Đề xuất mới của Bộ GDĐT về việc sáp nhập, sắp xếp các trường đại học

Nghị quyết của Quốc hội nhằm thể chế hóa Nghị quyết 71/NQ-TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển GDĐT. Dự thảo nghị quyết dự kiến được trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 tới. Dự thảo quy định cụ thể về tổ chức hệ thống, nhân lực và quản trị cơ sở giáo dục. Trong đó quy định về việc sắp xếp, tái cấu trúc hệ thống cơ sở giáo dục công lập.

Tinh thần sáp nhập chỉ giữ lại những trường đại học đạt chuẩn và sẽ chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý. Ảnh: ĐHQG TP.HCM

Một số điểm mới trong dự thảo Bộ GDĐT trình Chính phủ

Dự thảo nêu rõ, việc tiếp tục sắp xếp, tái cấu trúc cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên công lập (trừ cơ sở giáo dục trực thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao).

Đồng thời, hợp nhất trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên thành trường trung học nghề theo khu vực liên phường, xã. Thực hiện theo hướng giảm đầu mối, gắn trách nhiệm quản lý chuyên môn với nhân sự và tài chính, xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm hệ thống quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả.

Cũng theo dự thảo, Bộ GDĐT trực tiếp quản lý các đại học, trường đại học trọng điểm hoặc đã được quy hoạch là cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về kỹ thuật và công nghệ được giao dẫn dắt mạng lưới trung tâm đào tạo xuất sắc và tài năng, trường cao đẳng thực hiện chức năng trung tâm vùng, trung tâm quốc gia đào tạo và thực hành nghề chất lượng cao

Bộ Y tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quản lý cơ sở giáo dục đại học đào tạo chuyên sâu đặc thù.

Chuyển các cơ sở giáo dục còn lại về địa phương quản lý, bảo đảm quyền tự chủ đầy đủ, toàn diện cho các cơ sở giáo dục không phụ thuộc vào mức độ tự chủ tài chính.

Nghiên cứu sáp nhập các viện nghiên cứu với các cơ sở giáo dục đại học (trừ tổ chức khoa học công nghệ công lập đặc thù).

Được biết, hiện nhiều Bộ đang quản lý các trường đại học như Bộ Công Thương quản lý 9 trường đại học trực thuộc như Trường đại học Công nghiệp Hà Nội, Trường đại học Điện lực, Trường Đại học Công Thương TP. HCM, Trường đại học Công nghiệp TP.HCM,...

Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý 6 trường đại học, học viện như Trường đại học Thủy lợi, Trường đại học Lâm nghiệp, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Trường đại học Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, Học viện Nông nghiệp Việt Nam,...

Bộ Xây dựng có 8 trường đại học, học viện như Kiến trúc Hà Nội, Kiến trúc TP.HCM, Trường đại học Hàng hải Việt Nam, Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM,...

Từ thực tế trên, Bộ GDĐT sẽ xây dựng kế hoạch trình Chính phủ về chuyển một số trường đại học về địa phương quản lý, để nâng cao hiệu quả quản lý và đáp ứng tốt hơn yêu cầu đào tạo nhân lực của địa phương.

Giữ lập trường chỉ đạo và chỉ định việc sáp nhập

Theo tinh thần Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ về phê duyệt Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, tập trung vào mục tiêu đột phá phát triển GDĐT, cùng với định hướng của Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết Nghị quyết 18 đã nêu rõ định hướng sắp xếp, tái cấu trúc hệ thống cơ sở giáo dục đại học, sáp nhập, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn.

Đồng thời, nghiên cứu sáp nhập các viện nghiên cứu với các cơ sở giáo dục đại học; quy định cơ cấu tổ chức cơ sở giáo dục đại học để xóa bỏ cấp trung gian, bảo đảm quản trị tinh gọn, thống nhất, hiệu quả.

Trước đó, tại Hội nghị giáo dục đại học năm 2025, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn đã nhấn mạnh, việc sắp xếp, sáp nhập, tinh giản là nhiệm vụ của toàn ngành Giáo dục Việt Nam. Theo đó, các cơ sở có thể sẽ được chỉ định sáp nhập, chứ không do các đơn vị lựa chọn.

Ngoài khối trường công an, quân đội do hai bộ chủ quản quyết định và nhóm trường tư thục, cả nước hiện có khoảng 140 trường đại học công lập sẽ nằm trong diện sáp nhập, tinh giản.

Bộ GDĐT đề xuất quy định giai đoạn chuyển tiếp khi bỏ Hội đồng trường

Dự thảo cũng quy định, cơ quan quản lý trực tiếp bổ nhiệm Giám đốc, Phó giám đốc, Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập theo quy định của Đảng và pháp luật có liên quan.

Đối với Đại học Quốc gia, Bộ GDĐT trình Thủ tướng Chính phủ quyết định bổ nhiệm Giám đốc, Phó giám đốc.

Trong giai đoạn chuyển tiếp khi bãi bỏ Hội đồng trường, Bộ trưởng Bộ GDĐT quyết định tiêu chuẩn, tiêu chí, thời hạn bổ nhiệm và quyết định số lượng cấp phó của người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp công lập.

Giám đốc Sở GDĐT có thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, thuyên chuyển, biệt phái nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn cấp tỉnh.