Nông sản Tây Bắc hội nhập thế giới nhờ giám sát số tuân thủ VietGAP

Dự án giúp định vị các vùng nông sản công nghệ cao ở mức cao hơn, hiện đại hơn

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa chính thức phát động dự án: “Giám sát số về mức độ tuân thủ VietGAP trong chuỗi giá trị cây ăn quả của các nông hộ nhỏ ở Tây Bắc”. Đây là sáng kiến hợp tác giữa Việt Nam và Australia, với nguồn vốn hỗ trợ 2,1 triệu đô-la Australia (tương đương khoảng 35 tỷ đồng), do Viện Nghiên cứu Rau quả (FAVRI) phối hợp cùng Viện Khoa học kỹ thuật nông lâm nghiệp miền núi phía Bắc, Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Viện Nghiên cứu Ứng dụng cây trồng của Australia (AHR) triển khai.

Việc lựa chọn Sơn La và khu vực Tây Bắc làm các địa bàn thí điểm triển khai dự án, đến từ một số lý do. Trong đó, nhiều năm qua, Sơn La và khu vực Tây Bắc đã khẳng định vị thế là trung tâm sản xuất cây ăn quả lớn của cả nước. Ngay từ năm 2020, diện tích cây ăn quả của Sơn La đạt gần 79.000 ha, chiếm tới 60% diện tích toàn vùng, với các sản phẩm đặc trưng như xoài, nhãn, mận, chuối và nhiều loại quả bản địa khác.

Tuy nhiên, sự phát triển này lại không mang tính ổn định vì sản lượng tăng mạnh nhưng đầu ra bấp bênh. Giá nhiều loại quả tăng giảm không theo quy trình, có thời điểm giảm tới 50%, do chất lượng sản phẩm không đồng đều. Tỷ lệ sản phẩm đạt chứng nhận VietGAP, GlobalGAP, chứng nhận mã số vùng trồng vẫn còn hạn chế, khiến nông sản khó đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường trong nước và quốc tế.

Mận hậu Mộc Châu, Sơn La là đặc sản nổi tiếng, đã xuất khẩu được sang nhiều nước trên thế giới, mang đến nguồn lợi kinh tế lớn cho tỉnh Sơn La

Theo đó, dự án giám sát số được khởi động nhằm cụ thể hóa Chiến lược phát triển trồng trọt đến 2030, tầm nhìn 2050, cũng như Đề án phát triển cây ăn quả chủ lực đến năm 2025 và 2030 và lấy các tỉnh vùng Tây Bắc để triển khai.

Theo ông Phạm Ngọc Mậu, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), mục tiêu chính của dự án là nâng cao chất lượng nông sản, giảm thất thoát sau thu hoạch, tăng khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của thị trường cao cấp. Điều này không chỉ mở rộng cơ hội xuất khẩu mà còn giúp nông dân tăng thu nhập, cải thiện sinh kế lâu dài.

Bà Monica Finlayson, Tham tán Nông nghiệp, Đại sứ quán Australia nhấn mạnh, việc hỗ trợ nông dân Việt Nam tiếp cận công nghệ số, sản xuất theo chuẩn VietGAP và hướng tới xuất khẩu chính là ưu tiên hợp tác giữa hai nước.

Để thành công, dự án đòi hỏi sự tham gia đồng bộ từ chính quyền trung ương, địa phương cho tới từng hộ nông dân. Không chỉ dừng ở việc nâng cao chất lượng trái cây, dự án còn mở ra cơ hội cho doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Với công nghệ giám sát hiện đại và sự hỗ trợ quốc tế, Tây Bắc có thêm điều kiện cải thiện quy trình sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vùng. Đây được xem là một bước đi quan trọng hướng tới nông nghiệp bền vững, đáp ứng xu thế toàn cầu về an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ nông sản chất lượng cao ngày càng lớn, dự án “Giám sát số về mức độ tuân thủ VietGAP” trở thành động lực quan trọng cho ngành trồng trọt Việt Nam. Không chỉ mang lại lợi ích trực tiếp cho người nông dân, sáng kiến này còn tạo dựng mô hình hợp tác hiệu quả giữa Chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng sản xuất. Chính sự gắn kết đó được kỳ vọng sẽ nâng cao giá trị nông sản Việt trên bản đồ quốc tế, xây dựng nền nông nghiệp xanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế xanh bền vững.

Tỉnh Sơn La đã nhiều năm chú trọng phát triển nông nghiệp công nghệ cao

Tỉnh Sơn La đã có 3 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TU của Tỉnh ủy Sơn La về phát triển nông, lâm nghiệp và thủy sản tập trung, bền vững, ứng dụng công nghệ cao, đặt mục tiêu đưa Sơn La trở thành trung tâm ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao.

Kết quả đạt được: Giá trị sản xuất bình quân trong các vùng ứng dụng công nghệ cao năm 2024 đạt 195,8 triệu đồng/ha. Toàn thị xã có 550 cơ sở ứng dụng tưới tiết kiệm 613 ha cây trồng; 23,2 ha cây trồng quản lý hệ thống tưới tiết kiệm bằng công nghệ IOT; có 141 cơ sở với diện tích trên 101 ha ứng dụng công nghệ sản xuất trong điều kiện nhà kính, nhà lưới; 36 cơ sở áp dụng việc thực hành sản xuất nông nghiệp tốt VietGAP và các chứng nhận tương đương trong lĩnh vực trồng trọt với tổng diện tích 1.212ha,…

Xã Vân Hồ (huyện Vân Hồ cũ - do 4 xã Lóng Luông, Chiềng Yên, Mường Men, Vân Hồ gộp lại) thuộc tỉnh Sơn La, từ nhiều năm nay đã lựa chọn phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là ưu tiên hàng đầu. Từ đó triển khai thực hiện Đề án “Phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, gắn với nông nghiệp theo hướng hữu cơ đến năm 2025”.

Các địa bàn Vân Hồ, Lóng Luông, Chiềng Yên, Chiềng Khoa, Tô Múa, Song Khủa (cũ) nhiều năm nay đã đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất nông nghiệp; hình thành các tiểu vùng cây trồng ứng dụng công nghệ cao; các vùng, tiểu vùng chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao; phát triển nông nghiệp hữu cơ.

Đến nay, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã Vân Hồ và các xã nói riêng, tỉnh Sơn La nói chung đã chuyển dịch đúng định hướng, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, với 254ha sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, nông nghiệp theo hướng hữu cơ; trong đó có 25.600m² nhà lưới, nhà kính, trên 80ha có hệ thống tưới tiết kiệm, 162ha đạt tiêu chuẩn VietGAP; 54ha cấp mã vùng trồng, đủ điều kiện xuất khẩu, 7 sản phẩm OCOP cấp tỉnh, 115 mô hình chăn nuôi sử dụng đệm lót sinh học...; phát triển trên 4.300ha vùng nguyên liệu, cung cấp hơn 1.500 tấn nông sản mỗi năm phục vụ các nhà máy, cơ sở chế biến nông sản trên địa bàn.