Công nghệ cao định hình tương lai ngành sữa Việt Nam

Hội thảo diễn ra trong khuôn khổ Triển lãm Quốc tế ngành Sữa và sản phẩm sữa lần thứ 5 tại Việt Nam - Vietnam Dairy 2026, do Hiệp hội Sữa Việt Nam (VDA) phối hợp cùng Công ty CP Hội chợ Triển lãm và Quảng cáo Việt Nam (VIETFAIR) tổ chức từ ngày 28 - 31/05/2026 tại Cung Văn hóa Hữu Nghị, 91 Trần Hưng Đạo, Hà Nội.

Sự kiện quy tụ đông đảo doanh nghiệp sản xuất thực phẩm, đơn vị cung cấp thiết bị - công nghệ, chuyên gia nghiên cứu, giảng viên và đại diện nhiều hiệp hội ngành hàng liên quan. Các nội dung thảo luận tập trung vào xu hướng công nghệ mới trong chế biến, đóng gói sữa và phát triển hệ sinh thái sản xuất bền vững.

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là tham luận về chiến lược phát triển ngành sữa đến năm 2030, tầm nhìn 2045 và vai trò của công nghiệp hỗ trợ trong chế biến sữa.

Theo các chuyên gia, ngành sữa Việt Nam đang chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng theo sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng. Để đạt mục tiêu phát triển bền vững, doanh nghiệp cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao trong toàn bộ chuỗi sản xuất, từ nguyên liệu, chế biến, đóng gói tới logistics và phân phối.

Các chuyên gia cho rằng công nghiệp hỗ trợ cho ngành sữa, bao gồm sản xuất thiết bị, vật liệu bao bì, giải pháp tự động hóa và công nghệ kiểm soát chất lượng, sẽ đóng vai trò nền tảng giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bối cảnh tiêu chuẩn quốc tế liên tục được nâng cao, nhiều doanh nghiệp cũng đứng trước áp lực phải đầu tư mạnh hơn vào công nghệ nhằm nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực và tối ưu hiệu quả vận hành.

Các chuyên gia chia sẻ về xu hướng phát triển của ngành sữa tại Việt Nam

Công nghệ đóng gói thông minh và xu hướng sản xuất xanh

Tại hội thảo, chủ đề “Công nghệ Tetra Pak – Hướng tới An toàn và Chất lượng thực phẩm” thu hút nhiều sự quan tâm khi giới thiệu các giải pháp chế biến và đóng gói hiện đại đang được ứng dụng rộng rãi trên thế giới.

Theo các chuyên gia công nghệ, bao bì hiện đại không còn chỉ đóng vai trò bảo quản sản phẩm mà đã trở thành một phần của hệ sinh thái sản xuất bền vững. Các công nghệ đóng gói mới hướng tới khả năng tái chế, giảm phát thải carbon, tiết kiệm năng lượng và tăng cường truy xuất nguồn gốc thông qua mã hóa dữ liệu số.

Nhiều ý kiến tại hội thảo nhận định việc ứng dụng giải pháp đóng gói thông minh không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch với người tiêu dùng mà còn đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ các thị trường xuất khẩu.

Một chủ đề đáng chú ý khác là “Giải pháp tiệt trùng và công nghệ màng lọc trong chế biến sữa hiện đại”, đây được xem là nhóm công nghệ cốt lõi trong việc đảm bảo an toàn vi sinh, kéo dài thời gian bảo quản và duy trì chất lượng cảm quan của sản phẩm sữa. Những tiến bộ mới trong công nghệ tiệt trùng nhiệt độ siêu cao (UHT), công nghệ lọc màng và công nghệ phân tách hiện đại đang mở ra nhiều cơ hội tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm tổn thất dinh dưỡng và nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp.

Theo giới chuyên môn, công nghệ màng lọc ngày càng đóng vai trò quan trọng trong ngành sữa nhờ khả năng tinh lọc protein, giảm vi khuẩn và cải thiện cấu trúc sản phẩm mà không làm ảnh hưởng đáng kể tới thành phần dinh dưỡng tự nhiên. Việc kết hợp giữa tiệt trùng hiện đại và công nghệ màng lọc tiên tiến không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn hỗ trợ doanh nghiệp giảm tiêu hao năng lượng, tiết kiệm nước và hướng tới mô hình sản xuất xanh.

Toàn cảnh hội thảo

Đổi mới sản phẩm theo xu hướng dinh dưỡng

Không chỉ tập trung vào công nghệ sản xuất, hội thảo còn dành nhiều thời lượng cho xu hướng phát triển các sản phẩm sữa phục vụ nhu cầu dinh dưỡng cá nhân hóa.

Theo các chuyên gia, nhu cầu về các dòng sản phẩm ít đường, giàu protein, bổ sung vi chất, hỗ trợ tiêu hóa và tăng cường miễn dịch đang gia tăng mạnh trên thị trường. Điều này thúc đẩy doanh nghiệp đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), đồng thời tăng cường hợp tác với viện nghiên cứu, trường đại học và chuyên gia y tế.

Bên cạnh ngành sữa truyền thống, hội thảo còn cập nhật xu hướng “Công nghệ trong sản xuất sữa thực vật và đồ uống dinh dưỡng” – một trong những lĩnh vực đang tăng trưởng mạnh tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng, nhu cầu ăn uống lành mạnh và xu hướng phát triển bền vững đang thúc đẩy các doanh nghiệp đầu tư vào các dòng sản phẩm từ hạt, ngũ cốc, yến mạch, đậu nành và các nguồn nguyên liệu thực vật khác.

Theo đánh giá của giới chuyên môn, sản xuất sữa thực vật đòi hỏi hệ thống công nghệ chuyên biệt nhằm đảm bảo độ ổn định sản phẩm, tối ưu giá trị dinh dưỡng và duy trì hương vị tự nhiên. Các công nghệ đồng hóa, tiệt trùng và kiểm soát oxy hóa hiện đại đang góp phần nâng cao chất lượng đồ uống thực vật và mở rộng danh mục sản phẩm cho doanh nghiệp.

Hai phiên thảo luận chuyên sâu tại hội thảo tập trung vào các vấn đề đang được ngành thực phẩm toàn cầu đặc biệt quan tâm như an toàn vi sinh, tự động hóa dây chuyền sản xuất, truy xuất nguồn gốc và đóng gói bền vững.

Theo các chuyên gia, trí tuệ nhân tạo (AI) đang được tích hợp ngày càng sâu trong giám sát sản xuất, kiểm soát chất lượng theo thời gian thực và quản trị dữ liệu nhằm nâng cao độ chính xác, ổn định và minh bạch trong chế biến thực phẩm.

Bên cạnh đó, công nghệ dữ liệu lớn (Big Data), blockchain và các nền tảng quản trị thông minh được kỳ vọng sẽ góp phần thay đổi phương thức vận hành truyền thống của ngành thực phẩm lỏng, giúp doanh nghiệp tăng khả năng quản lý chuỗi cung ứng và đáp ứng yêu cầu minh bạch từ thị trường xuất khẩu.

Theo các chuyên gia, ngành sữa Việt Nam đang chuyển dịch từ mô hình tăng trưởng theo sản lượng sang tăng trưởng dựa trên chất lượng và giá trị gia tăng.

Ông Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, cho biết hội thảo không chỉ là nơi cập nhật xu hướng công nghệ mà còn tạo cơ hội kết nối giữa doanh nghiệp sản xuất, nhà cung cấp giải pháp kỹ thuật, cơ quan quản lý và giới nghiên cứu. Thông qua hoạt động trao đổi chuyên môn và kết nối hợp tác, các doanh nghiệp có thể tìm kiếm giải pháp phù hợp để nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới sản phẩm và mở rộng thị trường.

Theo Ban tổ chức, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt và tiêu chuẩn quốc tế liên tục thay đổi, việc đầu tư vào công nghệ tiên tiến sẽ là chìa khóa để ngành sữa Việt Nam phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng vị thế trên thị trường quốc tế.

Đỗ Phương