Hà Nội thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo bằng 6 nghị quyết trọng điểm

Hà Nội được đánh giá có tiềm năng lớn về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, với lợi thế tập trung nhiều viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ thông tin, startup cùng đội ngũ trí thức, chuyên gia năng động. Tuy nhiên, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo vẫn chưa phát huy hết thế mạnh, còn tồn tại những điểm nghẽn về thể chế, cơ chế tài chính, khả năng kết nối giữa Nhà nước - doanh nghiệp - trường viện và đặc biệt là thiếu môi trường thử nghiệm công nghệ mới. Các doanh nghiệp, startup vốn là lực lượng tiên phong sáng tạo vẫn gặp khó trong tiếp cận vốn, hạ tầng và cơ chế hỗ trợ.

Để tháo gỡ những hạn chế này, Hà Nội đã chủ động xây dựng 6 nghị quyết chuyên đề về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Bộ nghị quyết được kỳ vọng sẽ trở thành công cụ chính sách đồng bộ, thực tiễn, giúp khơi thông nguồn lực, giải phóng tiềm năng và thúc đẩy hệ sinh thái sáng tạo phát triển bền vững.

Theo đó, 6 nghị quyết bao gồm:

1. Nghị quyết quy định chi tiết một số chính sách đặc thù phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

2. Nghị quyết về cơ chế, chính sách đầu tư, hỗ trợ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo.

3. Nghị quyết về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) tại Hà Nội.

4. Nghị quyết thông qua Đề án thành lập Sàn giao dịch công nghệ Hà Nội.

5. Nghị quyết về cơ chế tổ chức hoạt động của Quỹ đầu tư mạo hiểm và trách nhiệm giám sát.

6. Nghị quyết thông qua Đề án thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo Hà Nội.

Trong đó, bốn nghị quyết đầu do Sở Khoa học và Công nghệ tham mưu, tập trung vào chính sách, cơ chế thử nghiệm và các thiết chế hỗ trợ; hai nghị quyết còn lại do Sở Tài chính và Ban Quản lý các khu công nghệ cao, khu công nghiệp đảm trách, gắn với vốn mạo hiểm và hạ tầng nghiên cứu, sản xuất.

Mỗi nghị quyết là một mắt xích trong chuỗi giá trị đổi mới sáng tạo: từ cơ chế tài chính (quỹ đầu tư mạo hiểm), hạ tầng thử nghiệm (sandbox), thị trường công nghệ (sàn giao dịch), đến thiết chế trung gian (trung tâm đổi mới sáng tạo) và chính sách tổng thể (cơ chế đặc thù, hệ sinh thái khởi nghiệp). Khi triển khai đồng bộ, chúng sẽ giúp tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, tài chính, hạ tầng; đồng thời phát huy vai trò đầu tàu của Thủ đô trong kỷ nguyên số.

Bệ phóng đưa Hà Nội trở thành đầu tàu sáng tạo của cả nước

Hà Nội hiện tập trung hơn 70% tổ chức khoa học công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu của cả nước; có 14 phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia, 32 vườn ươm công nghệ và hơn 1.000 doanh nghiệp công nghệ. Tuy nhiên, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo còn nhiều hạn chế: thiếu danh mục nhiệm vụ khoa học công nghệ trọng điểm, chuyển giao công nghệ còn chậm, kết quả nghiên cứu khó thương mại hóa, cơ chế thu hút và giữ chân nhân tài chưa hiệu quả.

Bởi vậy, 6 nghị quyết mới được kỳ vọng sẽ mở ra đột phá mạnh mẽ. Trong đó, sandbox là chính sách đột phá, cho phép doanh nghiệp và nhà khoa học thử nghiệm mô hình, công nghệ mới trong khung pháp lý an toàn. Quỹ đầu tư mạo hiểm trở thành "vốn mồi" để huy động xã hội hóa, với kế hoạch thành phố góp tối đa 49% vốn điều lệ (khoảng 600 tỷ đồng), phần còn lại kêu gọi từ tư nhân, hoạt động theo cơ chế thị trường minh bạch và chấp nhận rủi ro.

Song song, Sàn giao dịch công nghệ và Trung tâm đổi mới sáng tạo sẽ là nơi hội tụ trí tuệ, công nghệ và vốn; thúc đẩy liên kết nghiên cứu - sản xuất - thương mại hóa. Đặc biệt, Trung tâm đổi mới sáng tạo tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc được kỳ vọng trở thành điểm hội tụ quốc gia về khoa học, công nghệ và khởi nghiệp.

Trung tâm đổi mới sáng tạo tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc được kỳ vọng trở thành điểm hội tụ quốc gia về khoa học, công nghệ. Ảnh: Bích Ngọc

Đáng chú ý, tư duy phát triển cũng đang dịch chuyển: từ "quản lý hành chính" sang "quản trị hệ sinh thái", từ "chi tiêu công" sang "đầu tư công", từ "xin - cho" sang "đặt hàng" nghiên cứu với kết quả đầu ra cụ thể. Doanh nghiệp được đặt ở vị trí trung tâm, vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa tham gia đầu tư và tiêu thụ sản phẩm sáng tạo.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Lê Hồng Sơn khẳng định: "Đổi mới tư duy quản lý khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là cải tiến kỹ thuật quản lý, mà là sự chuyển biến căn bản về nhận thức và vai trò của khoa học và công nghệ trong phát triển: Không phải chi tiêu mà là đầu tư; không phải quản lý theo mô hình truyền thống mà là quản trị mở; không chỉ xử lý thủ tục mà phải kiến tạo môi trường đổi mới; không chỉ trong phạm vi ngân sách công mà cần huy động toàn xã hội tham gia".

6 nghị quyết chuyên đề được coi là "bộ công cụ" để cụ thể hóa Luật Thủ đô 2024 và các nghị quyết của Trung ương. Đây không chỉ là quyết sách hành chính, mà còn là bước đi mang tính đột phá để kiến tạo thể chế, đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi số, đưa Thủ đô trở thành trung tâm sáng tạo hàng đầu cả nước và vươn tầm khu vực.

Bích Ngọc (tổng hợp)