Triển khai hệ thống motor biến tần như thế nào để đảm bảo an toàn?

Hỗ trợ kỹ thuật
18/03/2023 10:00
Bàn về cách triển khai các hệ thống biến tần và cách kết hợp nó với hệ thống điều khiển công nghiệp.
aa

Hôm nay tôi muốn bàn về cách triển khai các hệ thống biến tần và cách kết hợp nó với hệ thống điều khiển công nghiệp.

• Giảm thiểu sóng hài dòng điện khi sử dụng biến tần

Tôi còn nhớ, hồi mới học PLC buổi đầu tiên, được giới thiệu về biến tần và cách đấu như sau:
– đấu 3 pha vào CB
– đấu 3 pha vào đầu vào biến tần
– đấu 3 pha đầu ra biến tần vào motor
– bật lên và chạy phà phà
​trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toan

Cách đấu này không sai và rất nhiều người trong thực tế vẫn đấu như vậy. Điều khiển tốc độ trực tiếp trên màn hình nho nhỏ của biến tần. Các biến tần này thường có nút vặn luôn và tiện cho chỉnh tốc độ. Biến tần rẻ nên cũng không có gì phải nhiều, cũng chả có bảo vệ trên dưới gì hết. Kể cũng đơn giản và dễ chạy.

Đến lúc ra ngoài thực tế, một trong những vấn đề hệ thống chạy biến tần gặp nhiều nhất và hay gặp rủi ro nhất lại là quá dòng quá tải. Nếu biến tần không có chức năng bảo vệ quá dòng, và CB cũng không có giới hạn dòng phù hợp thì hệ thống sẽ rất dễ hỏng. Nhưng nếu nâng cấp lên một chút, biến tần có bảo vệ quá dòng và CB motor chỉnh được sẽ an toàn cho hệ thống hơn.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toanTuy nhiên, hiếm ai lắp biến tần chỉ chạy một tốc độ? Chí ít thì cũng phải điều khiển bật tắt được, còn không thì phải đảo chiều, báo lỗi, phản hồi được là có đang chạy hay không. Vậy là phải lôi một mớ IO đủ kiểu ra đấu vào với PLC để có thể thực hiện được các chức năng cơ bản trên.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toan

Hệ thống như vậy về cơ bản là đáp ứng được 90% các nhu cầu thông dụng của khách hàng Việt Nam, và thực tế tôi thấy các nhà tích hợp ở Việt Nam sẽ chỉ kiến nghị cho khách hàng tới đây là ngưng rồi. Hệ thống thực tế cũng khá đảm bảo cho các hoạt động vận hành thông thường. Tuy nhiên, đây chỉ là dành cho thị trường Việt Nam, nơi mà vấn đề an toàn thường được bỏ qua.

Đối với các thiết bị motor, để vận hành, bảo trì bảo dưỡng được thì thường cần có thể đóng cắt và khóa được ngoài hiện trường mà không cần mở tủ điện (mở tủ điện cần chứng chỉ về an toàn điện và kiến thức về điện). Để thực hiện được việc này, ngoài hiện trường (field) cần có thêm 1 thiết bị đóng cắt (Isolator/handswitch) để có thể có điểm để LOTO và ngắt điện tới thiết bị.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toanCó Isolator thì lại nghĩ, trong trường hợp đóng cắt thực tế nếu Isolator bị dính tiếp điểm, hoặc cần mở thiết bị ra sửa thì đầu trên của thiết bị đóng cắt sẽ vẫn còn điện, làm việc sửa chữa gặp khó khăn. Thế nên, thiết bị đóng cắt sẽ được gắn với tiếp điểm phụ, đấu về coil của 1 khởi động từ (contactor) để đảm bảo cắt điện tới thiết bị. Trên contactor sẽ có tiếp điểm phụ đấu về DI của PLC để xác định trạng thái đóng mở của isolator, làm điều kiện khóa liên động an toàn (interlock) cho VFD. Một số trường hợp, mình có thấy các công ty thiết kế motor CB đấu chung cụm với contactor ở đầu trên biến tần. Cách làm này sẽ rất an toàn, tuy nhiên nếu isolator đóng mở nhiều lần, sẽ tạo thành rủi ro hư hỏng cho phần điều khiển của biến tần, nhất là nếu phần điều khiển được cấp nguồn từ 3P của biến tần. Nếu nguồn 24V cho phần điều khiển của biến tần được cấp riêng thì nên lắp đặt contactor ở trước VFD

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toanLo cho nhân viên về an toàn thì các tủ điều khiển không thể thiếu hệ thống cảnh báo khẩn cấp (emergency). Khi emergency nhấn, sẽ phải qua rơ le an toàn (safety relay), và rơ le này sẽ chuyển tín hiệu về cho VFD (nếu có chức năng khởi động an toàn – Torque Off), về DI để PLC biết là đang có khẩn cấp, và có thể về Safety Contactor (đấu nối tiếp cùng với thiết bị chuyển mạch bằng tay – handswitch ). Các nhà tích hợp Việt Nam cũng rất hay ăn gian điểm này trong hệ thống an toàn, khi không sử dụng rơ le an toàn, khởi động từ an toàn hay biến tần an toàn để tiết kiệm chi phí.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toan

Thường với mình, hệ thống đến đây là khá hoàn chỉnh. Tuy nhiên, ở thời đại 4.0 thì biến tần có thể cung cấp được rất nhiều thông tin: thời gian chạy, nhiệt độ, trạng thái abc xyz, set up thông số từ xa,… tất cả thông qua các chuẩn truyền thông hiện đại nền ethernet như EthernetIP. Profinet, EtherCAT,… Khi đã thiết lập xong xuôi rồi thì thực ra lượng IO phải sử dụng sẽ ít đi rất nhiều, và hầu như không cần sử dụng IO truyền thống nữa.
trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toan

Các biến tần đời mới còn có thể cấu hình được IO để thay thế PLC và nhận trực tiếp các tín hiệu về handswitch và lỗi nhiệt từ motor để báo cáo về PLC thông qua truyền thông. Đây là cách làm ưa thích nhất của mình.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toan

Cuối cùng, đối với các hệ thống an toàn cao là khi mà không còn phải sử dụng rơ le an toàn, PLC, biến tần, contactor đều có tỷ lệ an toàn cao để có thể chạy Safety Over Ethernet đảm bảo an toàn với chuẩn an toàn cao nhất. Thiết kế này sẽ rất tiết kiệm nếu hệ thống có rất nhiều motor và an toàn phức tạp mà rơ le an toàn rất khó để thực hiện. Tuy nhiên, thiết kế này cũng sẽ rất đắt nếu lượng thiết bị trong mạng lưới của bạn nhỏ.

trien khai he thong motor bien tan nhu the nao de dam bao an toanCâu hỏi đặt ra:
– Bạn cần bảo vệ người dùng cuối tới đâu, nếu như ở Việt Nam không có tiêu chuẩn?
– Bạn có sẵn sàng đặt ra tiêu chuẩn an toàn, nếu biết rằng chi phí sẽ tăng lên?
– Bạn là nhà tích hợp, và bạn có sẵn sàng giải thích cho chủ đầu tư về các lớp công nghệ cần có cho 1 hệ thống an toàn?
– Bạn là nhà tích hợp, và liệu bạn và công ty có sẵn sàng các tài nguyên (AOI, FB/ DB, HMI-OOP code) để triển khai một hệ thống an toàn cao?

Hoàng Kim Hùng

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

VN Index giảm hơn 10 điểm khi áp lực bán gia tăng tại nhóm ngân hàng, dầu khí và công nghệ. Thanh khoản khớp lệnh ở mức thấp, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng. Ở chiều ngược lại, nhóm thực phẩm, đồ uống và điện vẫn duy trì diễn biến tích cực.
Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Nhu cầu robot đang phục hồi mạnh trên toàn cầu, trong đó các ứng dụng vận chuyển và xử lý hàng hóa tại kho bãi, trung tâm logistics đóng vai trò quan trọng.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Sau nhịp điều chỉnh, định giá tại một số nhóm ngành đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo cơ hội tích lũy cho dòng tiền trung hạn. Tuy nhiên, thị trường chưa có đủ tín hiệu xác nhận xu hướng tăng mạnh. Nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý, kiểm soát margin và giữ sức mua dự phòng để chủ động trước những biến động bất ngờ.
Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson vừa giới thiệu robot cộng tác AX6 tại thị trường Đông Nam Á, hướng tới nhu cầu tự động hóa linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn trong môi trường phòng sạch.
Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Gần 90% doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống đã sử dụng hoặc có kế hoạch sớm triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy, nhưng chỉ khoảng 45% dữ liệu thu thập được khai thác hiệu quả.
Vinamilk khẳng định sức mạnh thương hiệu và năng lực kinh doanh qua hai bảng xếp hạng năm 2026

Vinamilk khẳng định sức mạnh thương hiệu và năng lực kinh doanh qua hai bảng xếp hạng năm 2026

Vinamilk ghi dấu ấn tại hai bảng xếp hạng doanh nghiệp năm 2026 khi dẫn đầu danh sách 50 Thương hiệu dẫn đầu Việt Nam của Forbes Việt Nam với giá trị thương hiệu khoảng 3,32 tỷ USD, đồng thời có năm thứ 15 liên tiếp góp mặt trong Top 50 Công ty kinh doanh hiệu quả nhất Việt Nam của Nhịp Cầu Đầu Tư. Đặc biệt, Vinamilk là một trong 5 doanh nghiệp được vinh danh trụ hạng bền vững suốt 15 năm, cho thấy sức bền kinh doanh và giá trị thương hiệu được bồi đắp qua nửa thế kỷ phát triển.
25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt 25 cơ sở đào tạo với 53 chương trình thuộc lĩnh vực vi mạch bán dẫn tham gia Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn. Các trường được hỗ trợ đầu tư thiết bị, phần mềm và nâng cấp phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo, nghiên cứu.
Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

VN Index vẫn giữ được sắc xanh, nhưng bức tranh trên bảng điện tử lại hoàn toàn trái ngược khi có tới 220 cổ phiếu giảm giá. Trong khi thanh khoản lao dốc, việc chỉ số tránh được một phiên điều chỉnh đến chủ yếu từ việc cổ phiếu VIC tăng giá và đóng góp hơn 8 điểm.
On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage là chương trình nghệ thuật đặc sắc, tổ chức thường niên do Câu lạc bộ Kịch nghệ Life’s So Drama - CLB về kịch nghệ do học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam thành lập và duy trì.
master