Việt Nam xếp thứ 43 về đổi mới sáng tạo toàn cầu

Tối 29/9, theo giờ Việt Nam, WIPO công bố Báo cáo GII 2026 tại Geneva. Theo kết quả công bố, Việt Nam đứng thứ 43/139 quốc gia, nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025. Đây là năm thứ 11 liên tiếp Việt Nam duy trì thứ hạng trong nhóm 50 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo.

Từ năm 2016 đến nay, chỉ số GII của Việt Nam liên tục được cải thiện, từ vị trí 59 lên vị trí 43, tăng 16 bậc. Riêng năm 2026, thứ hạng đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam tăng 2 bậc, từ vị trí 37 lên 35, qua đó góp phần đưa thứ hạng chung tăng 1 bậc. Kết quả này đạt mục tiêu Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP năm 2026.

Việt Nam đứng thứ 3 ASEAN

Trong nhóm các nền kinh tế có thu nhập trung bình thấp, Việt Nam tiếp tục đứng thứ 2, sau Ấn Độ, quốc gia xếp thứ 38. Hai nền kinh tế có thu nhập trung bình cao đứng trên Việt Nam là Malaysia, xếp thứ 34, và Trung Quốc, xếp thứ 10. Phần lớn các quốc gia xếp trên Việt Nam thuộc nhóm nền kinh tế phát triển, thu nhập cao.

Tại ASEAN, Việt Nam đứng thứ 3, sau Singapore và Malaysia, đồng thời xếp trên Thái Lan. Thứ hạng này cũng vượt mục tiêu được Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP năm 2026.

WIPO ghi nhận Việt Nam là một trong 7 quốc gia có thu nhập trung bình cải thiện thứ hạng nhanh nhất kể từ năm 2013, cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Philippines, Ma-rốc và Indonesia.

Việt Nam cũng thuộc nhóm 3 quốc gia có thành tích đổi mới sáng tạo vượt trội so với mức độ phát triển, cùng Trung Quốc và Ấn Độ. Trong 16 năm liên tiếp, Việt Nam có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn so với mức độ phát triển, cho thấy hiệu quả trong chuyển hóa các nguồn lực đầu vào thành kết quả đầu ra đổi mới sáng tạo.

Xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục là điểm mạnh

GII 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều điểm mạnh của Việt Nam trong hoạt động đổi mới sáng tạo. Trong đó, tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo đều đứng đầu thế giới. Việt Nam cũng đứng thứ 3 về tỷ trọng nhập khẩu công nghệ cao, thứ 5 về số lượt tải ứng dụng điện thoại di động và thứ 6 về tốc độ tăng năng suất lao động.

Một số chỉ số khác cũng nằm trong nhóm dẫn đầu như phần chi nghiên cứu và phát triển (R&D) do doanh nghiệp trang trải, xếp thứ 13; tín dụng nội địa cho khu vực tư nhân, xếp thứ 14; mức thuế bình quân gia quyền, xếp thứ 15; tổng tư bản hình thành và mức độ đa dạng của sản xuất trong nước cùng xếp thứ 19.

Ở nhóm đầu vào đổi mới sáng tạo, một số chỉ số có bước cải thiện đáng kể. Truy cập ICT tăng 11 bậc, lên vị trí 66; sản lượng điện tăng 5 bậc, lên vị trí 66; GDP trên đơn vị năng lượng sử dụng tăng 4 bậc, lên vị trí 69. Hợp tác giữa đại học và doanh nghiệp tăng 7 bậc, lên vị trí 24.

Trong khi đó, đầu ra đổi mới sáng tạo tiếp tục là điểm sáng. Đơn đăng ký sáng chế theo nước xuất xứ tăng 3 bậc, lên vị trí 63; sản lượng công nghệ cao tăng 1 bậc, lên vị trí 25; mức độ phức tạp của sản xuất và xuất khẩu tăng 8 bậc, lên vị trí 44. Giá trị thương hiệu toàn cầu tăng 1 bậc, lên vị trí 28.

Ảnh minh họa

Hướng tới nhóm 40 vào năm 2030

Bên cạnh những kết quả đạt được, GII 2026 cũng chỉ ra một số lĩnh vực Việt Nam cần tiếp tục cải thiện. Trong đó, chi cho giáo dục còn ở mức thấp, nguồn nhân lực chất lượng cao còn hạn chế; cơ sở hạ tầng, đầu tư mạo hiểm cho khởi nghiệp sáng tạo và khả năng hấp thụ tri thức từ doanh nghiệp nước ngoài vẫn là những điểm cần được quan tâm.

Một số chỉ số còn ở thứ hạng thấp như chi cho giáo dục xếp thứ 112; tỷ lệ sinh viên nước ngoài học tập tại Việt Nam xếp thứ 111; số bài báo khoa học quốc tế xếp thứ 106 và nhập khẩu dịch vụ ICT xếp thứ 134.

Theo định hướng được nêu trong tài liệu, Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 chỉ số GII thuộc nhóm 40 quốc gia hàng đầu thế giới và đến năm 2045 thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo. Để thực hiện các mục tiêu này, Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng đầu tư cho R&D, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực nghiên cứu, thúc đẩy hợp tác viện - trường - doanh nghiệp, thu hút vốn cho khởi nghiệp sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp công nghệ.