"Chìa khóa" để xây dựng nhà máy thông minh hay thách thức mới của doanh nghiệp?

CNTT và OT phải hợp tác và tích hợp để dung hòa các cách tiếp cận, mục tiêu và yêu cầu kinh doanh khác nhau

Trong nhiều năm, hệ thống OT chịu trách nhiệm vận hành PLC, SCADA, robot và dây chuyền sản xuất, trong khi bộ phận IT tập trung quản lý hạ tầng mạng, máy chủ và các ứng dụng doanh nghiệp. Hai hệ thống được thiết kế với những mục tiêu khác nhau: OT ưu tiên tính liên tục của sản xuất, còn IT đặt trọng tâm vào bảo mật và quản trị dữ liệu.

Khi các nhà máy bước vào kỷ nguyên Công nghiệp 4.0, ranh giới này dần bị xóa nhòa. Dữ liệu từ cảm biến, máy móc và hệ thống điều khiển cần được chia sẻ theo thời gian thực để phục vụ AI, phân tích dữ liệu, bảo trì dự đoán và tối ưu hóa sản xuất. Điều đó khiến sự phối hợp giữa IT và OT trở thành yêu cầu tất yếu thay vì một lựa chọn.

Theo các chuyên gia tự động hóa, trở ngại lớn nhất của quá trình hội tụ không phải là sự khác biệt về giao thức truyền thông mà là tư duy tổ chức. Nhiều doanh nghiệp vẫn vận hành hai bộ phận theo những mục tiêu riêng, thiếu quy trình phối hợp và chưa thống nhất về quyền quản trị hạ tầng số. Hệ quả là các dự án chuyển đổi số thường gặp khó khăn trong triển khai hoặc không khai thác hết giá trị của dữ liệu.

Bên cạnh yếu tố con người, hạ tầng công nghệ cũng là bài toán cần giải quyết. Không ít nhà máy vẫn sử dụng PLC và hệ thống SCADA đã vận hành hàng chục năm, trong khi các ứng dụng AI, IIoT và điện toán đám mây lại yêu cầu khả năng kết nối linh hoạt và xử lý dữ liệu theo thời gian thực. Việc tích hợp các hệ thống cũ với nền tảng số hiện đại đòi hỏi một kiến trúc mạng đủ mạnh và có khả năng mở rộng.

Trong bối cảnh đó, mạng 5G riêng và điện toán biên được xem là nền tảng giúp kết nối IT và OT trên cùng một hạ tầng. Độ trễ thấp, khả năng truyền dữ liệu ổn định và xử lý ngay tại hiện trường không chỉ đáp ứng yêu cầu điều khiển thời gian thực mà còn tạo điều kiện để triển khai các ứng dụng AI, thị giác máy và phân tích dữ liệu ngay tại nhà máy.

Tuy nhiên, hội tụ IT và OT cũng đồng nghĩa với việc mở rộng bề mặt tấn công an ninh mạng. Khi mọi thiết bị sản xuất đều được kết nối, mỗi PLC, cảm biến hay robot đều có thể trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công nếu không được bảo vệ đúng cách. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược an ninh mạng ngay từ giai đoạn thiết kế hệ thống, đồng thời áp dụng các tiêu chuẩn như ISA/IEC 62443 để bảo vệ hạ tầng công nghiệp.

Trong xu hướng sản xuất thông minh, hội tụ IT và OT không đơn thuần là tích hợp hai hệ thống công nghệ mà là quá trình thay đổi cách doanh nghiệp quản trị dữ liệu, vận hành và bảo mật. Những doanh nghiệp xây dựng được nền tảng kết nối thống nhất sẽ có lợi thế trong việc khai thác AI, nâng cao hiệu quả sản xuất và sẵn sàng thích ứng với các công nghệ mới trong tương lai.

Theo automation.com