Khi Excel không còn đủ sức, cần tìm giải pháp gì trong chuyển đổi số cho báo cáo

Cuộc thi “Tìm kiếm giải pháp đổi mới sáng tạo trong khu vực công” là cuộc thi dành cho các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong khu vực công. Đồng thời, cuộc thi nhằm tìm kiếm các giải pháp, quy trình, công nghệ đổi mới sáng tạo (ĐMST) giúp giải quyết các bài toán trong điều hành, quản lý, kiểm tra, giám sát của Sở Giáo dục, Sở Y tế và UBND Thành phố Thủ Đức, các quận, huyện, phường, xã, thị trấn trên địa bàn được tổ chức vào tháng 6/2024 do Sở Khoa học & Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh chủ trì, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo Thành phố Hồ Chí Minh (SIHUB) thực hiện, đã tuyển chọn được 20 dự án thuộc 3 lĩnh vực: Hành chính chính công, y tế và giáo dục.

Trong đó, dự án “Edge computing cho dịch vụ báo cáo động với DHIS2” là một trong 20 dự án nhận được hỗ trợ gói ươm tạo từ Nghị quyết số 20/2023/NQ-HĐND ngày 11 tháng 11 năm 2023 của Hội đồng Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh.

Trong những năm qua, chuyển đổi số là khẩu hiệu được lặp lại ở hầu hết các ngành từ y tế, giáo dục đến quản lý đô thị. Tuy nhiên, thực tế cho thấy một “lỗ hổng dữ liệu” đang tồn tại dai dẳng: Các hệ thống báo cáo vẫn chủ yếu được triển khai qua bảng tính Excel.

Mỗi đơn vị tự xây dựng biểu mẫu, nhập liệu và lưu trữ dữ liệu theo cách riêng, khiến việc tổng hợp và so sánh giữa các cấp từ địa phương đến trung ương gần như bất khả thi. Dữ liệu phân tán, khó chuẩn hóa, không thể truy xuất thời gian thực, và đặc biệt là thiếu công cụ đánh giá chất lượng, khiến thông tin bị “tắc nghẽn” ngay ở khâu nền tảng.

Trước thách thức đó, nhiều tổ chức quốc tế như: WHO, UNICEF, WB, USAID đã khuyến nghị sử dụng DHIS2 - nền tảng mã nguồn mở đã được triển khai tại hơn 70 quốc gia nhằm xây dựng hệ thống quản trị dữ liệu động, từ thu thập, kiểm duyệt đến phân tích và ra quyết định.

Dự án “Edge computing cho dịch vụ báo cáo động với DHIS2” ra đời nhằm tạo “cầu nối” giữa nhu cầu cấp bách của các cơ quan nhà nước và năng lực công nghệ thực tiễn. Tuy nhiên, việc triển khai DHIS2 đòi hỏi hạ tầng kỹ thuật, khả năng tùy biến, và đặc biệt là hiểu biết sâu về quy trình nghiệp vụ từng ngành, điều mà không phải đơn vị nào cũng sẵn sàng.

Cohota DHIS2 Cloud.

Ông Lâm Đình Thắng - GĐ Sở Khoa học & Công nghệ TP. Hồ Chí Minh chia sẻ: “Hiện nay, baocaodong.com đang được triển khai thử nghiệm tại một số đơn vị trong lĩnh vực giáo dục và địa chính là hai ngành có khối lượng dữ liệu lớn, liên ngành, và thường xuyên thay đổi. Với đặc thù phân cấp tài chính tại Việt Nam, nền tảng này đặc biệt phù hợp khi cho phép các địa phương duy trì hệ thống riêng nhưng vẫn báo cáo được lên cấp trên một cách nhất quán và tự động”.

Đằng sau một báo cáo chuẩn là một nền tảng mở

Dữ liệu báo cáo và các chỉ số của hầu hết các cơ quan quản lý hiện nay đang chưa được tổng hợp và đưa vào khai thác ở mức độ ra quyết định do dữ liệu thiếu tập trung, thiếu một cơ chế chuyển hoá dữ liệu thành thông tin có ích, các hoạt động nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ ra quyết định khó thực hiện vì chưa có quy trình tiếp cận và hệ thống phù hợp.

Điểm khác biệt lớn nhất của baocaodong.com chính là triết lý “mở và cộng đồng”. Nền tảng kế thừa tinh thần của DHIS2 không ràng buộc bản quyền, cho phép cộng đồng người dùng, chuyên gia cùng đóng góp, đào tạo và phát triển tính năng.

Bên cạnh các báo cáo vận hành, hệ thống cũng cung cấp dịch vụ tư vấn triển khai, phân tích chỉ số, đào tạo người dùng, và cả cho thuê hạ tầng với chi phí linh hoạt mở ra nhiều cơ hội cho các tổ chức đang tìm cách chuyển đổi số hiệu quả, bền vững.

Chủ động định nghĩa trường dữ liệu và báo cáo.

Biểu diễn dữ liệu tổng hợp bản đồ TP. Hồ Chí Minh.

“Trong bối cảnh dữ liệu trở thành trụ cột cho mọi chính sách, việc còn dựa vào Excel rời rạc không chỉ lỗi thời mà còn tạo “điểm nghẽn chiến lược”. baocaodong.com, với lõi công nghệ DHIS2 và triết lý phát triển cộng đồng, không chỉ giải bài toán kỹ thuật, mà còn góp phần xây dựng văn hóa quản trị dữ liệu minh bạch, hiệu quả và mang tầm nhìn dài hạn”, ông Lâm Đình Thắng cho biết.

“DHIS2 là một giải pháp về hệ thống thông tin bao gồm phần mềm, hệ thống các thực hành hiệu quả và chuyên gia toàn cầu đã hoạt động hơn 20 năm tại các nước đang phát triển ở nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực giáo dục. Thuộc nhóm hệ thống chuyên gia, DHIS2 khi triển khai không chỉ đòi hỏi các yêu cầu về kỹ thuật, mà còn các yêu cầu về kinh nghiệm triển khai. “Edge computing cho dịch vụ báo cáo động với DHIS2” tạo ra một cơ chế triển khai và vận hành dịch vụ phù hợp với chính sách phân cấp tài chính tại Việt Nam. Từ đó, cho phép chính sách phân cấp tài chính vẫn diễn ra độc lập, trong khi dữ liệu vẫn có thể được tổng hợp về một hệ thống ở cấp cao nhất. Giải pháp tạo điều kiện nâng cao chất lượng dữ liệu quản lý và nâng cao năng lực quản trị các chỉ số thực thi của các cơ quan, tổ chức ứng dụng giải pháp”, ông Lâm Đình Thắng cho biết thêm.