Việt Nam đang có nhiều cơ hội phát triển nông nghiệp xanh bền vững

Đề án nhằm nâng cao năng lực kỹ thuật cấp quốc gia, khu vực và cấp tỉnh trong nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ

Đề án thay đổi tích cực tư duy của người nông dân về nông nghiệp xanh bền vững

Đánh giá tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ NNMT Trần Đức Thắng nhận định, với cách làm bài bản, trách nhiệm và đồng bộ, đề án đã bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực. Một trong những chuyển biến rõ nét nhất là sự thay đổi về nhận thức của cả hệ thống chính trị và người dân đối với mục tiêu phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo.

Đến nay, đề án được xác định không chỉ là chương trình phát triển sản xuất mà còn là bước đi quan trọng trong quá trình cơ cấu lại ngành hàng lúa gạo vùng ĐBSCL, hướng tới nền nông nghiệp xanh, bền vững và có trách nhiệm với môi trường.

Đồng thời, nông dân tại nhiều địa phương đã từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tiếp cận và áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như “1 phải 5 giảm”, “3 giảm 3 tăng”, canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, nhiều mô hình quản lý nước tưới theo phương pháp ngập khô xen kẽ (AWD), sử dụng phân bón hợp lý và giảm phát thải khí nhà kính cũng được triển khai.

Một số địa phương như Cần Thơ, Đồng Tháp và An Giang đã chủ động nhân rộng các mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, góp phần giảm phát thải.

Bên cạnh đó, một số doanh nghiệp lớn đã tham gia chuỗi giá trị lúa gạo chất lượng cao, hỗ trợ nông dân từ khâu sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm, từng bước hình thành các liên kết sản xuất bền vững và minh bạch.

Theo Bộ trưởng, những kết quả bước đầu này không chỉ góp phần nâng cao giá trị ngành hàng lúa gạo mà còn phù hợp với cam kết của Việt Nam tại COP26 về mục tiêu đưa phát thải ròng về “0” vào năm 2050. Đây cũng là nền tảng để xây dựng thương hiệu gạo Việt Nam theo hướng “xanh - sạch - chất lượng - bền vững”.

Bộ trưởng Bộ NNMT nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tái định hình ngành hàng lúa gạo theo hướng hiện đại, bền vững và có trách nhiệm với môi trường

Việt Nam đang đứng trước cơ hội phát triển nông nghiệp xanh hiệu quả

Bộ trưởng nhận định, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tái định hình ngành hàng lúa gạo theo hướng hiện đại, bền vững và có trách nhiệm với môi trường.

Ông kêu gọi các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tiếp tục chung sức, đổi mới sáng tạo, quyết tâm triển khai thành công đề án, qua đó góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, nông dân giàu, nông thôn văn minh và hiện đại.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao thu nhập cho nông dân, ổn định đầu ra cho nông sản. Ông cho biết, sẽ thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị giữa nông dân - hợp tác xã - doanh nghiệp; hỗ trợ xây dựng vùng sản xuất tập trung đạt tiêu chuẩn chất lượng cao; đồng thời đề xuất các chính sách tín dụng ưu đãi và bảo hiểm nông nghiệp nhằm giảm rủi ro cho người sản xuất.

Cùng với đó, hệ thống thủy lợi nội đồng sẽ được ưu tiên đầu tư, nâng cấp để chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn và ngập úng, qua đó nâng giá trị sản xuất và tăng thu nhập thực chất cho người dân.

Bên cạnh đó, việc đào tạo nghề cho thanh niên cũng cần được quan tâm nhằm hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu lao động theo hướng bền vững.

Đối với hạ tầng giao thông nông thôn, ông sẽ kiến nghị đưa các tuyến giao thông trọng điểm của các xã thuộc vùng ĐBSCL vào kế hoạch đầu tư công trung hạn, ưu tiên nâng cấp những tuyến phục vụ trực tiếp sản xuất và kết nối chợ, trường học, trạm y tế.

Tái định hình ngành lúa gạo theo hướng bền vững

Tuy nhiên, bên cạnh những chuyển biến tích cực, quá trình triển khai đề án vẫn còn nhiều thách thức, một số địa phương còn lúng túng trong tổ chức thực hiện; hạ tầng thủy lợi, đặc biệt là thủy lợi nội đồng, chưa đáp ứng yêu cầu sản xuất. Việc xử lý rơm rạ sau thu hoạch cũng còn nhiều hạn chế.

Ngoài ra, năng lực tổ chức sản xuất của một số hợp tác xã và doanh nghiệp vẫn còn hạn chế; nguồn lực tài chính xanh và các cơ chế hỗ trợ cho các mô hình giảm phát thải cần tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ hơn.

Để đề án tiếp tục được triển khai hiệu quả và đi vào chiều sâu, Bộ trưởng Trần Đức Thắng đề nghị các bộ, ngành, địa phương và các đơn vị liên quan tập trung thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới. Ông đề nghị Bộ Tài chính phối hợp với Bộ NNMT sớm hoàn thiện thủ tục trình phê duyệt dự án “Hỗ trợ hạ tầng và kỹ thuật cho lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL”, sử dụng vốn vay IBRD từ World Bank, đồng thời bố trí nguồn lực triển khai các nhiệm vụ của đề án theo Quyết định 1490/QĐ-TTg.

Đồng thời, ông cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam tiếp tục chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn ưu đãi, tạo điều kiện cho doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân tiếp cận tín dụng phục vụ sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp.