"Soi" Thông tư 01/2024-TT/BGDĐT trước làn sóng sáp nhập, giải thể đại học

6 tiêu chuẩn cơ bản của Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT

Xét theo tiêu chuẩn từ Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT ngày 5/2/2024 của Bộ trưởng Bộ GDĐT về việc ban hành chuẩn giáo dục đại học, thì các trường đại học đạt chuẩn cần có 20-40% giảng viên là tiến sĩ, 70% sinh viên ra trường có việc làm đúng ngành, đạt nhiều tiêu chí về cơ sở vật chất, tài chính,…

Cụ thể hơn, Thông tư số 01/2024/TT-BGDĐT quy định 6 tiêu chuẩn để bảo đảm chất lượng và hoạt động của một trường đại học, bao gồm tổ chức và quản trị, giảng viên, điều kiện dạy và học, tài chính, tuyển sinh và đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Chỉ tiêu tuyển sinh của các trường đại học đạt chuẩn không thấp hơn 50%, quy mô đào tạo không sụt giảm 30% trong 3 năm liên tiếp. Ảnh minh họa: Nguyễn Hạnh

- Về tổ chức và quản trị, các vị trí chủ chốt như hiệu trưởng hoặc giám đốc đại học, chủ tịch hội đồng trường không được đồng thời khuyết quá 6 tháng; hàng năm đạt ít nhất 50% chỉ số hoạt động theo chiến lược của trường; dữ liệu được kết nối, cập nhật trên hệ thống của Bộ (HEMIS).

- Về đội ngũ giảng viên, tỷ lệ sinh viên trên giảng viên toàn thời gian cần từ 40 trở xuống; tỷ lệ giảng viên cơ hữu chiếm tối thiểu 70% tổng số. Nhóm giảng viên có trình độ tiến sĩ phải đạt 20-40% trở lên, và từ năm 2030 là 50%.

- Tiêu chuẩn cơ sở vật chất gồm các chỉ số về diện tích đất, hệ thống thông tin và học liệu. Theo đó, trường đại học phải đảm bảo từ năm 2030, diện tích đất bình quân trên một người học chính quy tối thiểu là 25 m².

- Diện tích sàn với một người học không nhỏ hơn 2,8 m². Ít nhất 70% giảng viên được bố trí chỗ làm việc riêng biệt. Thư viện, trung tâm học liệu có đủ giáo trình, sách chuyên khảo và học liệu khác theo yêu cầu của chương trình. Ít nhất 10% học phần có thể sẵn sàng dạy và học trực tuyến.

- Về tài chính, Bộ yêu cầu biên độ lãi-lỗ trung bình 3 năm gần nhất (tính đến thời điểm đánh giá) trong khoảng 0-30%. Biên độ này được xác định bằng chênh lệch thu-chi trên tổng thu.

- Chỉ số tăng trưởng của đại học không được rơi xuống mức âm. Chỉ số này được xác định bằng trung bình cộng tốc độ tăng tổng thu và tốc độ tăng phần thu ngoài học phí, ngân sách, nhà đầu tư hỗ trợ chi thường xuyên.

Yêu cầu về tuyển sinh

Bộ yêu cầu các trường đại học đạt chuẩn tỷ lệ nhập học trên chỉ tiêu không thấp hơn 50%; quy mô đào tạo không sụt giảm quá 30% trong ba năm gần nhất.

Tỷ lệ sinh viên thôi học hàng năm không cao hơn 10%, riêng năm thứ nhất không quá 15%. Sinh viên tốt nghiệp đúng hạn từ 40% trở lên, tỷ lệ có việc làm phù hợp chuyên môn trong 12 tháng sau tốt nghiệp không thấp hơn 70%. Giảng viên phải nhận được sự hài lòng của ít nhất 70% sinh viên.

Tiêu chuẩn cuối cùng là nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Cơ sở giáo dục đại học phải thể hiện năng lực này qua nguồn thu và kết quả công bố khoa học.

Cụ thể, tỷ trọng thu từ các hoạt động khoa học và công nghệ trên tổng thu của các trường (có đào tạo tiến sĩ), trung bình trong 3 năm gần nhất, không thấp hơn 5%. Bình quân, một giảng viên cơ hữu đạt ít nhất 0,3 - 0,6 bài báo khoa học và công nghệ một năm.

Tuy nhiên, kết quả thực hiện các tiêu chuẩn trên chưa được công bố. Việc sáp nhập (như trong đại hội về giáo dục trước đó) là nhiệm vụ bắt buộc mà ngành Giáo dục phải thực hiện. Chiếu theo các tiêu chuẩn và thực tế hoạt động, các phương án giải thể, sáp nhập có thể thay đổi linh hoạt. Các trường trong diện giải thể, sáp nhập phải chuẩn bị tinh thần và tuân thủ theo sắp xếp của Bộ GDĐT.