Để di sản về Bác luôn 'sống' trong lòng công chúng

Nhà sàn Bác Hồ tại Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Ảnh: VGP/Ngọc Hân

Trong không khí tháng Năm lịch sử, hướng tới kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890- 19/5/1890), Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch càng trở nên thiêng liêng, nơi Người sống và làm việc 15 năm cuối cùng của cuộc đời (từ tháng 12 1954 đến ngày 02/09/1969). Đây cũng là nơi gắn bó lâu nhất với Người trong cuộc đời và sự nghiệp.

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch là Khu Di tích duy nhất của cả nước được bảo tồn tương đối nguyên trạng, cả các công trình kiến trúc, cảnh quan môi trường trên mặt bằng hơn 14,7ha, diện tích được xếp hạng hơn 22.000m2, gồm 13 nhà di tích: Nhà 54, Nhà sàn, Phòng họp Bộ Chính trị, Nhà 67, Nhà bếp A, Nhà bếp B, Nhà ký sắc lệnh, Phủ Chủ tịch... và các điểm di tích ngoài trời khác như Ao cá, Giàn hoa Phủ Chủ tịch, Đường xoài, đường Trường Sơn… cùng với hơn 1000 tài liệu hiện vật gắn liền với các nhà di tích; 03 bảo vật Quốc gia là những chiếc xe ô tô đã từng phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Khuôn viên Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Ảnh: VGP/Ngọc Hân

Công việc thầm lặng nhưng đầy trách nhiệm nơi vườn Bác

Chị Nguyễn Thị Hà, Phó trưởng phòng bảo quản, môi trường di tích chia sẻ về công việc chăm sóc cảnh quan, môi trường, đặc biệt các "cây di tích" cho biết, công việc của những người làm công tác bảo quản môi trường tại Khu di tích bắt đầu từ khoảng 5 giờ sáng,

Việc đầu tiên là quét dọn, vệ sinh toàn bộ hệ thống đường đi, sân vườn để bảo đảm cảnh quan sạch sẽ trước khi đón khách tham quan. Khi không gian đã sẵn sàng, cán bộ trong tổ tiếp tục chăm sóc cây ăn quả, cây hoa, cây cảnh trong khu vực. Đến khi khách bắt đầu vào tham quan, họ lặng lẽ lui về phía sau, tiếp tục công việc chăm sóc các khu vườn, giữ cho toàn bộ cảnh quan luôn xanh, sạch, đẹp.

"Gắn bó với nơi Bác Hồ từng sống và làm việc suốt 15 năm, đó không chỉ là công việc mà còn là niềm vinh dự và tự hào. Việc trực tiếp chăm sóc những "cây di tích" gắn với Bác luôn mang lại cho tôi và đồng nghiệp nhiều xúc động. Chính vì vậy, chúng tôi đều làm việc với tinh thần trách nhiệm cao nhất, dành tâm huyết, sức mình để làm sao luôn giữ cho vườn cây luôn xanh tốt, xứng đáng với giá trị lịch sử của Khu di tích", chị Hà bày tỏ.

Công việc thầm lặng luôn giữ cho vườn cây luôn xanh tốt, xứng đáng với giá trị lịch sử của Khu di tích. Ảnh: VGP/Ngọc Hân

Tuy nhiên, theo thời gian, công tác bảo tồn vườn cây cũng đối mặt với không ít khó khăn. Phần lớn cây trong khu vực đã có tuổi đời cao, sức sinh trưởng suy giảm. Để duy trì độ xanh và sự phát triển ổn định của cây, đội ngũ cán bộ phải áp dụng nhiều phương pháp kỹ thuật mới trong chăm sóc.

Đặc biệt, những cây di tích gắn với Bác Hồ luôn được ưu tiên bảo vệ ở mức cao nhất. Điển hình như cây vú sữa của Bác – hiện đã trải qua nhiều năm sinh trưởng và đang bước vào giai đoạn già cỗi. Để duy trì sự sống cho cây, ngoài việc bón phân, tưới nước tại gốc, cán bộ còn áp dụng các biện pháp như bón phân qua lá. Công tác theo dõi sâu bệnh được thực hiện hằng ngày, nhằm phát hiện kịp thời các dấu hiệu như sâu đục thân, nấm bệnh để xử lý ngay. Việc cắt tỉa cành già, cành sâu bệnh cũng được tiến hành thường xuyên để hạn chế lây lan, đảm bảo cây phát triển ổn định.

Cây vú sữa (giữa) được Bác trồng cạnh Nhà sàn. Ảnh: VGP/Minh Thư

Bên cạnh yếu tố thời gian, áp lực từ lượng khách tham quan đông đảo mỗi ngày cũng đặt ra thách thức không nhỏ đối với công tác bảo vệ môi trường. Để giữ gìn cảnh quan luôn sạch đẹp, đơn vị phải phân công lực lượng kiểm tra thường xuyên, kịp thời phát hiện và xử lý các vấn đề phát sinh. Từ việc giữ gìn vệ sinh đường đi đến xử lý cành lá, cây cối khi có sự cố, tất cả đều được thực hiện ngay lập tức để không ảnh hưởng đến cảnh quan cũng như trải nghiệm của du khách.

Trong nhịp sống lặng thầm ấy, những người làm công tác bảo quản môi trường vẫn ngày ngày bền bỉ với công việc của mình, góp phần giữ gìn màu xanh và sự bình yên cho một không gian giàu giá trị lịch sử.

Đẩy mạnh số hóa trong gìn giữ, bảo tồn và phát huy giá trị di tích

Chị Trần Thị Thắm, Trưởng phòng Tuyên truyền, Giáo dục, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch cho biết, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch đang nghiên cứu và từng bước triển khai các giải pháp ứng dụng công nghệ trong công tác trưng bày, tuyên truyền về Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Nếu trước đây hoạt động thuyết minh chủ yếu được thực hiện trực tiếp tại chỗ thì trong thời gian tới, Khu Di tích sẽ đẩy mạnh số hóa và kết hợp các công nghệ hiện đại như thực tế ảo nhằm tạo ra những trải nghiệm trực quan, sinh động và giàu tính tương tác hơn cho khách tham quan.

Các cán bộ bảo quản kỷ vật của Bác. Ảnh: VGP/Minh Thư

Mục tiêu không chỉ là làm mới phương thức tiếp cận mà còn giúp những giá trị về tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh trở nên gần gũi, dễ tiếp cận hơn với mọi thế hệ, đặc biệt là thế hệ trẻ trong thời đại số hiện nay.

Tuy nhiên, theo chị Thắm, để hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh thực sự "sống" trong lòng công chúng thì điều quan trọng nhất không chỉ nằm ở hiện vật hay không gian trưng bày mà ở cách truyền tải câu chuyện và cảm xúc tới người xem.

"Những hiện vật giản dị như căn nhà sàn, đôi dép cao su hay bộ quần áo kia chỉ thực sự có ý nghĩa khi người xem cảm nhận được phía sau đó là một nhân cách lớn, một lối sống giản dị và tinh thần suốt đời vì dân, vì nước của Bác.

Vì vậy, công tác thuyết minh và giáo dục tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch luôn hướng tới việc kể những câu chuyện chân thực, gần gũi và giàu cảm xúc để người xem không chỉ "nghe" hay "xem" mà còn có sự đồng cảm và suy ngẫm.

Mặc dù vậy, thách thức lớn nhất đối với chúng tôi là làm sao truyền tải được chiều sâu tư tưởng, nhân cách và giá trị tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh thông qua những hiện vật và không gian vốn rất giản dị. Bởi những điều làm nên sự vĩ đại của Bác không nằm ở sự đồ sộ hay hào nhoáng mà lại thể hiện qua chính những điều bình dị nhất trong cuộc sống hằng ngày.

Công tác thuyết minh về Người tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch. Ảnh: VGP

Vì vậy, nếu chỉ giới thiệu hiện vật theo cách thông tin đơn thuần thì sẽ rất khó tạo được cảm xúc và sự kết nối đối với người xem. Mà công tác thuyết minh sẽ mang nhiệm vụ biến mỗi hiện vật, mỗi không gian tại Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch thành một câu chuyện có chiều sâu, để từ đó công chúng có thể cảm nhận được tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh một cách tự nhiên và chân thực nhất", chị Trần Thị Thắm nhấn mạnh.

Đồng thời, trong bối cảnh hiện nay, việc cân bằng giữa giá trị truyền thống với những phương thức trưng bày hiện đại cũng là yêu cầu rất quan trọng, nhằm vừa giữ được tính trang nghiêm, tính chân thực của di tích, vừa tạo được sự gần gũi và hấp dẫn đối với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Theo chinhphu.vn