Nhà báo kỷ nguyên số phải trang bị các kỹ năng công nghệ để thích ứng với báo chí đa nền tảng

Chương trình tập huấn nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng, mô hình, cách làm hiệu quả để hỗ trợ các cơ quan báo chí triển khai chuyển đổi số phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị

Phát biểu tại sự kiện, ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí - Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch cho biết, trong những năm gần đây, chuyển đổi số đã trở thành xu thế chủ đạo, tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó báo chí là một trong những lĩnh vực chịu tác động trực tiếp và sâu rộng nhất.

Cục trưởng cho rằng, chuyển đổi số báo chí không chỉ đơn thuần là việc áp dụng các công nghệ mới vào quy trình làm báo. Đó là quá trình tái cấu trúc toàn diện, kết hợp giữa đổi mới tư duy quản trị với đổi mới phương pháp sáng tạo nội dung, giữa ứng dụng công nghệ và tối ưu hóa dữ liệu, giữa nâng cao chất lượng sản phẩm báo chí và mở rộng mô hình kinh tế báo chí số.

Theo Cục trưởng, nền báo chí Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức tòa soạn, phương thức tác nghiệp, quy trình sản xuất, quản trị nội dung và chiến lược tiếp cận độc giả. Trong bối cảnh ấy, việc trang bị kiến thức, kỹ năng và tư duy về mô hình chuyển đổi số báo chí hiệu quả cho đội ngũ phóng viên, biên tập viên trở thành yêu cầu cấp thiết, không chỉ nhằm đáp ứng đòi hỏi của thực tiễn mà còn bảo đảm sự phát triển bền vững của cơ quan báo chí trong kỷ nguyên số.

Ông Lưu Đình Phúc, Cục trưởng Cục Báo chí cho rằng, nền báo chí Việt Nam đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tổ chức tòa soạn, phương thức tác nghiệp, quy trình sản xuất, quản trị nội dung và chiến lược tiếp cận độc giả. Những điều này buộc người làm báo phải trang bị kiến thức, công nghệ phù hợp để thích ứng

Chuyển đổi số báo chí - sự đầu tư mang tính chiến lược

Khẳng định trang bị kiến thức về mô hình chuyển đổi số báo chí không chỉ là sự đầu tư cho năng lực cá nhân của người làm báo mà còn là sự đầu tư mang tính chiến lược cho sự phát triển của cơ quan báo chí, Cục trưởng Cục Báo chí cho rằng, sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin của độc giả ngày nay đặt ra những đòi hỏi mới đối với người làm báo. Độc giả chuyển sang tiêu thụ thông tin chủ yếu qua môi trường số; họ mong muốn nội dung nhanh hơn, chính xác hơn, sinh động hơn và được thể hiện bằng nhiều định dạng phong phú như bài viết đa phương tiện, video ngắn, podcast hay đồ họa tương tác.

Chính đòi hỏi này yêu cầu phóng viên phải nắm vững kỹ năng sử dụng công nghệ để thích ứng với các nền tảng số, hiểu được vai trò của phân tích dữ liệu độc giả, biết cách điều chỉnh nội dung cho phù hợp với từng kênh phân phối và tối ưu hóa trải nghiệm người đọc.

Bên cạnh đó, chuyển đổi số tạo ra môi trường cạnh tranh hoàn toàn mới. Các cơ quan báo chí không chỉ cạnh tranh với nhau, mà còn cạnh tranh với mạng xã hội, nền tảng xuyên biên giới và nội dung do người dùng tạo ra. Để giữ vững bản sắc, uy tín và vị thế của báo chí chính thống, mỗi phóng viên cần được trang bị kiến thức bài bản về mô hình tổ chức tòa soạn hội tụ, tòa soạn số, quy trình sản xuất theo vòng đời số, cũng như những kỹ năng mới trong sáng tạo nội dung thích ứng đa nền tảng.

“Đây chính là điều kiện then chốt giúp báo chí Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển trong bối cảnh truyền thông số hóa toàn diện”, Cục trưởng Cục Báo chí lưu ý.

Đầu tư công nghệ để thích ứng với sự chuyển đổi của báo chí

Đội ngũ giảng viên của Lớp tập huấn gồm lãnh đạo một số cơ quan báo chí, chuyên gia truyền thông và chuyên gia công nghệ: Nhà báo Trần Tiến Duẩn (VietnamPlus); ông Bùi Công Duyến (ONECMS); bà Nguyễn Thu Hương (VnExpress); Thạc sĩ Vũ Thế Cường (Học viện Báo chí và Tuyên truyền); ông Nguyễn Hoàng Nhật (Nhân Dân điện tử); ông Lưu Đăng Hải (TikTok Đông Nam Á) và Tiến sĩ Mạch Lê Thu (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh).

Nhà báo Trần Tiến Duẩn, báo VietnamPlus nhấn mạnh, các cơ quan báo chí cần phân bổ tài nguyên theo từng nền tảng, chuẩn hóa quy trình sản xuất nội dung số và nâng cao năng lực đa nhiệm cho phóng viên - từ viết, quay, thu âm đến dựng và xuất bản nội dung. Ảnh: Minh Sơn/VietnamPlus

Trong chuyên đề mở đầu, Nhà báo Trần Tiến Duẩn nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi số đòi hỏi tư duy đa nền tảng ngay từ khâu lập kế hoạch, với yêu cầu mỗi câu chuyện báo chí phải được thiết kế theo từng môi trường: phát thanh, truyền hình, website, thiết bị di động và nền tảng số. Theo ông, lãnh đạo tòa soạn phải là những người đi đầu trong chuyển đổi, dẫn dắt thay đổi về tư duy và mô hình vận hành.

Về giải pháp, ông Duẩn cho rằng, các cơ quan báo chí cần phân bổ tài nguyên theo từng nền tảng, chuẩn hóa quy trình sản xuất nội dung số và nâng cao năng lực đa nhiệm cho phóng viên - từ viết, quay, thu âm đến dựng và xuất bản nội dung. Đây là điều kiện để tòa soạn vận hành hiệu quả trong cấu trúc hội tụ 2.0, nơi sản phẩm báo chí được sản xuất - phân phối theo chu trình liên thông thay vì tách rời như trước.

Cũng trong khuôn khổ Lớp tập huấn, bà Hoàng Thị Bích Hạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Lưu chiểu dữ liệu truyền thông số quốc gia, thường trực Trung tâm Hỗ trợ Chuyển đổi số báo chí, Cục Báo chí cho rằng, trong bối cảnh báo chí đang bước vào giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ, việc nâng cao tư duy tòa soạn hội tụ, kỹ năng sản xuất nội dung đa nền tảng, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bảo vệ bản quyền số là yêu cầu thiết yếu và cấp bách.

Bà Hạnh bày tỏ kỳ vọng, Lớp tập huấn sẽ mang lại những kiến thức hữu ích, kinh nghiệm quý báu để giúp các cơ quan báo chí trên cả nước lựa chọn được hướng đi phù hợp, những mô hình hiệu quả và những giải pháp khả thi trong quá trình triển khai chuyển đổi số tại đơn vị mình. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng thông tin, tăng cường sức cạnh tranh của báo chí Việt Nam trong môi trường truyền thông số hiện nay.

Xuyên suốt hai ngày tập huấn, học viên được tiếp cận kinh nghiệm thực tiễn từ các đơn vị đã chuyển đổi số thành công, từ mô hình tòa soạn hội tụ, quy trình phân phối nội dung trên đa nền tảng đến chiến lược dữ liệu và ứng dụng AI trong tác nghiệp.

Đây cũng là diễn đàn để phóng viên, biên tập viên trao đổi khó khăn, thảo luận giải pháp, kết nối với chuyên gia, góp phần tạo nền tảng quan trọng cho việc triển khai chuyển đổi số tại từng cơ quan báo chí.