỉ tiêu của chương trình đăng ký, đáp ứng chuẩn đầu vào do Bộ ban hành.
Có hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ gắn với chuẩn đầu ra; có kế hoạch kiểm định chất lượng bởi các tổ chức trong nước hoặc quốc tế.
Có phòng thí nghiệm đáp ứng ít nhất 60% nhu cầu đào tạo, nghiên cứu cho các ngành công nghệ cao.
Có ít nhất 5 nghiên cứu sinh đã hoặc đang theo học tiến sĩ thuộc ngành, nhóm ngành đăng ký trong 3 năm gần nhất; ưu tiên đơn vị đã có kinh nghiệm triển khai các chương trình tiên tiến, tài năng.
Có số lượng công bố khoa học, sở hữu trí tuệ, công trình ứng dụng bình quân đạt ít nhất 0,6 công trình/giảng viên toàn thời gian trong 3 năm gần nhất; có ít nhất 1 nhóm nghiên cứu trong nhóm ngành đăng ký.
Hợp tác với tối thiểu 2 trường đại học quốc tế uy tín (theo các bảng xếp hạng QS, THE,…) và ít nhất 2 doanh nghiệp trong đào tạo, thực tập, việc làm cho sinh viên.
Có cam kết đóng góp hoặc hỗ trợ thêm về tài chính, nhân lực và cơ sở vật chất để triển khai chương trình hiệu quả.
Trên cơ sở các tiêu chí này, Bộ sẽ tổ chức đánh giá, tuyển chọn và giao nhiệm vụ cho những cơ sở có đề án khả thi và hiệu quả nhất.
Bích Ngọc (tổng hợp)
