Sáng 21/8, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Vladivostok và Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Viễn Đông tổ chức Hội thảo “Tăng cường hợp tác ngoại thương Việt – Nga qua cảng Vladivostok”, dưới hình thức online và offline.
•Doanh nghiệp vùng Viễn Đông – Nga cùng Việt Nam hợp tác phát triển
•Viễn Đông – cơ hội hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư với Việt Nam
Hội thảo nhằm thông tin thực tế về hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Liên Bang Nga, vai trò của cảng Vladivostok trong việc tăng cường hợp tác thương mại để thúc đẩy quan hệ hợp tác hai bên.
Về tiềm năng và khả năng hợp tác vùng Primorye và Việt Nam. Bộ trưởng Bộ Công thương Primorye – ông Sergey Kalintin giới thiệu: Cảng thương mại Vladivostok có vị trí quan trọng đối với việc giao thương hàng hóa giữa Nga và Khu vực Đông Bắc Á và Châu Á Thái Bình Dương. Những năm gần đây, phía Nga nhận thấy tiềm năng sản xuất hàng hoá tại Việt Nam là rất lớn, và chúng tôi hiểu con đường xuất khẩu hàng hoá của Việt Nam qua Viễn Đông là con đường ngắn nhất.
Các chuỗi siêu thị, cửa hàng, doanh nghiệp của Nga tại Primorye quan tâm, mong muốn nhập khẩu và thực hiện giao thương đối với hàng hoá của Việt Nam. Bộ trưởng Sergey Kalintin hy vọng lập một kênh giao thương thường xuyên giữa doanh nghiệp hai nước để thúc đẩy mối quan hệ hai bên. Primorye sẵn sàng hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam mở các trung tâm thương mại tại Primorye và có những chính sách ưu đãi thu hút như: thuế thu nhập, thuế bất động sản, thuế ưu đãi về khoảng sản, tạo điều kiện vị trí thuận lợi để người dân Nga làm quen và tiếp cận với những mặt hàng của Việt Nam.
Ông Sergey Kalintin gợi ý, tại Primorye có những vùng gọi là khu vực ưu tiên phát triển, nhiều chính sách ưu đãi để Việt Nam có thể tham gia vào khu vực đó như: khu vực Hòn đá lớn. Khu vực này có nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đóng tàu, sản xuất máy móc trang thiết bị. Ông Sergey Kalintin cũng mong muốn thu hút được khoảng 200 nhân lực chất lượng cao của Việt Nam tham gia vào sửa chữa và sản xuất tại khu vực kinh tế mở Hòn đá lớn.
Ngoài ra có thể hợp tác với Primorye các lĩnh vực khác như: khoảng sản; radio; vô tuyến điện; lĩnh vực lắp ráp thiết bị; máy bay trực thăng có thể sử dụng như máy bay chuyên chở hàng cũng như máy bay dân sự; nghề cá, khai thác chế biến hải sản,… Qua những chia sẻ cụ thể của mình ông Sergey Kalintin hy vọng các doanh nghiệp Việt Nam tìm thấy nhiều hướng mới trong hợp tác song phương giữa hai nước.
Về hoạt động hợp tác thương mại giữa hai nước, ông Nguyễn Đăng Hiền – Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Vladivostok cho biết: Kinh tế chính trị thời gian qua có nhiều biến động đã tác động đến kim ngạch thương mại hai chiều giữa hai nước Việt Nam và Liên Bang Nga.
Theo số liệu thống kê, 6 tháng đầu năm 2023, kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và vùng Viễn Đông đạt 150-160 triệu USD, tăng khoảng 20% so cùng kỳ 2022. Đây là dấu hiệu cho thấy bất chấp các lệnh trừng phạt của Mỹ và Đồng minh phương Tây nhằm vào Liên Bang Nga, hoạt động giữa hợp tác hai bên vẫn tiếp tục tăng trưởng. Hàng hoá xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Nga quá cảnh qua các cụm cảng Vladivostok có sự tăng vượt bậc về lượng và chủng loại. Tháng 9/2022 đã vận hành chuyến tàu hoả đường sắt chuyên chở container hàng hoá xuất khẩu kết nối tuyến vận tải thẳng từ đường biển tại cảng Hải Phòng và cảng Cát Lái của Việt Nam tới cảng Vladivostok. Sau đó bằng đường sắt đến Matxcơva với hành trình 25 ngày. Hàng hoá của Việt Nam không chỉ có mặt tại Nga mà còn hầu hết tại các quốc gia và được người tiêu dùng quốc tế đánh giá cao. Cảng Vladivostok đóng vai trò quan trọng trong hành trình vận tải hàng hoá xuất nhập khẩu giữa 2 nước, ông Nguyễn Đăng Hiền nhận định.
Để các doanh nghiệp Việt Nam có cái nhìn tổng quan, bà Nguyễn Khánh Ngọc – Phó vụ Trưởng Vụ Châu Âu, Châu Mỹ nhìn nhận: vùng Viễn Đông có đất đai rộng lớn, tài nguyên phong phú đồng thời nằm khu vực Châu Á Thái Bình Dương với nhiều quốc gia đang rất phát triển và được coi là nơi có vị trí đắc địa đóng vai trò đòn bẩy để Liên Bang Nga hợp tác kinh tế và thương mại đầu tư với các nước trong khu vực. Chính phủ Liên Bang Nga đã có nhiều chính sách để khu vực Viễn Đông phát triển. Thiết lập ra một không gian đầu tư mới tạo điều kiện thực hiện hàng trăm dự án thực tế.
Về quan hệ hợp tác song phương Việt Nam, Liên Bang Nga bà Nguyễn Khánh ngọc nói: Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á – Âu, qua 7 năm hợp tác kim ngạch xuất khẩu có những bước đột phá vượt bậc. Trong đó kim ngạch xuất khẩu giữa Việt Nam và Viễn Đông đã tăng trưởng ấn tượng từ 90 triệu USD năm 2016 lên đến hơn 200 triệu USD trong 4 năm gần đây. 6 tháng đầu năm 2023 dự kiến trao đổi hàng hoá giữa 2 bên đạt 160 triệu USD tăng 20 % so năm 2022 đây là con số tín hiệu đáng mừng về sự hợp tác quan hệ giữa 2 bên.
Tuy nhiên, theo bà Nguyễn Khánh Ngọc quan hệ thương mại hiện nay chiếm tỷ trọng thấp trong quan hệ Việt Nam và Liên Bang Nga khoảng 0.55% tổng kim ngạch ngoại thương của Viễn Đông với thế giới. Một trong những nguyên nhân chính Việt Nam và Liên Bang Nga chưa khai thác tương xứng do các doanh nghiệp chưa có điều kiện hiểu rõ về thông tin thị trường của nhau. Đây là cơ hội tốt để hao bên trao đổi tìm hiểu rõ cách thức, quy mô nhu cầu để thâm nhập vào thị trường của hai nước.
Trong quá trình hợp tác với vai trò cơ quan chủ trì các hoạt động hợp tác song phương và đa phương, Bộ Công thương mong muốn tăng cường hợp tác với Liên Bang Nga để đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp 2 nước cùng tháo gỡ các rào cản, hỗ trợ doanh nghiệp tìm hiểu khung pháp lý hai bên để tạo thuận lợi hơn nữa cho thương mại đầu tư giữa hai nước.
Bà Nguyễn Khánh Ngọc cũng đề xuất một số hướng để các cơ quan Nhà nước và doanh nghiệp hai bên hợp tác trong thời gian tới như: tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động xúc tiến, kết nối; tiếp tục tận dụng hiệu quả cam kết thuế quan của Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á – Âu; Hiện thực hoá dự án cụ thể cần thông tin và sự kết nối chặt chẽ giữa các địa phương, các thành phố của hai bên.
Cụ thể, doanh nghiệp Việt Nam có được những thông tin hữu ích về thị trường Nga. Ông Dương Hoàng Minh – Tham tán Thương mại, Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga chia sẻ: Năm 2015 chúng ta ký Hiệp đinh Liên minh Tự do và sau 7 năm thực hiện, phần lớn hàng hoá xuất khẩu 2 bên có thuế nhập khẩu rất thấp hoặc 0 %. Theo thống kê của Nga, năm 2021 kim ngạch 2 chiều đạt 7,1 tỷ USD tăng gấp đôi 2016. Tuy nhiên do tác động của lệnh trừng phạt phương Tây đối với Nga, kim ngạch xuất khẩu 2 nước năm 2022 giảm xuống còn 3,6 tỷ USD giảm 35,4% so với năm 2021 (theo số liệu của Việt Nam). Trong bối cảnh đặc biệt khó khăn như vậy, năm 2023 thương mại song phương 2 bên vẫn tiếp tục khó khăn nhưng có dấu hiệu phục hồi. Quý 1 kim ngạch song phương hai nước đạt 732 triệu USD giảm 495 so cùng kỳ 2022, thì 7 tháng đầu năm đạt 1,9 tỷ USD chỉ còn giảm khoảng 15%.
Ông Dương Hoàng Minh nhấn mạnh, năm 2022 diễn biến phức tạp các tuyến đường vận tải hàng hoá trước đây giữa Việt Nam và Nga gần như dừng hoạt động, thanh toán xuất nhập khẩu hai nước gặp rất nhiều khó khăn do các ngân hàng lớn của Nga bị trừng phạt không được tham gia vào hệ thống thanh toán quốc tế. Đại sứ quán Việt Nam tại Liên Bang Nga, Thương vụ Việt Nam tại Nga, Chi nhánh Thương vụ Việt Nam tại Viễn Đông đã chủ động đề xuất với các cơ quan Bộ ngành chức năng của hai nước phối hợp cùng doanh nghiệp triển khai nhiều biện pháp để tháo gỡ khó khăn cho hợp tác thương mại song phương tập trung chủ yếu các vấn đề về: vận tải, thanh toán và đi lại.
Theo đó, một trong các thành công quan trọng: tháng 5/2022 đã triển khai được tuyến vận tải trực tiếp giữa Vladivostok Hải Phòng và TP Hồ Chí Minh. Trong 7 tháng đầu năm 2023 đã có trên 20 nghìn chuyến hàng hoá được vận chuyển qua hai nước. Các tuyến hàng từ 8-15 ngày để vận chuyển hàng hoá từ Việt Nam đến Vladivostok. Tuyến vận tải này góp phần tích cực vào vận tải giữa hai nước, giúp kim ngạch song phương từng bước hồi phục ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn để vận chuyển hàng hoá xuất khẩu sang Liên Bang Nga và ngược lại. 7 tháng đầu năm kim ngạch xuất khẩu còn giảm nhẹ so cùng kỳ nhưng những mặt hàng vẫn đạt kim ngạch xuất khẩu cao như: cafe đạt 131 triệu USD, hạt điều 24 triệu USD, bánh kẹo ngũ cốc 8,4 triệu USD, hàng hoá khác 243 triệu USD,… Như vậy Vladivostok chính là cửa ngõ giao thương hàng hoá giữa Việt Nam và Liên Bang Nga.
Vladivostok không chỉ là cảng biển hết sức quan trọng trong hợp tác thương mại giữa hai nước mà là điểm để kết nối Việt Nam với vùng Viễn Đông một khu vực rất nhiều tiềm năng, nơi cung cấp nhiều nguyên vật liệu cho sản xuất hàng hoá phục vụ tiêu dùng cũng như xuất khẩu của Việt Nam, ông Dương Hoàng Minh nhấn mạnh.
Các doanh nghiệp cần tận dụng cơ hội này để đầu tư vào vùng Vladivostok sản xuất hàng hoá tại đây và tiêu thụ; thành lập công ty thương mại tại Vladivostok đưa hàng hoá của Việt Nam sang tiêu thụ tại thị trường Nga.
Ông Dương Hoàng Minh cũng cho biết những thuận lợi hiện nay để các doanh nghiệp thâm nhập vào thị trường Nga: chúng ta chỉ mất 4 đến 5 ngày là xin được Visa vào Nga, ngoài ra công dân Nga vào Việt Nam 45 ngày mà không cần Visa. Vấn đề đi lại giữa Vladivostok và Việt Nam cũng thuận lợi hơn trước do có chuyến bay thẳng gần đến Vladivostok chỉ cần 5 đến 6 tiếng chúng ta đã đến Nga. Đây là một trong những thuận lợi để nối lại xúc tiến thương mại giữa hai nước.
Tại hội thảo các diễn giả và cộng đồng doanh nghiệp hai nước cũng đã cùng trao đổi, nắm bắt tình hình, tìm cách tháo gỡ khó khăn vướng mắc nhằm thúc đẩy tăng trưởng thương mại hai nước. Qua đó, phía Nga thông tin cho các doanh nghiệp Việt Nam biết về môi trường kinh doanh của Primorye trong bối cảnh mới, các kênh phân phối hàng hoá và nhu cầu nhập khẩu phục vụ phát triển kinh tế xã hội của Primorye. Giới thiệu các chính sách hỗ trợ của chính quyền Liên Bang Nga cũng như chính quyền Primorye. Khả năng hợp tác đầu tư sản xuất hàng hoá trên lãnh thổ Primorye phục vụ thị trường Liên Bang Nga và các nước thuộc Liên minh kinh tế Á – Âu cũng như cảng thương mại Vladivostok. Về phía Việt Nam, các doanh nghiệp có cơ hội tìm hiểu tiềm năng sản xuất, định hướng xuất khẩu hàng hoá sang thị trường Liên Bang Nga. Khai thác hiệu quả Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh kinh tế Á – Âu.
Những thông tin thiết thực mà các diễn giả chia sẻ sẽ giúp ích cho công đồng doanh nghiệp hai nước trong việc lựa chọn mặt hàng, thị trường, kênh phân phối và các đối tác trong hoạt động xuất khập khẩu để góp phần tăng kim ngạch xuất khẩu của hai nước lên 10 tỷ USD như mong muốn.
Đỗ Phương
