Công nghệ cấp đông lạnh sâu bằng nitơ lỏng: hướng đi mới nâng cao giá trị ngành thực phẩm

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng thực phẩm, các tiêu chí như độ tươi ngon, hương vị tự nhiên và giá trị dinh dưỡng đang trở thành yếu tố cạnh tranh quan trọng đối với doanh nghiệp chế biến thực phẩm. Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới công nghệ bảo quản và chế biến nhằm giảm tổn thất sau thu hoạch, đồng thời nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm.

Theo các chuyên gia trong ngành, phương pháp cấp đông cơ học truyền thống hiện vẫn được sử dụng phổ biến nhờ chi phí vận hành hợp lý. Tuy nhiên, quá trình làm lạnh chậm thường tạo ra các tinh thể băng lớn bên trong tế bào thực phẩm, dẫn đến hiện tượng thất thoát nước sau rã đông, ảnh hưởng đến cấu trúc, màu sắc và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.

Trong khi đó, công nghệ cấp đông lạnh sâu bằng nitơ lỏng với nhiệt độ lên tới -196°C cho phép thực hiện quá trình cấp đông gần như tức thời. Nhờ tốc độ làm lạnh cực nhanh, kích thước tinh thể băng được kiểm soát ở mức rất nhỏ, giúp hạn chế tổn thương cấu trúc tế bào, duy trì chất lượng nguyên liệu gần với trạng thái tươi sống ban đầu.

Áp dụng công nghệ đông lạnh nhanh bằng nitơ lỏng giúp giảm sự hình thành tinh thể đá và ngăn ngừa tổn thương tế bào, nhờ đó bảo quản được hình thức và giá trị dinh dưỡng của sản phẩm.

Theo dữ liệu thị trường được công bố gần đây, lĩnh vực thực phẩm hiện là phân khúc ứng dụng lớn nhất của thị trường nitơ lỏng toàn cầu, chiếm hơn 30% tổng nhu cầu sử dụng. Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển của ngành thực phẩm từ mục tiêu bảo quản đơn thuần sang nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Ông Jeffery Shan, Phó Chủ tịch phụ trách Khách hàng công nghiệp và Năng lượng sạch của Linde LienHwa, cho biết mặc dù phần lớn doanh nghiệp thực phẩm tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương vẫn sử dụng công nghệ cấp đông cơ học, song công nghệ cấp đông siêu tốc bằng nitơ lỏng đang phát triển nhanh trong các phân khúc thực phẩm cao cấp và xuất khẩu nhờ khả năng bảo toàn chất lượng vượt trội.

Bên cạnh việc duy trì độ tươi ngon, công nghệ cấp đông lạnh sâu còn mang lại lợi ích kinh tế đáng kể. Đối với thực phẩm chế biến sẵn, tỷ lệ hao hụt độ ẩm trong quá trình cấp đông có thể giảm từ mức 5-10% xuống còn khoảng 1-3%. Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp có thể giữ lại thêm hàng chục kilôgam sản phẩm thương mại trên mỗi tấn nguyên liệu, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất.

Một ưu điểm khác của công nghệ này là khả năng triển khai linh hoạt. Các hệ thống cấp đông dạng hầm (tunnel freezer) hiện nay có thể được thiết kế theo mô-đun với công suất từ vài trăm đến hàng nghìn kilôgam sản phẩm mỗi giờ, phù hợp với nhiều loại thực phẩm và quy mô nhà máy khác nhau. So với các hệ thống cấp đông truyền thống, giải pháp lạnh sâu bằng nitơ lỏng cũng yêu cầu diện tích lắp đặt nhỏ hơn và thời gian triển khai nhanh hơn.

Giải pháp đông lạnh của Linde LienHwa cung cấp một chiến lược nâng cấp toàn diện cho ngành công nghiệp thực phẩm, hướng tới thị trường cao cấp

Các chuyên gia nhận định rằng cùng với xu hướng phát triển thực phẩm chế biến sâu, thực phẩm nguồn gốc thực vật, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường xuất khẩu, các công nghệ bảo quản tiên tiến sẽ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị thực phẩm. Việc ứng dụng các giải pháp cấp đông lạnh sâu không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn góp phần thúc đẩy quá trình hiện đại hóa sản xuất, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.