Công nghệ số mở đường cho canh tác lúa bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long

Nông nghiệp công nghệ cao
28/10/2025 04:04
Trong khuôn khổ Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nhiều chương trình tập huấn ứng dụng công nghệ số đang được triển khai mạnh mẽ nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Một trong những hoạt động nổi bật là chương trình do Dự án sử dụng phân bón đúng (Fertilize Right) phối hợp với Viện Nghiên cứu lúa gạo quốc tế (IRRI) tổ chức tại Việt Nam.
aa
Công nghệ số sẽ đưa nông nghiệp Việt Nam phát triển nhanh chóng Khi máy bay không người lái hợp sức: Đòn bẩy mới cho công nghiệp Máy bay không người lái bay như chim qua các tòa nhà chọc trời, kiểm tra các trang trại gió ngoài khơi
Công nghệ số mở đường cho canh tác lúa bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long
Máy bay không người lái phun phân bón tại mô hình thuộc Đề án 1 triệu ha lúa tại HTX Tiến Thuận, TP. Cần Thơ - Ảnh: VGP/LS

Đào tạo 'đại sứ xanh', lan tỏa tri thức nông nghiệp số

Mục tiêu của dự án là nâng cao hiệu suất sử dụng phân bón, tăng thu nhập cho nông dân và giảm phát thải khí nhà kính trong trồng lúa. Dự án được triển khai tại nhiều địa phương, như Cần Thơ, Đồng Tháp, Hải Phòng, Ninh Bình, Hưng Yên, tập trung vào việc phát triển các công cụ số hỗ trợ bón phân hiệu quả và giám sát quy trình canh tác.

Tham gia các lớp tập huấn là đại diện của 11 hợp tác xã, nông dân tham gia mô hình 1 triệu ha lúa chất lượng cao, cùng cán bộ Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật, khuyến nông của các tỉnh, thành phố: Tây Ninh, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ và Kiên Giang.

Bà Huỳnh Kim Định, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, cho biết: "Đây là một bước khởi động quan trọng trong việc đưa KHCN vào canh tác lúa. Chúng tôi tin rằng những người tham dự sẽ trở thành những 'đại sứ xanh' trong cộng đồng, giúp lan tỏa kiến thức đến hàng vạn nông dân khác trên khắp Đồng bằng sông Cửu Long".

Nông dân Trần Văn Lan, Hợp tác xã Hồng Phát (Cà Mau) cho biết: "Ngoài giống lúa tốt, việc bón phân khoa học giúp cây lúa tươi tốt, giảm phát thải và tăng giá trị hạt gạo. Các ứng dụng mà chúng tôi được hướng dẫn sẽ được áp dụng ngay trên đồng ruộng của mình".

Còn ông Hoàng Văn Thơ, xã viên Hợp tác xã Tiến Thuận (TP. Cần Thơ), khẳng định: "Bón phân đúng giúp tăng hiệu quả, giảm thất thoát, cây lúa hấp thu tối đa dưỡng chất, nâng cao chất lượng hạt gạo và cải thiện đời sống nông dân".

Nguyên tắc '4 đúng' và công cụ số: Chìa khóa giảm phát thải

Trao đổi với Báo Điện tử Chính phủ, GS.TS. Nguyễn Văn Bộ, nguyên Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, thực hành nguyên tắc "4 đúng": Đúng loại, đúng lượng, đúng thời điểm và đúng vị trí, đây là bước chuyển tư duy lớn trong nông nghiệp. Ông nhấn mạnh: "Đây không phải lý thuyết phức tạp, mà là giải pháp thực tiễn giúp nông dân tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả và giảm phát thải khí nhà kính đáng kể".

Các chuyên gia cho biết, việc sử dụng phân bón chưa hợp lý đang gây chi phí cao, hiệu suất thấp, ô nhiễm đất và nước, đồng thời làm tăng phát thải khí nhà kính. Vì vậy, áp dụng "4 đúng" giúp đúng loại phân phù hợp với đặc tính đất, đúng liều lượng, đúng thời điểm cây cần dinh dưỡng, và đúng vị trí bón để giảm rửa trôi, thất thoát.

Trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, nguyên tắc "bón phân đúng" được xem là trụ cột kỹ thuật gắn liền với quy trình "1 phải, 6 giảm", gồm 1 phải xác nhận giống và 6 giảm: Giảm giống gieo, giảm phân N, giảm thuốc bảo vệ thực vật, giảm nước tưới, giảm tổn thất sau thu hoạch, giảm phát thải khí nhà kính.

Việc tuân thủ chặt chẽ những quy trình này giúp xây dựng nền nông nghiệp thông minh, tiết kiệm tài nguyên và thích ứng biến đổi khí hậu.

Công nghệ số mở đường cho canh tác lúa bền vững tại Đồng bằng sông Cửu Long
Công nghệ gieo sạ kết hợp vùi phân thuộc Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao - Ảnh: VGP/LS

Ứng dụng số - trợ thủ thông minh của nông dân hiện đại

Song song với tập huấn kỹ thuật, dự án còn giúp nông dân làm chủ các công cụ số trong canh tác lúa. Nổi bật là ứng dụng khuyến nông điện tử "Lúa Việt", được thiết kế để hỗ trợ người trồng lúa cập nhật thông tin về quy trình canh tác, bón phân, phòng trừ sâu bệnh và thị trường.

Theo đó, "Lúa Việt" cung cấp 4 nhóm nội dung chính: Kiến thức khuyến nông theo chủ đề; video hướng dẫn kỹ thuật; tích hợp các ứng dụng số, như: Bón phân đúng (RCM), bản đồ dinh dưỡng đất, EasyFarm – kết nối các tác nhân trong chuỗi giá trị lúa gạo; trợ lý ảo tích hợp trí tuệ nhân tạo trên nền tảng Zalo, có khả năng trả lời tức thời các câu hỏi về kỹ thuật trồng lúa.

Ngoài ra, kênh YouTube "Lúa Việt" cũng được xây dựng để chia sẻ video hướng dẫn canh tác, tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp và các mô hình nông nghiệp xanh hiệu quả.

Nhờ hệ sinh thái công nghệ này, nông dân có thể tra cứu dữ liệu dinh dưỡng đất, lập kế hoạch bón phân, theo dõi năng suất và kết nối thị trường đầu ra, góp phần chuyển đổi số toàn diện trong sản xuất nông nghiệp.

Lan tỏa tri thức xanh, hướng tới nền nông nghiệp thông minh

Sau khóa tập huấn, nông dân và cán bộ kỹ thuật tại 11 mô hình thí điểm đã nắm vững quy trình "bón phân đúng" và sử dụng công cụ số hỗ trợ trong sản xuất lúa gạo. Việc này không chỉ giúp nâng cao năng suất, chất lượng hạt gạo, mà còn góp phần giảm phát thải khí nhà kính, tiết kiệm chi phí sản xuất và hướng tới tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

GS.TS. Nguyễn Văn Bộ khẳng định: "Khi nông dân hiểu và áp dụng đúng kỹ thuật, đồng thời được hỗ trợ bởi công nghệ số, họ không chỉ tăng năng suất và lợi nhuận, mà còn góp phần bảo vệ môi trường. Đó chính là con đường xây dựng nền nông nghiệp bền vững, hiện đại và thân thiện với khí hậu".

Việc ứng dụng công nghệ số trong thực hiện Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao không chỉ là bước tiến về kỹ thuật, mà còn thể hiện cam kết của Việt Nam đối với chuyển đổi xanh và phát triển nông nghiệp thông minh, hướng đi tất yếu để nâng cao vị thế hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo baochinhphu.vn

tan-hoang-minh
Tin bài khác
Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Tôn vinh tài năng trẻ, thúc đẩy khát vọng làm chủ công nghệ

Chiều 17/11, tại Trường Đại học VinUni, Trung ương Đoàn phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Lễ trao Giải thưởng Khoa học công nghệ Quả cầu vàng và Giải thưởng Nữ sinh khoa học công nghệ Việt Nam năm 2026. Sự kiện nhằm tôn vinh những tài năng trẻ có thành tích nổi bật trong nghiên cứu, sáng tạo, đồng thời khơi dậy khát vọng làm chủ khoa học, công nghệ, đóng góp vào sự phát triển của đất nước.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần lộ trình chuyển đổi kép từ dữ liệu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần lộ trình chuyển đổi kép từ dữ liệu

Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành yêu cầu ngày càng rõ nét đối với doanh nghiệp khi tham gia chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn thiếu dữ liệu, nhân lực và nguồn lực để triển khai.
Hiện đại hóa hệ thống DCS: Sáu giai đoạn giúp nâng cấp công nghệ, tối ưu vận hành

Hiện đại hóa hệ thống DCS: Sáu giai đoạn giúp nâng cấp công nghệ, tối ưu vận hành

Thay thế hệ thống điều khiển phân tán (DCS) cũ bằng nền tảng mới không đơn thuần là chuyển đổi phần cứng và sao chép cấu hình hiện hữu. Một quy trình hiện đại hóa bài bản cần đánh giá lại toàn bộ logic điều khiển, cảnh báo, dữ liệu và các chức năng vận hành đã tích lũy qua nhiều thập kỷ. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro, giảm chi phí phát sinh và xây dựng nền tảng điều khiển phù hợp hơn với yêu cầu sản xuất hiện đại.
Di sản Hà Nội trong dòng chảy sáng tạo

Di sản Hà Nội trong dòng chảy sáng tạo

Từ những ngôi đình thờ tổ nghề trong phố cổ đến Chợ Đồng Xuân và Công viên Thống Nhất, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đưa di sản bước vào đời sống đương đại với 150 hoạt động nghệ thuật, triển lãm và trải nghiệm.
Nhận định phiên giao dịch ngày 18/11: Nắm giữ danh mục hiện tại

Nhận định phiên giao dịch ngày 18/11: Nắm giữ danh mục hiện tại

VN-Index đang tiến gần những vùng giá quan trọng, trong khi thanh khoản suy giảm và tâm lý thận trọng vẫn bao trùm thị trường. Trước khi xu hướng mới được xác lập, nhà đầu tư được khuyến nghị tiếp tục nắm giữ danh mục hiện tại, chưa vội mở mua thêm khi độ rộng thị trường và dòng tiền chưa xuất hiện tín hiệu cải thiện rõ ràng.
Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

Thị trường chứng khoán ngày 17/11: VN Index giảm hơn 10 điểm, dòng tiền tìm đến nhóm thực phẩm và cổ phiếu điện

VN Index giảm hơn 10 điểm khi áp lực bán gia tăng tại nhóm ngân hàng, dầu khí và công nghệ. Thanh khoản khớp lệnh ở mức thấp, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng. Ở chiều ngược lại, nhóm thực phẩm, đồ uống và điện vẫn duy trì diễn biến tích cực.
Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Tự động hóa kho vận thúc đẩy nhu cầu robot công nghiệp

Nhu cầu robot đang phục hồi mạnh trên toàn cầu, trong đó các ứng dụng vận chuyển và xử lý hàng hóa tại kho bãi, trung tâm logistics đóng vai trò quan trọng.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026: Tuổi Mùi vận trình khởi sắc, tuổi Tý cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề thu hút sự quan tâm của đông đảo độc giả. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 18/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Nhận định phiên giao dịch ngày 17/11: Kiểm soát margin và duy trì sức mua

Sau nhịp điều chỉnh, định giá tại một số nhóm ngành đã trở nên hấp dẫn hơn, tạo cơ hội tích lũy cho dòng tiền trung hạn. Tuy nhiên, thị trường chưa có đủ tín hiệu xác nhận xu hướng tăng mạnh. Nhà đầu tư được khuyến nghị duy trì tỷ trọng cổ phiếu hợp lý, kiểm soát margin và giữ sức mua dự phòng để chủ động trước những biến động bất ngờ.
Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson ra mắt robot cộng tác AX6 dành cho môi trường phòng sạch tại Đông Nam Á

Epson vừa giới thiệu robot cộng tác AX6 tại thị trường Đông Nam Á, hướng tới nhu cầu tự động hóa linh hoạt, tiết kiệm năng lượng và bảo đảm an toàn trong môi trường phòng sạch.
master