| Khi thể chế trở thành động cơ tăng trưởng Thủ tướng yêu cầu bứt tốc KHCN, kích hoạt động lực tăng trưởng mới Hỗ trợ 1 tỷ đồng/năm cho nghiên cứu sinh xuất sắc làm chủ công nghệ lõi |
Ngày 29/4, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) tổ chức họp báo thường kỳ tháng 4/2026 với sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ cùng đông đảo cơ quan báo chí. Tại đây, Bộ đã công bố những kết quả nổi bật trong công tác quản lý nhà nước, tập trung vào hoàn thiện thể chế, phát triển khoa học công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
 |
| Toàn cảnh họp báo thường kỳ tháng 4/2026 |
Hoàn thiện thể chế, tháo gỡ điểm nghẽn phát triển
Trong tháng 4, Bộ KH&CN đã trình Chính phủ ban hành 4 Nghị định, trình Thủ tướng 6 Quyết định và ban hành theo thẩm quyền 13 Thông tư. Khối lượng văn bản lớn này tập trung vào các lĩnh vực then chốt như đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - quy chuẩn kỹ thuật, chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa, năng lượng nguyên tử và phát triển thị trường KH&CN.
Việc đẩy mạnh hoàn thiện hành lang pháp lý không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, mà còn thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu, nâng cao hiệu quả quản lý và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Đây cũng là nền tảng quan trọng để triển khai các mục tiêu lớn của Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Khoa học công nghệ tăng tốc, gắn chặt với thực tiễn
Hoạt động nghiên cứu khoa học tiếp tục phát triển tích cực trên cả ba trụ cột: nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ. Trong tháng 4, hệ thống thông tin KH&CN quốc gia ghi nhận hơn 168.000 lượt tải bài toàn văn từ các cơ sở dữ liệu quốc tế, phản ánh nhu cầu khai thác tri thức ngày càng gia tăng.
Việt Nam cũng công bố 2.761 bài báo khoa học quốc tế, tập trung ở các lĩnh vực mũi nhọn như kỹ thuật, khoa học máy tính, toán học, y học, môi trường và nông nghiệp. Hiện có 589 nhiệm vụ KH&CN đang triển khai, trong đó 190 nhiệm vụ đã được ứng dụng vào thực tiễn.
Đáng chú ý, Bộ KH&CN đang xây dựng danh mục công nghệ và sản phẩm công nghệ chiến lược, tập trung vào các lĩnh vực có tiềm năng bứt phá như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới, năng lượng mới và công nghệ không gian. Đồng thời, Bộ cũng chuẩn bị Đề án tái cấu trúc các chương trình KH&CN quốc gia giai đoạn 2026-2030 nhằm đổi mới cơ chế tài chính, tăng quyền tự chủ và gắn nghiên cứu với nhu cầu thị trường.
 |
| Ảnh minh họa |
Mở rộng hợp tác quốc tế, nâng cao vị thế
Tháng 4/2026 ghi nhận nhiều hoạt động hợp tác quốc tế quan trọng. Việt Nam đã chủ trì gia hạn thêm 8 năm công nhận Trung tâm Toán học và Vật lý quốc tế dưới sự bảo trợ của UNESCO, tiếp tục khẳng định uy tín học thuật trên trường quốc tế.
Bộ KH&CN cũng thúc đẩy hợp tác với Hàn Quốc thông qua VKIST, mở rộng hợp tác với Ấn Độ trong lĩnh vực AI, bán dẫn và chuyển đổi số; hợp tác với Cuba về công nghệ sinh học và dược phẩm. Bên cạnh đó, các hoạt động làm việc với Trung Quốc, tham gia Đại hội đồng WIPO và hợp tác với các tổ chức quốc tế tiếp tục mở rộng mạng lưới đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam.
Đổi mới sáng tạo lan tỏa, chuyển đổi số chuyển biến rõ nét
Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tiếp tục được củng cố với 30 doanh nghiệp công nghệ cao và 20 sàn giao dịch KH&CN đang hoạt động trên cả nước. Lễ hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới 2026 thu hút khoảng 300 đại biểu, góp phần lan tỏa tinh thần sáng tạo trong xã hội.
Chuyển đổi số đạt nhiều kết quả đáng chú ý: tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đạt 46,1%; tổng số giao dịch qua nền tảng tích hợp, chia sẻ dữ liệu quốc gia (NDXP) đạt hàng tỷ lượt. Cả nước đã cấp gần 29,5 triệu chứng thư chữ ký số, tương đương hơn 42% dân số trưởng thành.
Bộ KH&CN cũng đang hoàn thiện khung pháp lý cho trí tuệ nhân tạo, xây dựng danh mục dữ liệu phục vụ phát triển AI và cập nhật chiến lược quốc gia về AI đến năm 2030.
Hạ tầng số và công nghiệp công nghệ số bứt phá
Hạ tầng số tiếp tục phát triển mạnh với hơn 110 triệu thuê bao Internet băng rộng di động; tỷ lệ hộ gia đình sử dụng cáp quang đạt 85,8%; IPv6 đạt 65%. Kế hoạch triển khai mạng 5G đến năm 2030 đã được hoàn thiện, đồng thời các vấn đề như vùng lõm sóng và SIM rác tiếp tục được xử lý.
Đáng chú ý, doanh thu công nghiệp công nghệ số tháng 4/2026 ước đạt 622.402 tỷ đồng, tăng 38% so với cùng kỳ năm trước. Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm công nghệ số tăng gần 40%, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 44.000 tỷ đồng, đóng góp ngân sách nhà nước hơn 8.200 tỷ đồng.
Hiện cả nước có hơn 80.000 doanh nghiệp công nghệ số đang hoạt động. Việc ký kết hợp tác phát triển hệ sinh thái bán dẫn với đối tác quốc tế mở ra kỳ vọng mới cho ngành công nghiệp công nghệ cao tại Việt Nam.
Bên cạnh đó, các lĩnh vực bưu chính, sở hữu trí tuệ và tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ổn định, góp phần hoàn thiện nền tảng kinh tế số.
Trong tháng 5/2026, Bộ KH&CN sẽ tiếp tục triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57-NQ/TW, trong đó tập trung xây dựng cơ chế đặc thù cho công nghệ chiến lược, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) và thúc đẩy thương mại hóa các sản phẩm khoa học công nghệ.
