Dự thảo Luật Giáo dục đặt vấn đề nên bỏ hay giữ kỳ thi tốt nghiệp THPT toàn quốc

Dự thảo Luật Giáo dục đưa ra vấn đề có nên duy trì hay bãi bỏ thi tốt nghiệp THPT. Các đại biểu đều đồng tình nên tiếp tục duy trì thi tốt nghiệp THPT toàn quốc. Ảnh minh họa, hướng dẫn ôn luyện Lịch sử trước kỳ thi thử tốt nghiệp tại Trường THPT Phú Xuyên A

Một số vấn đề trọng điểm của ngành Giáo dục trong nước được đưa vào thảo luận. Trong đó, vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là nên duy trì hay bãi bỏ kỳ thi tốt nghiệp THPT trên toàn quốc, nếu tiếp tục duy trì thì thay đổi theo hình thức như thế nào?

Vẫn nên giữ thi tốt nghiệp và cấp bằng THPT

Theo Bộ trưởng GDĐT Nguyễn Kim Sơn, tính đến thời điểm hiện tại, việc duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT là rất cần thiết. Bởi, kỳ thi là căn cứ để làm chính sách, điều chỉnh các chính sách với cả hệ thống giáo dục phổ thông.

Về thi tốt nghiệp THPT, có 2 luồng ý kiến. Luồng ý kiến thứ nhất đề nghị vẫn tổ chức thi, giao thẩm quyền ra đề thi cho Bộ trưởng Bộ GDĐT, và giao thẩm quyền tổ chức kỳ thi cho các địa phương. Luồng ý kiến thứ hai đề xuất không tổ chức thi mà nên xét tốt nghiệp.

Dự thảo cũng đưa ra ý kiến bỏ kỳ thi tốt nghiệp lấy bằng THCS, giữ bằng tốt nghiệp THPT. Học sinh hoàn thành chương trình THPT đủ điều kiện theo quy định của Bộ trưởng GDĐT thì được dự thi, đạt yêu cầu thì được hiệu trưởng nhà trường cấp bằng tốt nghiệp THPT.

Một số đại biểu thống nhất ý kiến vẫn tổ chức thi tốt nghiệp THPT, bởi kỳ thi không chỉ để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông của học sinh mà còn tạo nên một chuẩn đo lường khách quan hơn.

Tuy nhiên, các đại biểu cho rằng cần cải tiến để kỳ thi gọn nhẹ, mà vẫn đánh giá được năng lực toàn diện của học sinh.

Về bằng tốt nghiệp THCS, có thể bỏ, bởi tấm bằng này chỉ mang tính hình thức, chủ yếu xác nhận học sinh đã hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục bắt buộc 9 năm, trong khi đã được thể hiện qua học bạ.

Tuy nhiên, thực tế ở nông thôn, vùng khó khăn thì bằng tốt nghiệp THCS vẫn được coi là một chứng chỉ quan trọng để xin việc hoặc chứng minh trình độ học vấn, nếu bỏ đột ngột có thể gây xáo trộn trong giáo dục và tâm lý nhiều vùng miền. Vì vậy, có thể thay bằng tổ chức kỳ thi và cấp bằng THCS bằng giấy chứng nhận hoặc dữ liệu điện tử.

Có đại biểu nêu quan điểm quyết định về kỳ thi là rất khó, các cơ quan cần phân tích, đánh giá, làm rõ những ưu, nhược điểm của từng phương án để đại biểu có căn cứ quyết định.

Theo ông, điều quan trọng là yêu cầu và mục tiêu đặt ra, phải nâng cao chất lượng giáo dục, hiệu quả của giáo dục.

Khẳng định lại tính cần thiết của kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ trưởng Bộ GDĐT Nguyễn Kim Sơn cho biết, việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét công nhận tốt nghiệp hiện nay có các mục tiêu rất cụ thể, bao gồm: Đánh giá trình độ của người học theo yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực của chương trình giáo dục phổ thông, lấy kết quả thi để xét công nhận tốt nghiệp trung học phổ thông.

Kết quả của kỳ thi còn được sử dụng làm một trong các cơ sở để đánh giá chất lượng dạy học của các cơ sở giáo dục phổ thông, công tác chỉ đạo của các cơ quan quản lý giáo dục.

Bộ trưởng cũng nêu rõ, kỳ thi không chỉ cung cấp dữ liệu đủ độ tin cậy cho các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh mà còn để đánh giá mức độ đạt chuẩn giáo dục phổ thông cung cấp dữ liệu quốc gia cho việc nghiên cứu, xây dựng, điều chỉnh chính sách giáo dục. Kỳ thi còn đánh giá được chất lượng giáo dục của các vùng miền.

Về việc thiếu giáo viên mầm non ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, Bộ trưởng GDĐT cho biết, cơ chế hiện hành đã cho phép các trường cao đẳng sư phạm xét tuyển thay vì thi tuyển, tạo điều kiện ưu tiên cho con em đồng bào dân tộc. Cơ chế này sẽ tiếp tục được phát huy thông qua quy chế tuyển sinh mà không cần đưa vào luật.

Kết luận Hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội ghi nhận ý kiến của các đại biểu. Cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu đầy đủ các ý kiến, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các dự thảo luật để trình Quốc hội trong các kỳ họp tới, đồng thời sẽ có văn bản trả lời chi tiết từng vấn đề được đại biểu nêu trong Hội nghị.

Năm 2027 sẽ chính thức tổ chức thi tốt nghiệp trên máy tính tại điểm đủ điều kiện

Khoảng 100.000 thí sinh sẽ thử nghiệm thi tốt nghiệp THPT trên máy tính vào khoảng tháng 4-5/2026. Tháng 6/2027, sẽ tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên giấy tại các điểm thi khác.

Ông Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Bộ GDĐT đã thông tin về vấn đề trên vào hôm 26/9. Theo ông Chương, trong tháng 9/2025, Bộ sẽ thành lập Ban chỉ đạo, Ban soạn thảo, xây dựng đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Theo kế hoạch, tháng 4–5/2026 sẽ diễn ra đợt thi thử nghiệm với khoảng 100.000 thí sinh. Việc thử nghiệm vừa giúp xây dựng ngân hàng câu hỏi, vừa phục vụ công tác chuẩn bị cho kỳ thi trên máy tính ở phạm vi rộng.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Bộ GDĐT cũng cho hay, đến tháng 7/2026, Bộ GD-ĐT sẽ trình Chính phủ đề án chính thức. Sau đó, Bộ sẽ rà soát toàn quốc về cơ sở vật chất và điều kiện cần thiết để lên lộ trình triển khai.

Dự kiến cuối năm 2026 sẽ ban hành quy trình, quy định thi trên máy tính, các địa phương bố trí một số điểm tổ chức thí điểm thi trên máy tính năm 2027 và chuẩn bị đầu tư cơ sở vật chất cho các điểm thi này.

Trong tháng 4-5/2027, Bộ tiếp tục tổ chức thử nghiệm câu hỏi thi tại các điểm dự kiến tổ chức thi trên máy tính trên diện rộng theo quy trình xây dựng ngân hàng câu hỏi thi.

Đến tháng 6/2027 sẽ tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính tại các điểm có đủ điều kiện và tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên giấy tại các điểm thi khác.

Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 281/NQ-CP thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, giao Bộ GD-ĐT chủ trì xây dựng đề án tổ chức các kỳ thi, bao gồm thi tốt nghiệp THPT, tuyển sinh đại học, giáo dục nghề nghiệp và các kỳ đánh giá diện rộng theo hình thức thi trên máy tính.