Quyết liệt hoạch định chiến lược chuyển đổi số ngành nông nghiệp

Theo đó, ngày 25/7, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức “Hội nghị Nhóm công tác số 3 của Ban Chỉ đạo Trung ương về đánh giá, rà soát các cơ sở dữ liệu chuyên ngành” để đưa ra những giải pháp cụ thể thúc đẩy công cuộc chuyển đổi số của ngành nông nghiệp.

Hội nghị bàn về công tác chuẩn bị kho dữ liệu sẵn sàng cho chuyển đổi số ngành nông nghiệp. Ảnh: Bộ NN&MT

“Khó vẫn phải làm bằng được”

Báo cáo tại Hội nghị, ông Lê Phú Hà, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số, Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông tin, trong bối cảnh chuyển đổi số là trụ cột của nền hành chính hiện đại, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thiện và đưa vào vận hành 4 cơ sở dữ liệu quan trọng: nền địa lý quốc gia; viễn thám quốc gia; nghề cá quốc gia và khai thác, sử dụng tài nguyên biển, hải đảo.

Theo đó, cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia đã kết nối thành công với dữ liệu dân cư của hơn 82.000 tàu cá. Hệ thống viễn thám hiện lưu trữ hơn 78.000 file ảnh và siêu dữ liệu, phục vụ công tác theo dõi tài nguyên và môi trường.

Bộ cũng đang hoàn thiện cơ sở dữ liệu về đất đai, trồng trọt, giống cây trồng; xây dựng mới các hệ thống như dữ liệu môi trường quốc gia, khí tượng thủy văn, nuôi trồng thủy sản và báo cáo thống kê ngành.

Cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận: 495 huyện cũ đã hoàn thiện dữ liệu địa chính với gần 50 triệu thửa đất; 696/696 huyện hoàn tất kiểm kê đất đai; 34/34 tỉnh mới kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Tuy vậy, nhiều hệ thống vẫn cần nâng cấp để đảm bảo kết nối, chia sẻ, khai thác hiệu quả và an toàn thông tin trong toàn ngành.

Theo đánh giá, quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu còn gặp nhiều khó khăn: thiếu khung kỹ thuật, tiêu chuẩn quản trị dữ liệu, hạn chế về kinh phí, thủ tục rườm rà, năng lực nhân sự chưa đồng đều.

Việc tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các bộ, ngành và địa phương còn chậm. Hạ tầng số và nền tảng dùng chung chưa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của chuyển đổi số.

Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng giao nhiệm vụ cho các đơn vị trong Hội nghị. Ảnh: Bộ NN&MT

Bàn về tháo gỡ khó khăn trong chuyển đổi số ngành nông nghiệp, theo Quyền Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, việc hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành là nhiệm vụ không thể trì hoãn.

“Không có cơ sở dữ liệu, không có chuyển đổi số thì không thể điều hành, không thể quản lý nổi ngành nông nghiệp và môi trường trong bối cảnh rộng lớn như hiện nay. Nhưng, chúng ta phải quyết tâm làm được, làm bằng được. Tất cả điều kiện cần thiết đều đã có: quyết tâm chính trị, kinh phí, nhân lực. Vấn đề còn lại là hành động", Quyền Bộ trưởng khẳng định.

Để khắc phục, Bộ đã ban hành các kế hoạch như: Kế hoạch 754 ngày 18/2/2025, Kế hoạch 13 ngày 27/6/2025, Quyết định 480 ngày 27/6/2025, nhằm đẩy nhanh tiến độ, hướng đến mục tiêu hoàn thành các cơ sở dữ liệu trước cuối năm 2025.

Cụ thể, Bộ ưu tiên hoàn thành: cơ sở dữ liệu đất đai trước 30/8; nền địa lý quốc gia trước 30/9; khí tượng thủy văn và viễn thám trước 30/11; các cơ sở còn lại hoàn tất trong năm. Giai đoạn 2026–2030, Bộ tiếp tục xây dựng các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, đảm bảo nguyên tắc: đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung.

Bộ cũng đề xuất Bộ Công an sớm ban hành khung kiến trúc dữ liệu tổng thể quốc gia, khung quản trị và từ điển dữ liệu dùng chung; đề nghị Bộ Tài chính bố trí kinh phí hỗ trợ địa phương xây dựng dữ liệu đất đai và kết nối lên Trung tâm dữ liệu quốc gia.

Về vấn đề này, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, Tổ công tác số 3 được giao nhiệm vụ theo dõi và thúc đẩy tiến trình xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia phục vụ công tác điều hành của Đảng, Nhà nước và Chính phủ. Riêng trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường, hiện có 12 cơ sở dữ liệu quốc gia cần được xây dựng và hoàn thiện, chia thành 4 nhóm: đã vận hành; đã xây dựng nhưng chưa vận hành; đang xây dựng; và cần bổ sung.

Tổ công tác sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, lấy ý kiến các cơ quan liên quan để đánh giá toàn diện tình hình, làm rõ mục tiêu và lộ trình. Các doanh nghiệp cũng sẽ được mời tham gia phối hợp nhằm tận dụng nguồn lực xã hội trong quá trình triển khai.

“Việc xây dựng các cơ sở dữ liệu không chỉ hình thành nền tảng thông tin thống nhất từ Trung ương đến địa phương, mà còn là yếu tố trọng yếu trong công tác điều hành, quản lý và cải cách thể chế,” Thượng tướng Long nhấn mạnh.

Quyết tâm hoàn thành hệ thống dữ liệu trong cuối tháng 9/2025

Theo báo cáo, các địa phương được yêu cầu sớm chuẩn hóa dữ liệu và kết nối hệ thống địa phương lên cơ sở dữ liệu quốc gia, đặc biệt tích hợp dữ liệu giống cây trồng vào hệ thống trồng trọt.

Hiện nay, các đơn vị đã rà soát 1.100 thủ tục có thể đơn giản hóa nhờ dữ liệu điện tử thay thế hồ sơ giấy. Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý 100 thủ tục trong số này. Bộ cũng đề xuất tích hợp các loại giấy tờ từ nhiều cơ sở dữ liệu để giảm gánh nặng cho người dân, doanh nghiệp.

Đồng thời, Bộ được giao đề xuất danh mục dữ liệu cần bảo mật; phối hợp với các bộ ngành để hoàn thiện cơ sở dữ liệu dân cư, đảm bảo an toàn, bảo mật, phục vụ tốt hơn cho quản lý và cải cách hành chính.

Kết luận Hội nghị, Quyền Bộ trưởng Trần Đức Thắng cho biết, qua triển khai công nghệ thông tin thời gian qua, nhiều phần mềm, hệ thống cơ sở dữ liệu còn chồng chéo, thiếu tích hợp. Đây là thời điểm để rà soát toàn diện.

“Không phù hợp thì loại bỏ. Không tích hợp được thì bỏ. Không có gì phải tiếc”, ông nói và yêu cầu các đơn vị lan tỏa tinh thần này xuống tận cấp xã, nơi được coi là then chốt.

Lấy ví dụ từ lĩnh vực đất đai, ông cho biết từng công tác tại địa phương nên hiểu rõ tình trạng: nơi do Viettel làm, nơi VNPT, nơi thuê doanh nghiệp bên ngoài,… dẫn đến hệ thống rời rạc, lãng phí và cản trở tiến trình số hóa.

Ông đề nghị Bộ Công an, đặc biệt là Cục C06 và các Thứ trưởng phụ trách của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng các tập đoàn công nghệ lớn trong nước, phối hợp triển khai. “Phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, nhất là cấp xã, sẽ là chìa khóa thành công,” ông nói.

Trên cơ sở kết luận Hội nghị, Bộ sẽ xây dựng kế hoạch tổng thể, phân công rõ nhiệm vụ đến từng Thứ trưởng, Cục trưởng, Vụ trưởng. Mục tiêu cụ thể là ban hành Chiến lược dữ liệu và Chương trình Chuyển đổi số của Bộ trước 30/9/2025; triển khai các cơ sở dữ liệu theo đúng tiêu chí: “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”.

Quyền Bộ trưởng đặc biệt lưu ý việc điều tra hiện trạng cơ sở dữ liệu, giao Thứ trưởng Phùng Đức Tiến nghiên cứu kỹ, xác định đúng trọng tâm, gắn với hệ thống chính quyền địa phương, nơi có tới 3.321 xã/phường/đặc khu nhưng rất thiếu cán bộ am hiểu sâu về đất đai.

Theo ông, đây là thời điểm quan trọng để khắc phục, do đó Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an cần phối hợp, đồng hành với tinh thần cầu thị và quyết liệt nhất, để hoàn thành mục tiêu trong năm nay.