Kỷ nguyên dầu đá phiến đã đạt đỉnh?

Mặc dù từng cam kết phục hưng ngành dầu khí Hoa Kỳ, Tổng thống Donald Trump hiện đang đối mặt với thực tế là sản lượng dầu đá phiến đang đi vào giai đoạn thoái trào. Những công ty từng góp phần đưa Mỹ trở thành nhà khai thác dầu lớn nhất thế giới đang đồng loạt giảm tốc độ khai thác nhằm thích ứng với giai đoạn giá dầu thấp - một sự thay đổi mà chính họ cho rằng đánh dấu đỉnh cao của kỷ nguyên dầu đá phiến.

Một số nhà khai thác dầu hàng đầu, bao gồm Diamondback Energy, mới đây đã thông báo với các nhà đầu tư rằng họ sẽ cắt giảm đầu tư trong năm nay và dừng bớt các giàn khoan.

Sản lượng Mỹ sẽ giảm sau 2025, lần đầu tiên trong gần một thập kỷ

Theo dữ liệu từ S&P Global Commodity Insights, sản lượng dầu thô của Mỹ dự kiến sẽ tăng nhẹ trong năm 2025 - phần lớn nhờ vào hoạt động khai thác ngoài khơi - trước khi giảm 1% trong năm 2026, xuống còn 13,33 triệu thùng/ngày. Đây sẽ là lần đầu tiên kể từ đại dịch COVID-19 mà Mỹ ghi nhận mức giảm sản lượng so với năm trước, chấm dứt gần một thập kỷ tăng trưởng liên tục.

“Chúng tôi tin rằng sản lượng dầu Mỹ đã chạm ngưỡng cân bằng với mức giá hàng hóa hiện tại,” theo ông Travis Stice, CEO của Diamondback Energy, viết trong thư gửi cổ đông tuần trước.

Giá dầu thấp, chi phí cao, kho dự trữ chất lượng đang cạn

Giá dầu hiện giảm xuống 62,49 USD/thùng, tương đương khoảng 45 USD tính theo lạm phát năm 2015 – dưới ngưỡng khiến ngành dầu từng rơi vào khủng hoảng thời điểm đó.

“Nếu điều chỉnh theo lạm phát, giá dầu hiện nằm trong nhóm thấp nhất lịch sử,” theo ông Paul McKinney, CEO của Ring Energy.

Các công ty cho biết giá cần đạt 85 USD/thùng để việc khoan dầu trở nên hấp dẫn trở lại.

Dù hiện tại các công ty đá phiến có tình hình tài chính lành mạnh hơn so với các đợt suy giảm trước, họ vẫn cam kết ưu tiên trả cổ tức và mua lại cổ phiếu thay vì đổ tiền trở lại mỏ. Đặc biệt, do tính chất suy giảm nhanh của các giếng dầu đá phiến, bất kỳ đợt sụt sản lượng nào cũng rất khó phục hồi, vì việc đảo chiều sẽ đòi hỏi phải rút tiền khỏi tay cổ đông để tái đầu tư.

“Chi phí cần thiết để đưa sản lượng quay lại mốc 13 triệu thùng/ngày trên toàn quốc, hay 6 triệu thùng/ngày tại Permian, là không thực tế với mô hình kinh doanh hiện tại,” ông Stice cảnh báo.

Dầu đá phiến Mỹ: Tăng tốc 15 năm, chững lại ở năm thứ 16

Chỉ trong 15 năm, các công ty khai thác dầu đá phiến đã giúp tăng sản lượng dầu Mỹ thêm 8 triệu thùng/ngày, giảm đáng kể sự phụ thuộc vào nhập khẩu và giúp giá xăng trong nước ổn định. Tuy nhiên, những dấu hiệu cho thấy kỷ nguyên vàng của dầu đá phiến đang khép lại ngày càng rõ ràng.

Permian Basin, mỏ dầu lớn nhất nước Mỹ, chỉ tăng chưa tới 200.000 thùng/ngày trong 12 tháng qua, so với mức tăng trung bình 630.000 thùng/năm trong giai đoạn bùng nổ từ năm 2017.

Bakken Shale (Bắc Dakota) và Eagle Ford Shale (Nam Texas) đã không phục hồi sau cú sốc COVID-19 năm 2020 và sản lượng gần như đi ngang suốt nhiều năm.

Tối ưu hóa đã đạt ngưỡng, trữ lượng chất lượng cao đang cạn kiệt

Các công ty như ConocoPhillips hay Occidental Petroleum khẳng định có thể đạt mục tiêu sản lượng dù chi ít hơn, nhờ hiệu quả vận hành cao. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng lợi thế kỹ thuật đã gần như được khai thác hết, trong khi các vùng đá ngầm chất lượng cao đang dần cạn kiệt - trừ khi có đột phá công nghệ mới.

Các nhà phân tích của FLOW Partners ước tính, ví dụ như EOG Resources chỉ còn 3 - 4 năm trữ lượng giếng chất lượng cao trước khi buộc phải chuyển sang các mỏ có chi phí cao hơn. Sau đó, để duy trì tăng trưởng, họ có thể buộc phải mua lại đối thủ để bổ sung trữ lượng.

“M&A sẽ là lựa chọn bắt buộc,” theo ông Tom Loughrey, Chủ tịch FLOW Partners.

Các công ty đá phiến đang mở rộng ra nước ngoài

Trước viễn cảnh tài nguyên trong nước cạn dần, một số công ty tiên phong trong dầu đá phiến đang bắt đầu mở rộng ra quốc tế:

EOG Resources đã ký thỏa thuận thăm dò khí đốt với Bapco Energies của Bahrain.

Continental Resources, công ty giúp biến Bắc Dakota thành điểm sáng dầu khí, đang hợp tác với Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Thổ Nhĩ Kỳ để khai thác mỏ đá phiến tại nước này.