Ứng dụng AI trong phát triển nông nghiệp, nhiều tỉnh ghi nhận kết quả vượt bậc

Nhờ ứng dụng AI vào sản xuất nông nghiệp, việc quản lý, sản xuất của các hộ nông dân nhiều tỉnh trở nên dễ dàng, năng suất hơn. Ảnh minh họa: Intenet

Ứng dụng AI vào nuôi trồng ở Hà Tĩnh

Mục tiêu chuyển đổi số, phát triển nông nghiệp công nghệ cao đã được tỉnh Hà Tĩnh xác định là mục tiêu cốt lõi trong thời gian qua. Từ mục tiêu này, tỉnh áp dụng nhiều mô hình tiên tiến trong nông nghiệp, từ xử lý đất, nuôi trồng hữu cơ, đến việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ AI vào sản xuất, nhằm nâng cao năng suất, bảo vệ môi trường.

Nhằm nhân rộng mô hình tiên tiến, khuyến khích các hộ nông nghiệp chú trọng và tập trung vào phát triển nông nghiệp công nghệ cao, mới đây, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh vừa tổ chức lớp tập huấn “Ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) trong sản xuất nông nghiệp” dành cho cán bộ khuyến nông cơ sở, cán bộ kỹ thuật, tổ khuyến nông cộng đồng và nông dân tiêu biểu trên địa bàn.

Thông qua tập huấn, các cán bộ khuyến nông nắm được những thành tựu nổi bật trong nông nghiệp thế giới và một số tỉnh thành ở Việt Nam khi ứng dụng AI vào phát triển nông nghiệp.

Nhiều nội dung thu hút sự quan tâm của học viên như: hệ thống giám sát dịch hại qua hình ảnh, cảnh báo sớm sâu bệnh hại; phần mềm phân tích dữ liệu về đất, nước, thời tiết nhằm hỗ trợ ra quyết định gieo trồng; ứng dụng AI trong quản lý trang trại chăn nuôi, giám sát sức khỏe đàn gia súc, gia cầm; giải pháp tự động hóa kết hợp cảm biến thông minh trong nhà màng, nhà lưới.

AI trong nông nghiệp không chỉ giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần bảo vệ môi trường thông qua việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hợp lý. Đây cũng là công cụ hỗ trợ quan trọng trong xây dựng chuỗi giá trị nông sản an toàn, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu.

Trải nghiệm thực tế vườn bưởi hữu cơ ở Hà Tĩnh. Ảnh: Sở NNMT Hà Tĩnh

Ông Nguyễn Hữu Ngọc, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Hà Tĩnh nhận định, việc tiếp cận và áp dụng công nghệ AI sẽ giúp nông dân chủ động hơn trong sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế, đồng thời tạo tiền đề cho xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Trên thực tế, tại Hà Tĩnh đã có một số hộ nông dân chủ động ứng dụng công nghệ AI trong sản xuất, và ghi nhận nhiều thành công. Trước đây, các hộ nông dân sản xuất nông nghiệp chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, nhiều lúc gặp khó khăn khi sâu bệnh phát sinh. Nhưng từ khi được phổ biến ứng dụng AI, thì quá trình sản xuất trở nên khoa học, quản lý dễ, tiết kiệm chi phí vận hành mà vẫn đảm bảo năng suất.

Tại Hà Tĩnh, mô hình cây ăn quả hữu cơ được mở rộng sang sản xuất cam. Đây là một loại cây ăn quả chủ lực của tỉnh. Toàn tỉnh hiện có gần 7.400ha diện tích trồng cam hữu cơ, với hơn 6.000ha cho thu hoạch quả.

Bên cạnh việc trồng cam hữu cơ, nhiều hộ gia đình, HTX ở Hà Tĩnh phát triển bưởi hữu cơ cũng được cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn hộ nuôi trồng hữu cơ theo Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN). Hiện trên địa bàn tỉnh, diện tích được cấp chứng nhật Tiêu chuẩn Nông nghiệp hữu cơ theo TCVN là 93,52ha. Trong đó, diện tích được cấp được cấp giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn hữu cơ theo TCVN còn hiệu lực là 63,52ha. Diện tích đang thực hiện theo hữu cơ 291,43ha.

Để tạo đột phá cho nông nghiệp hữu cơ, tỉnh Hà Tĩnh đã ban hành đề án phát triển nông nghiệp hữu cơ và theo hướng hữu cơ giai đoạn 2024-2030, phấn đấu đến năm 2030 diện tích đất trồng trọt hữu cơ đạt khoảng 2.500ha, chiếm 2% tổng diện tích trồng trọt với các cây trồng chủ lực lúa, rau các loại, cây ăn quả.

Với nhiều biện pháp kết hợp, hướng nuôi trồng, sản xuất nông nghiệp hữu cơ ở Hà Tĩnh đã gặt hái được nhiều thành công và ngày càng được nhân rộng ở nhiều địa phương.

Nghệ An đẩy mạnh ứng dụng công nghệ AI trong điều hành sản xuất nông nghiệp

Trước Hà Tĩnh, tỉnh Nghệ An cũng đã ứng dụng AI vào phát triển nông nghiệp, thu được kết quả khả quan và nhận được sự hưởng ứng của nhiều hộ nông dân trên địa bản tỉnh.

Theo đó, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Công văn số 5517/UBND-TH về việc triển khai Chiến lược AI ứng dụng đến năm 2030. UBND tỉnh yêu cầu các Sở, ban, ngành địa phương quán triệt và đẩy mạnh tuyên truyền các nội dung AI, mô hình AI ứng dụng tại các Sở, ban, ngành, địa phương trên các phương tiện báo, đài, hệ thống thông tin cơ sở và nền tảng số khác.

Theo chức năng, nhiệm vụ và trên cơ sở các chiến lược, kế hoạch liên quan về AI ứng dụng, kế hoạch hành động hàng năm do Bộ TT&TT ban hành, các địa phương, đơn vị liên quan thực hiện việc lồng ghép các giải pháp phát triển AI ứng dụng, xác định rõ mục tiêu, nội dung phát triển AI ứng dụng trong Kế hoạch chuyển đổi số hàng năm của cơ quan, đơn vị, địa phương.

Dưa lưới trồng theo phương pháp hữu cơ, ứng dụng công nghệ cao ở Nghệ An. Ảnh: Sở NNMT Nghệ An

Bên cạnh đó, việc tuân thủ các quy tắc đạo đức về AI, khung quản trị AI do Bộ TT&TT, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành. Việc sử dụng các sản phẩm AI đã được thẩm định, đánh giá theo hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn về AI do các cơ quan có thẩm quyền ban hành.

Từ những chỉ đạo đó, ngành nông nghiệp tỉnh Nghệ An đã và đang phát triển theo hướng nông nghiệp xanh bền vững, ghi nhận được nhiều kết quả tốt. Quan trọng hơn cả, hướng phát triển nông nghiệp này được các hộ nông dân trên địa bàn hưởng ứng, học hỏi và ứng dụng tốt vào thực tế.

Đồng Nai đẩy mạnh chăn nuôi công nghệ cao

Tỉnh Đồng Nai sở hữu quỹ đất nông nghiệp hơn 1 triệu ha, nhiền năm nay tập trung phát triển ngành nông nghiệp và chăn nuôi với quy mô lớn. Đặc biệt, tỉnh đang đẩy mạnh chăn nuôi theo mô hình trang trại quy mô lớn gắn với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ cao.

Theo thống kê, hiện Đồng Nai có khoảng 2.000 trang trại chăn nuôi. Tổng đàn lợn trên địa bàn tỉnh gần 4,2 triệu con, chăn nuôi trang trại chiếm 92% tổng đàn. Tổng đàn gia cầm của tỉnh có khoảng 36,5 triệu con; trong đó tổng đàn gà gần 32,9 triệu con, chăn nuôi trang trại chiếm 84%; đàn thủy cầm hơn 3,6 triệu con; đàn trâu bò khoảng 170,5 nghìn con,…

Thông tin về tình hình và giải pháp phát triển chăn nuôi giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh Đồng Nai, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng cho biết, sau khi hợp nhất, Đồng Nai tiếp tục là thủ phủ chăn nuôi lợn, gà của cả nước. Giai đoạn 2026-2030, tỉnh định hướng phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển bền vững và nâng cao sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi với quy mô hàng hóa lớn, an toàn dịch bệnh, an toàn vệ sinh thực phẩm, chăn nuôi hữu cơ. Tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất tăng từ 4 -5%/năm; trong đó, phát triển đàn lợn đạt khoảng 5 triệu con, đàn gia cầm khoảng 48 triệu con,…

Nhiều năm nay, tỉnh Đồng Nai chú trọng phát triển nông nghiệp công nghệ cao, đặc biệt phát triển chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao. Ảnh: CTT Đồng Nai

Bên cạnh chăn nuôi, địa phương cũng định hướng hoạt động giết mổ theo mạng lưới cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung, đã được UBND tỉnh phê duyệt; di dời, xóa bỏ các cơ sở giết mổ không phép, không phù hợp quy định. Áp dụng quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm đối với các cơ sở giết mổ, sơ chế, chế biến sản phẩm chăn nuôi; khuyến khích phát triển công nghiệp chế biến, chế biến sâu các sản phẩm chăn nuôi nhằm đa dạng hóa và nâng cao giá trị sản phẩm chăn nuôi phù hợp với nhu cầu thị trường tiêu thụ.

Với những hướng đi đúng, tỉnh Đồng Nai được ghi nhận là địa phương có cơ hội đầu tư hấp dẫn vào các dự án phát triển nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản, chế biến thực phẩm, sản xuất với quy mô lớn. Trong tương lai, Hiệp định thương mại tự do EU - Việt Nam (EVFTA) hứa hẹn sẽ là bước phát triển tích cực cho tỉnh. Với việc cắt giảm gần 99% thuế quan trong thập kỷ tới, tỉnh có vị thế thuận lợi để hưởng lợi từ việc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường tiêu dùng 500 triệu dân của EU.

Từ đà phát triển nông nghiệp công nghệ cao, cụ thể thúc đẩy chăn nuôi quy mô lớn, hiện đại, tỉnh tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm, đẩy mạnh xuất khẩu sản phẩm chăn nuôi, xây dựng thương hiệu sản phẩm để từng bước mở rộng thị trường trong nước và hội nhập quốc tế, trong đó có xuất khẩu sản lượng lớn sang Nhật Bản.

Để định vị thương hiệu, Đồng Nai chú trọng hình thành các chuỗi liên kết khép kín từ chăn nuôi, chế biến, tiêu thụ tiến tới xuất khẩu. Toàn tỉnh có 35 chuỗi thịt lợn và sản phẩm chế biến từ thịt lợn, bình quân mỗi năm, các chuỗi này cung cấp ra thị trường khoảng 550.000 tấn thịt lợn, chiếm hơn 65,5% tổng sản lượng thịt lợn trên địa bàn tỉnh; hình thành 10 chuỗi liên kết thịt gà, chủ yếu là chuỗi khép kín của các doanh nghiệp, tập đoàn lớn. Các chuỗi này cung cấp ra thị trường khoảng 143.000 tấn thịt gà/năm, chiếm gần 50,4% tổng sản lượng thịt gà của tỉnh,…

Để có được những kết quả trên, nhờ việc đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ thông tin, công nghệ cao về xây dựng hệ thống nuôi trồng, quản lý khoa học, hiện đại, từ cải tạo đất, đến chuẩn bị con giống, kỹ thuật gieo cấy đến chăm bón hữu cơ và thu hoạch đúng uy trình.

Hoạt động chăn nuôi chú trọng về xây dựng mô hình chuồng trại đạt chuẩn, hệ thống cho ăn, nước uống tự động, giống tiến bộ kỹ thuật, chế phẩm sinh học, vaccine phòng bệnh, chế biến sản phẩm,... trong sản xuất chăn nuôi; ứng dụng các bộ sinh phẩm (KIT) để kiểm tra dư lượng kháng sinh, chất cấm trong thực phẩm có nguồn gốc động vật,…

Các cán bộ khuyến nông, cũng như các hộ nông dân đã ứng dụng công nghệ AI trong sản xuất nông nghiệp mong muốn được tham gia các khóa đào tạo nâng cao, đặc biệt là những buổi hướng dẫn sử dụng phần mềm, thiết bị trực tiếp trên đồng ruộng, trang trại.

Đây là tín hiệu tích cực cho thấy nhu cầu ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp đang ngày càng cấp thiết và nhận được sự hưởng ứng từ cơ sở. Có thể nói, ứng dụng công nghệ AI trong sản xuất nông nghiệp vừa trang bị kiến thức mới vừa góp phần thay đổi tư duy sản xuất cho cán bộ và nông dân. Đây chính là bước đi quan trọng trong quá trình chuyển đổi số của ngành nông nghiệp, hướng đến xây dựng nền nông nghiệp thông minh, bền vững, thích ứng với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong thời kỳ mới.

Ngọc Nguyên (tổng hợp)