VSCF 2026: Hợp lực chuyển đổi xanh, kiến tạo tương lai Net Zero cho ngành Xây dựng Việt Nam

Với chủ đề xuyên suốt về chuyển đổi xanh, diễn đàn tiếp tục khẳng định vai trò là cầu nối giữa chính sách, doanh nghiệp và công nghệ nhằm thúc đẩy ngành xây dựng phát triển theo hướng xanh, hiện đại và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050.

Toàn cảnh Diễn đàn. Ảnh: Hoàng Tùng

Trong bối cảnh Việt Nam đang đẩy mạnh thực hiện Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và cam kết Net Zero vào năm 2050, ngành xây dựng đứng trước yêu cầu cấp thiết phải chuyển đổi mô hình phát triển từ khai thác tài nguyên truyền thống sang mô hình kinh tế tuần hoàn, sử dụng vật liệu xanh, công nghệ thông minh và giảm phát thải carbon.

Tiếp nối thành công của diễn đàn đầu tiên, VSCF 2026 do Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SACA) tổ chức, dưới sự bảo trợ của Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng UBND TP. Hà Nội tiếp tục quy tụ đông đảo cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và các tổ chức quốc tế nhằm chia sẻ kinh nghiệm, cập nhật xu hướng toàn cầu và thúc đẩy hợp tác vì một ngành xây dựng bền vững.

Xây dựng xanh không còn là xu hướng mà là yêu cầu bắt buộc

Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đánh giá cao những chuyển biến tích cực của ngành xây dựng trong quá trình phát triển công trình xanh và vật liệu xanh.

Theo Thứ trưởng, Việt Nam đến nay đã có khoảng 828 công trình được chứng nhận công trình xanh, với tổng diện tích sàn đạt khoảng 20,8 triệu m², vượt mục tiêu đặt ra. Gần 2.900 cơ sở sản xuất vật liệu xây không nung đã đi vào hoạt động, nhiều doanh nghiệp từng bước chuyển đổi nhiên liệu sản xuất theo hướng giảm phát thải và đẩy mạnh tái sử dụng tro, xỉ, thạch cao trong sản xuất vật liệu xây dựng theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu khai mạc diễn đàn. Ảnh: Hoàng Tùng

Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra nhiều rào cản khiến quá trình chuyển đổi xanh chưa đạt kỳ vọng. Chi phí đầu tư công nghệ còn cao, khả năng huy động vốn của doanh nghiệp còn hạn chế trong khi nhận thức về lợi ích lâu dài của công trình xanh vẫn chưa đồng đều. Theo Thứ trưởng, các chính sách về tín dụng xanh, ưu đãi thuế và hỗ trợ đầu tư cần tiếp tục được hoàn thiện để tạo động lực mạnh mẽ hơn cho doanh nghiệp.

Đánh giá về ý nghĩa của VSCF 2026, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho hay, diễn đàn là cơ hội để các nhà quản lý, doanh nghiệp và chuyên gia cùng trao đổi kinh nghiệm, giới thiệu công nghệ mới, qua đó góp phần thúc đẩy phát triển công trình xanh và vật liệu xanh tại Việt Nam.

Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh, phát triển bền vững đã trở thành điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập.

Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh nhấn mạnh phát triển bền vững là chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Ảnh: Hoàng Tùng

Ông cho rằng cam kết Net Zero năm 2050 không đơn thuần là một mục tiêu về môi trường mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Những công trình được xây dựng hôm nay sẽ quyết định chất lượng cuộc sống, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cũng như sức cạnh tranh của nền kinh tế trong tương lai.

Đại diện VCCI cũng khuyến nghị doanh nghiệp sử dụng Bộ chỉ số doanh nghiệp bền vững (CSI) như một công cụ quản trị, đồng thời nhấn mạnh quá trình chuyển đổi xanh cần có sự tham gia của cả doanh nghiệp nhỏ và vừa, thay vì chỉ tập trung ở các tập đoàn lớn.

Ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch SACA khẳng định phát triển bền vững là điều kiện tiên quyết của ngành xây dựng trong giai đoạn mới. Ảnh: Hoàng Tùng

Trong khi đó, ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Xây dựng và Vật liệu xây dựng TP. Hồ Chí Minh (SACA), Trưởng Ban Tổ chức VSCF 2026 khẳng định phát triển bền vững không còn là lựa chọn mà đã trở thành điều kiện sống còn đối với doanh nghiệp xây dựng.

Ông cam kết SACA sẽ tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, lắng nghe những khó khăn, kiến nghị để phản ánh tới cơ quan quản lý, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các chính sách mới về chuyển đổi xanh một cách hiệu quả.

Trong khuôn khổ diễn đàn, ông Douglas Lee Snyder - Executive Director của VGBC đã chia sẻ bức tranh toàn cảnh về xu hướng phát triển công trình xanh trong khu vực, nhấn mạnh vai trò của các tiêu chuẩn xanh trong việc nâng cao chất lượng công trình và giảm phát thải.

Tiếp đó, ông Ludovic Weber - Giám đốc điều hành khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Saint-Gobain cũng trình bày các xu hướng toàn cầu và những tác động của quá trình phát triển đô thị bền vững đối với Việt Nam.

Đặc biệt, TS. Nguyễn Trâm Anh, Quản lý Dự án Quốc gia Chương trình Khu công nghiệp sinh thái của UNIDO giới thiệu đến Diễn đàn kết quả triển khai mô hình khu công nghiệp sinh thái tại Việt Nam, đồng thời phân tích những cơ hội và định hướng giúp các khu công nghiệp chuyển đổi sang mô hình sản xuất tuần hoàn, phát thải thấp.

Đô thị xanh là lời giải cho bài toán tăng trưởng - Doanh nghiệp chia sẻ giải pháp hiện thực hóa Net Zero

Phiên tọa đàm "Hợp lực Chuyển đổi xanh - Kiến tạo Tương lai Net Zero" thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực xây dựng và vật liệu xây dựng. Ảnh: Hoàng Tùng

Theo TS. Nguyễn Quang - Nguyên Giám đốc Chương trình Định cư Con người Liên hợp quốc (UN-Habitat), quá trình đô thị hóa đã tạo động lực mạnh mẽ cho tăng trưởng kinh tế nhưng đồng thời cũng đặt ra nhiều thách thức về tài nguyên, môi trường và biến đổi khí hậu.

Ông cho biết, các đô thị hiện chỉ chiếm khoảng 3% diện tích đất toàn cầu nhưng tập trung hơn một nửa dân số, tạo ra khoảng 75% GDP và gần 70% lượng phát thải khí nhà kính. Vì vậy, nếu tiếp tục phát triển theo mô hình cũ, áp lực lên tài nguyên và môi trường sẽ ngày càng lớn.

Với TS. Nguyễn Quang, tăng trưởng xanh cần được xem là chiến lược phát triển quốc gia chứ không chỉ là chính sách môi trường. Ảnh: Hoàng Tùng

Để hiện thực hóa mục tiêu này, ngành xây dựng cần tập trung vào bốn trụ cột gồm phát triển kinh tế tuần hoàn, xây dựng đô thị xanh thông minh, hoàn thiện thể chế thị trường xanh và đẩy mạnh chuyển đổi số thông qua các công nghệ như BIM, Digital Twin và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, tiết kiệm tài nguyên và giảm phát thải.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Nguyễn Trường Hải - Phó Chủ tịch SACA, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Saint-Gobain Việt Nam cho rằng, một công trình Net Zero phải bắt đầu từ nhà máy xanh và vật liệu xanh chứ không chỉ từ công trường xây dựng.

Ông Nguyễn Trường Hải trình bày các giải pháp vật liệu xanh và giảm phát thải trong ngành xây dựng. Ảnh: Hoàng Tùng

Saint-Gobain đã triển khai nhiều giải pháp như điện hóa hoạt động logistics, sử dụng sinh khối, năng lượng mặt trời và tối ưu quy trình sản xuất để vận hành sáu nhà máy phát thải carbon thấp tại Việt Nam, giúp giảm khoảng 8.000 tấn CO₂ mỗi năm. Theo ông, chuyển đổi xanh không chỉ mang lại lợi ích môi trường mà còn tạo giá trị kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp.

Đại diện Tổng Công ty Viglacera - Giám đốc Truyền thông Nguyễn Quốc Huy cho biết, doanh nghiệp đang tập trung phát triển các giải pháp vật liệu xây dựng xanh như kính tiết kiệm năng lượng, gạch kích thước lớn giúp giảm nhân công, vật liệu chống cháy, vật liệu thay thế gỗ tự nhiên và các sản phẩm góp phần giảm tiêu hao năng lượng trong suốt vòng đời công trình.

Trong khi đó, ông Đinh Viết Duy - Uỷ viên Ban Chấp hành Hiệp hội SACA, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Xây lắp Thương mại 2 (ACSC) chia sẻ kinh nghiệm áp dụng mô hình sản xuất cấu kiện tiền chế tại nhà máy nhằm rút ngắn thời gian thi công từ 6 - 7 tháng xuống còn 3 - 4 tháng, đồng thời giảm đáng kể chi phí nhân công và hạn chế phát sinh chất thải tại công trường.

Ở góc độ tiêu chuẩn quốc tế, ông Tô Thanh Sơn - Giám đốc Phát triển bền vững SGS Việt Nam nhận định, trong tương lai, doanh nghiệp muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu sẽ phải minh bạch dữ liệu carbon, đánh giá vòng đời sản phẩm, truy xuất nguồn gốc vật liệu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phát thải thay vì chỉ dừng ở những tuyên bố mang tính marketing.

Bên cạnh các phiên tham luận và tọa đàm, VSCF 2026 còn diễn ra nhiều hoạt động quan trọng như lễ ký kết hợp tác giữa Trường Đại học Xây dựng Hà Nội với SACA và HGBA, ký kết chương trình hợp tác phát triển bền vững ngành xây dựng giữa Saint-Gobain và Trường Đại học Xây dựng Hà Nội.

Diễn đàn cũng chính thức ra mắt Vườn ươm VSCF - VSCF Incubator Awards với chương trình "Tài năng Xây dựng Bền vững Việt Nam" nhằm phát hiện và nuôi dưỡng các ý tưởng đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực xây dựng xanh.

Nhân dịp này, Ban Tổ chức đã trao chứng nhận cho các công trình đạt chứng chỉ LEED, LOTUS và EDGE, ghi nhận những nỗ lực của các chủ đầu tư và doanh nghiệp trong việc phát triển các công trình tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh quốc tế.

Khép lại VSCF 2026, các đại biểu thống nhất rằng quá trình chuyển đổi xanh của ngành xây dựng không thể dựa vào nỗ lực riêng lẻ mà cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo và cộng đồng khoa học.

Những sáng kiến, giải pháp và cam kết được chia sẻ tại diễn đàn được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy ngành xây dựng Việt Nam chuyển đổi nhanh hơn theo hướng xanh, tuần hoàn và thông minh, từng bước hiện thực hóa mục tiêu Net Zero vào năm 2050, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường khu vực và quốc tế.

Một số hình ảnh tại Diễn đàn VSCF 2026 do Phóng viên tại Tạp chí Tự động hoá Ngày nay tác nghiệp:

Lễ trao tặng Bằng khen và Kỷ niệm chương vì Sự nghiệp Xây dựng. Ảnh: Hoàng Tùng

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Hiệp hội SACA, Hiệp hội HGBA. Ảnh: Hoàng Tùng

Lễ ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Xây dựng Hà Nội và Công ty TNHH Saint-Gobain Việt Nam. Ảnh: Hoàng Tùng

Lễ ra mắt Vườn ươm VSCF với chương trình "Tài năng Xây dựng Bền vững Việt Nam". Ảnh: Hoàng Tùng