Khi xem xét lý do để một sản phẩm hoặc dịch vụ công nghệ cao trở nên thành công, suy nghĩ đầu tiên của chúng ta tự nhiên sẽ là các công nghệ cơ bản tạo nên khác biệt cho sản phẩm và dịch vụ đó.
Đồng thời, các lựa chọn về linh kiện, bảng mạch và quy trình lắp ráp có được tối ưu hóa để đạt được mục tiêu về hiệu suất xung quanh tốc độ xử lý, tuổi thọ pin, kích thước, trọng lượng, độ bền, mức độ dễ sử dụng,… hay không?
Giả sử câu trả lời là có. Đội ngũ thiết kế sản phẩm đã thành công khi biến bản phác thảo trở thành một sản phẩm khả thi. Thế nhưng rất nhiều ý tưởng hay đã không tiến xa được đến vậy. Kể cả khi hành trình phân phối ra thị trường của sản phẩm bắt đầu, thì tất cả mới chỉ là tiềm năng. Sản phẩm thiết lập được tiêu chuẩn mới về hiệu suất, giá thành, trải nghiệm khách hàng, khả năng thâm nhập thị trường và tạo ra lợi nhuận. Sản phẩm cũng có thể không thành công do thấu chi ngân sách, cơ hội ra thị trường bị bỏ lỡ hay lợi nhuận đáng thất vọng. Tất cả là phụ thuộc phần lớn vào việc hoạch định và vận hành chuỗi cung ứng.
Vận hành chuỗi cung ứng không phải là thế mạnh của nhà sản xuất
Thách thức ở đây là các công ty vượt trội về phát triển sản phẩm và cải tiến công nghệ thường không có chuyên môn mạnh tương tự về mặt quy trình và vận hành trong hành trình sản phẩm. Ngay cả Elon Musk, người đã thực sự cách mạng hóa lĩnh vực khoa học tên lửa, đã thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn năm 2016 rằng: “Chuỗi cung ứng thực sự là vấn đề rất phức tạp.” Trong suốt vòng đời sản phẩm, các tổ chức phải phụ thuộc vào hàng chục, thậm chí hàng trăm đối tác thương mại cho nhiều bộ phận và dịch vụ khác nhau. Những doanh nghiệp này không chỉ thường xuyên phân tán về mặt địa lý, họ còn có mức độ kinh nghiệm kinh doanh, trình độ công nghệ và tiềm lực tài chính khác nhau đáng kể. Nhiều rủi ro từ sai sót đơn giản của con người, biến động kinh tế toàn cầu tới các thảm họa tự nhiên, hay việc gia tăng nhu cầu về quản lý xã hội và môi trường. Tất cả đều tác động tiêu cực cho cả người tiêu dùng và thị trường vốn nên mức độ phức tạp đáng lo ngại về các chuỗi cung ứng hiện đại đa vùng, đa cấp độ là rất rõ ràng.
Chuỗi cung ứng là một “tảng băng trôi”
Hiện nay, nhiều tổ chức vẫn có xu hướng xem nhẹ giá trị các chuỗi cung ứng bởi còn có những điều họ không biết về quản trị chuỗi cung ứng chiến lược. Một cách để hình dung mức độ phức tạp của chuỗi cung ứng là xem đó như hình ảnh một tảng băng trôi, ẩn chứa nhiều điều hơn những gì mắt chúng ta nhìn thấy.
Ví dụ, ở “phía trên mặt nước” bạn có thể thấy quy trình bao gồm đơn hàng được đặt, sản phẩm được lấy khỏi kệ, được đóng gói và chuyển tới một cơ sở sản xuất. Khá là đơn giản. Nhưng “phía dưới mặt nước” ẩn chứa vô số yếu tố về logic, vật lý, kỹ thuật số và tài chính cần được cân nhắc, xử lý để đảm bảo luồng sản phẩm, dữ liệu và vốn được tối ưu.
Những biến số mang tính chiến thuật, chiến lược này bao gồm những điều như lập trình và kết hợp để tăng giá trị đơn vị sản phẩm, quản lý dữ liệu chủ, tuân thủ hợp tác thương mại, dịch vụ bảo hành, quản lý vốn lưu động, hiển thị đa cấp độ, kiểm soát tài chính chuỗi cung ứng, lên kế hoạch sản xuất, lựa chọn nguồn thay thế, bảo mật tại hiện trường và không gian mạng. Khi những yếu tố đó không được quản lý và điều phối chuyên nghiệp thì nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng cũng như tổng chi phí sở hữu của bạn sẽ gia tăng theo cấp số nhân.
Đối tác, đối tác ở khắp mọi nơi
Nếu chiến lược chuỗi cung ứng và vận hành không phải năng lực cốt lõi của tổ chức, bạn có thể đang tự hỏi điều gì bạn không biết – nhưng lại cần phải biết – về việc lựa chọn đối tác có thể giúp bạn quản lý mạng lưới các nhà cung cấp sản phẩm và dịch vụ phân tán khắp nơi một cách thuận lợi và tiết kiệm nhất có thể.
Nhiều bên thứ ba có thể cung cấp một loạt các công nghệ, nền tảng, dịch vụ tư vấn hữu ích và hơn thế nữa, giúp giải quyết nhiều yếu tố khác nhau trong quy trình vận hành của chuỗi cung ứng, từ đánh giá định mức nguyên vật liệu (BOM) và lên kế hoạch, cho tới các dịch vụ vận tải, xác định rủi ro và dự đoán. Vấn đề khó khăn ở đây là không làm phức tạp hơn nữa chuỗi cung ứng của bạn với hàng loạt các nhà cung cấp riêng rẽ, mỗi đơn vị lại có mục tiêu riêng mà sau cùng có thể hoặc không thể phù hợp với mục tiêu tài chính và chiến lược của bạn.
Với những áp lực đang tăng lên về thời điểm đưa sản phẩm ra thị trường, gánh nặng ngân sách và kỳ vọng của khách hàng, phương pháp thử nghiệm và đánh giá sai sót dần dần (trial and error) không còn là chiến lược đảm bảo thành công. Dưới đây là một vài cân nhắc khi bạn xem xét hợp tác với một đối tác chuỗi cung ứng chiến lược:
Niềm tin: nền tảng của chuỗi cung ứng xuất sắc
Cuối cùng, bạn cần một đối tác bạn có thể tin tưởng. Sự thiếu hụt các công nghệ chủ chốt hiện nay trong lĩnh vực công nghệ cao tạo ra rất nhiều nhức nhối xung quanh việc chuyển dịch phương pháp quản lý hàng tồn kho từ chiến lược “vừa kịp lúc” (just-in-time) thành chiến lược “dự phòng” (just-in-case). Là một đơn vị phân phối toàn cầu, Avnet hiển nhiên có khả năng đệm hàng tồn kho cho các khách hàng, nhưng hàng tồn kho nếu chỉ nhằm mục đích dự trữ sẽ có thể gây lãng phí nguồn vốn quý giá và tiềm ẩn thêm rủi ro lỗi thời nếu kho hàng dự trữ này đến cuối cùng lại không được sử dụng tới.
Thêm vào đó, việc đảm bảo cung ứng chỉ là một yếu tố trong kế hoạch vận hành chuỗi cung ứng hiệu quả. Tính linh hoạt và khả năng hiển thị cũng rất quan trọng. Avnet đang làm việc chặt chẽ với các khách hàng và nhà cung cấp, trao đổi cởi mở hơn về năng lực và nhu cầu, đảm bảo các nguồn lực phù hợp nhất để đạt được mục tiêu chung trong việc đáp ứng nhu cầu thị trường kịp thời với chi phí phù hợp. Với các kỹ thuật như lên kế hoạch kịch bản, đảm bảo giá trị từ các tính toán rủi ro, xác định chuỗi cung ứng cấp độ chuyên sâu và tìm kiếm nguồn cung cấp thay thế, chúng tôi có thể giúp các đối tác trong chuỗi cung ứng của mình một cách nhanh chóng và tiết kiệm hơn trong công tác ứng phó chiến lược với các trường đứt gãy chuỗi cung ứng đe dọa tới khả năng vận hành kinh doanh liên tục.
Trong một thế giới mà sự thương mại hóa công nghệ khiến các công ty ngày càng khó khăn trong việc đứng ngoài cuộc cạnh tranh này, chuỗi cung ứng và khả năng vận hành đã trở thành vạch phân định mới cho chiến lược khác biệt. Các công ty ngày nay không thể chỉ dựa vào tính ưu việt về kỹ thuật của sản phẩm hoặc lợi thế về giá để duy trì tính cạnh tranh. Tăng trưởng và tạo ra lợi nhuận bền vững mới là kết quả của việc cung cấp trải nghiệm khách hàng vượt trội, giàu giá trị trong toàn bộ vòng đời của sản phẩm. Điều này đòi hỏi cả kỹ thuật tiên tiến và khả năng vận hành chuỗi cung ứng tối ưu nhất.
David Paulson
Phó Chủ tịch toàn cầu Avnet United và Avnet Velocity®
