Khoa Cơ - Điện (VNUA): 70 năm kiến tạo tri thức, đồng hành cùng nông nghiệp hiện đại

Ngày 10/10, Khoa Cơ - Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Lễ kỷ niệm 70 năm truyền thống khoa Cơ - Điện (1956 - 2026). Đây là dịp để các thế hệ cán bộ, giảng viên, sinh viên và cựu sinh viên nhìn lại chặng đường đã qua, tri ân những người đặt nền móng, đồng thời xác định những định hướng phát triển trong bối cảnh khoa học, công nghệ đang tạo ra những thay đổi sâu sắc đối với sản xuất nông nghiệp.

Phát biểu tại buổi lễ, TS. Nguyễn Xuân Trường, Trưởng khoa Cơ - Điện, nhấn mạnh ý nghĩa của dấu mốc 70 năm, đồng thời khẳng định trách nhiệm của thế hệ hôm nay trong việc kế thừa truyền thống, tiếp tục đổi mới đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và đưa tri thức công nghệ vào thực tiễn.

TS. Nguyễn Xuân Trường, Trưởng khoa Cơ - Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu tại sự kiện. Ảnh: ĐP

Từ nền tảng đào tạo kỹ thuật

Quang cảnh lễ Kỷ niệm 70 năm truyền thống Khoa Cơ - Điện. Ảnh: ĐP

Khoa Cơ - Điện được thành lập năm 1958, với xuất phát điểm của ngành Cơ khí hóa nông nghiệp (từ 1958), trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn, Khoa Cơ - Điện mang sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển nền nông nghiệp Việt Nam. Từ những ngày đầu với cơ sở vật chất còn hạn chế và đội ngũ cán bộ chưa đông, Khoa từng bước xây dựng nền tảng đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, không ngừng nâng cao quy mô, chất lượng đào tạo và năng lực chuyên môn.

Suốt bảy thập kỷ, các thế hệ cán bộ, giảng viên đã bền bỉ đóng góp cho sự nghiệp giáo dục và khoa học. Nhiều thế hệ sinh viên trưởng thành từ mái trường này, tham gia công tác tại các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu và các đơn vị sản xuất trong nước, quốc tế, góp phần phát triển các lĩnh vực cơ khí, điện, điện tử, tự động hóa và công nghệ kỹ thuật.

Cùng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu đổi mới sản xuất, các lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu của Khoa ngày càng được mở rộng. Bên cạnh cơ khí, cơ điện, điện - điện tử, kỹ thuật điều khiển, máy và thiết bị nông nghiệp, cơ giới hóa sản xuất, Khoa từng bước tiếp cận các hướng công nghệ mới như robot, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và nông nghiệp thông minh.

Theo TS. Nguyễn Xuân Trường, đến tháng 9/2026, Khoa có 10 đơn vị trực thuộc, gồm 7 bộ môn cùng các đơn vị xưởng và viện, với 53 viên chức và người lao động. Đội ngũ chuyên môn gồm 4 phó giáo sư và giảng viên cao cấp, 18 tiến sĩ, 15 thạc sĩ; 100% cán bộ giảng dạy có trình độ sau đại học. Đây là nền tảng quan trọng để Khoa tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu và mở rộng hợp tác quốc tế.

Hiện Khoa đào tạo 5 ngành đại học chính quy, gồm Kỹ thuật cơ khí, Kỹ thuật điện, Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử và Công nghệ kỹ thuật ô tô; đồng thời đào tạo thạc sĩ ngành Kỹ thuật cơ điện tử và tiến sĩ ngành Kỹ thuật cơ khí.

Quy mô đào tạo tăng từ hơn 1.500 sinh viên năm 2021 lên hơn 4.500 sinh viên năm 2026. Sự gia tăng này cho thấy sức hút của các ngành kỹ thuật trong bối cảnh nhu cầu nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và ứng dụng công nghệ vào sản xuất ngày càng lớn.

Cùng với mở rộng quy mô, Khoa chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đổi mới chương trình và nâng cao chất lượng đào tạo. Năm 2022, Khoa được thụ hưởng nguồn đầu tư cơ sở hạ tầng và thiết bị từ dự án của Ngân hàng Thế giới (WB). Đến nay, hệ thống phục vụ đào tạo, nghiên cứu có 60 phòng thực hành, cùng các phòng làm việc, phòng đọc và phòng máy tính. Các chương trình đào tạo được rà soát, cải tiến thường xuyên; trong đó, ngành Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử và Công nghệ kỹ thuật ô tô đạt chứng nhận kiểm định chất lượng chương trình đào tạo vào tháng 8/2024.

Đến những bước tiến trong nghiên cứu và đổi mới sáng tạo

Một trong những dấu ấn đáng chú ý trong chặng đường phát triển gần đây là kết quả nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Giai đoạn 2021–2025, Khoa triển khai 3 đề tài độc lập cấp quốc gia; hoàn thành 11 đề tài cấp Học viện trọng điểm, 23 đề tài cấp Học viện và 4 đề tài thuộc các dự án Việt - Bỉ; đồng thời phối hợp tổ chức 11 hội thảo cấp Học viện.

Hoạt động công bố khoa học đạt 46 bài báo quốc tế, 74 bài trên các tạp chí chuyên ngành uy tín trong nước, 98 bài trong kỷ yếu hội thảo và 11 giáo trình tham gia biên soạn, xuất bản.

Những kết quả này cho thấy nghiên cứu tại Khoa không chỉ hướng tới công bố học thuật mà còn chú trọng giải quyết các bài toán thực tiễn, từ cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp đến thiết bị công nghệ và giải pháp năng lượng. Đây cũng là cơ sở để tăng cường kết nối giữa hoạt động nghiên cứu với nhu cầu của doanh nghiệp và đời sống sản xuất.

Phong trào nghiên cứu khoa học sinh viên tiếp tục được quan tâm. Trong giai đoạn 2021- 2025, sinh viên Khoa thực hiện 17 đề tài nghiên cứu khoa học, đồng thời tham gia các cuộc thi đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Qua đó, tư duy độc lập, khả năng nghiên cứu và tinh thần sáng tạo được hình thành ngay từ giảng đường.

Song song với đào tạo và nghiên cứu, Khoa đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế. Giai đoạn 2021- 2026, Khoa tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu và tổ chức đến từ Hàn Quốc, Đài Loan, Pháp, New Zealand, Nhật Bản, Trung Quốc, Thái Lan và Đức. Các hoạt động trao đổi học thuật, đào tạo, nghiên cứu, hội thảo và khảo sát thực địa tạo điều kiện để giảng viên, sinh viên tiếp cận tri thức mới, nâng cao năng lực chuyên môn và mở rộng cơ hội hội nhập.

Đặc biệt, mối liên kết với doanh nghiệp ngày càng được chú trọng. Các đối tác tham gia góp ý xây dựng chương trình đào tạo, đánh giá chuẩn đầu ra, tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng. Sự gắn kết giữa nhà trường, người học và doanh nghiệp góp phần đưa nội dung đào tạo gần hơn với thực tiễn sản xuất, đồng thời tạo điều kiện để sinh viên vận dụng kiến thức chuyên môn vào môi trường làm việc thực tế.

Các thế hệ cán bộ, giảng viên, cựu sinh viên, sinh viên tại lễ Kỷ niệm 70 năm. Ảnh: ĐP

Tiếp nối truyền thống, hướng tới làm chủ công nghệ mới

Bảy mươi năm phát triển của Khoa Cơ - Điện không chỉ được đo bằng quy mô đào tạo, số lượng công trình khoa học hay các sản phẩm công nghệ. Giá trị bền vững còn nằm ở những thế hệ nhà giáo tận tâm, những cán bộ kỹ thuật và nhà khoa học đóng góp cho sản xuất, cùng các thế hệ sinh viên mang kiến thức, kỹ năng và trách nhiệm nghề nghiệp vào cuộc sống.

Tại lễ kỷ niệm, cảm xúc của những người từng học tập tại ngôi nhà chung Cơ - Điện là một phần đặc biệt của ngày hội truyền thống. Trở về sau nhiều năm, các cựu sinh viên không chỉ chứng kiến sự thay đổi về cơ sở vật chất, quy mô đào tạo và lĩnh vực nghiên cứu mà còn tìm lại những ký ức về thầy cô, bạn bè và những năm tháng trưởng thành.

Chia sẻ tại buổi lễ, ông Hoàng Văn Quang, cựu sinh viên khóa 46, Khoa Cơ - Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, bày tỏ niềm xúc động khi trở lại mái trường xưa. Theo ông, những điều còn đọng lại sau nhiều năm không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là tinh thần làm việc, cách sống và trách nhiệm với cộng đồng được các thầy cô truyền dạy.

Ông Hoàng Văn Quang cựu sinh viên K46 chia sẻ: “Dù đi đâu, làm gì, chúng tôi vẫn luôn tự hào khi nói rằng: Tôi là cựu sinh viên Khoa Cơ - Điện, Học viện Nông nghiệp Việt Nam”. Ảnh: ĐP

Từ góc nhìn của một người đã rời giảng đường nhiều năm, ông cho rằng giá trị của một ngôi trường không chỉ nằm ở những gì nhà trường trao cho người học, mà còn ở những giá trị họ có thể mang theo suốt cuộc đời. "Những tình cảm ấy góp phần làm rõ hơn giá trị của truyền thống 70 năm: sự tiếp nối giữa các thế hệ, nơi thành quả hôm nay được xây dựng từ công sức của những người đi trước và trở thành nền tảng cho những bước tiến tiếp theo", ông Hoàng Văn Quang chia sẻ.

Không chỉ là nơi lưu giữ ký ức và tình cảm của các thế hệ sinh viên, Khoa còn là điểm khởi đầu cho hành trình nghề nghiệp của nhiều kỹ sư, cán bộ kỹ thuật đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Thực tiễn tuyển dụng và hợp tác đào tạo là một trong những minh chứng cho mối liên kết giữa nhà trường với thị trường lao động.

Ông Nguyễn Đình Cường, cựu sinh viên khóa 51, Khoa Cơ - Điện, cho biết doanh nghiệp của ông đã phối hợp với Khoa trong hoạt động đào tạo, tuyển dụng nhân lực kỹ thuật. Theo ông, sự tạo điều kiện của Khoa và mối liên kết với doanh nghiệp đã giúp mở rộng cơ hội để sinh viên tiếp cận môi trường làm việc, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp tìm kiếm nguồn nhân lực phù hợp.

Ông Nguyễn Đình Cường, cựu sinh viên khóa 51, Khoa Cơ - Điện chia sẻ cảm xúc tại buổi lễ. Ảnh: ĐP

Doanh nghiệp của ông cũng đầu tư trung tâm đào tạo và tuyển dụng, hướng tới phát triển đội ngũ kỹ sư cơ khí, điện làm việc trong các tập đoàn Việt Nam và Nhật Bản. Ông Nguyễn Đình Cường chia sẻ, mỗi năm doanh nghiệp tuyển khoảng 10 đến 20 kỹ sư của Khoa Cơ - Điện; các đối tác Nhật Bản đánh giá cao sinh viên tốt nghiệp không chỉ ở trình độ chuyên môn mà còn ở thái độ chăm chỉ, tinh thần làm việc.

Qua sự kiện này, ông Nguyễn Đình Cường bày tỏ sự cảm ơn đối với các thế hệ thầy cô đã đào tạo nên những sinh viên có phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn, đồng thời mong muốn Khoa tiếp tục phát triển, đào tạo thêm nhiều thế hệ nhân lực chất lượng cao cho ngành kỹ thuật Việt Nam và thế giới.

Những chia sẻ từ các cựu sinh viên cho thấy thành quả đào tạo không chỉ hiện diện trong giảng đường hay phòng thí nghiệm, mà còn được thể hiện qua năng lực làm việc, khả năng thích ứng và sự tin tưởng của doanh nghiệp đối với người học. Đây cũng là cơ sở để Khoa tiếp tục phát huy mô hình hợp tác giữa nhà trường và doanh nghiệp, đưa yêu cầu thực tế của thị trường lao động vào quá trình đào tạo.

Tiếp tục đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển năng lực nghiên cứu

Bước vào giai đoạn phát triển mới, Khoa Cơ - Điện đứng trước những cơ hội lớn cùng yêu cầu đổi mới ngày càng cao. Nông nghiệp Việt Nam đang chuyển dịch theo hướng hiện đại, thông minh, xanh và bền vững. Trong đó, cơ giới hóa, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo, robot, công nghệ số, năng lượng tái tạo và các hệ thống sản xuất thông minh ngày càng giữ vai trò quan trọng.

Bối cảnh này đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở đào tạo kỹ thuật không chỉ trang bị kiến thức để người học vận hành máy móc, mà còn phải phát triển năng lực thiết kế, tích hợp, điều khiển và làm chủ công nghệ. Kỹ sư tương lai cần có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, tư duy liên ngành, năng lực sáng tạo và tinh thần học tập suốt đời.

Trước yêu cầu đó, Khoa xác định tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, tăng cường đào tạo liên ngành, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ, gắn kết chặt chẽ hơn với doanh nghiệp và thực tiễn sản xuất, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế. Việc xây dựng môi trường học thuật sáng tạo cũng được đặt ra nhằm tạo điều kiện để sinh viên phát huy năng lực, nuôi dưỡng ý tưởng và từng bước biến tri thức thành những giải pháp công nghệ có giá trị.

Theo TS. Nguyễn Xuân Trường, Khoa Cơ - Điện cần tiếp tục phát huy vai trò là nơi kết nối tri thức với thực tiễn sản xuất, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn khơi nguồn sáng tạo, hình thành ý tưởng công nghệ mới, bồi dưỡng bản lĩnh và trách nhiệm cho người học.

Một số hình ảnh tại lễ kỷ niệm 70 năm truyền thống Khoa Cơ - Điện:

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm, lãnh đạo Khoa Cơ - Điện cùng các đại biểu đã cắt băng Khánh thành công trình sửa chữa phòng Truyền thống Khoa Cơ - Điện.

Cựu sinh viên các khóa tặng quà cho Khoa nhân kỷ niệm 70 năm.

Trao tặng Công trình cải tạo phòng truyền thống Khoa Cơ - Điện.

Niềm tự hào của Khoa Cơ - Điện trong chặng đường 70 năm. Ảnh: ĐP