Tháo “nút thắt” giải ngân và triển khai để khoa học công nghệ bứt phá

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết sau khoảng một năm rưỡi triển khai Nghị quyết 57, việc hoàn thiện thể chế về cơ bản đã hoàn thành. Vì vậy, nhiệm vụ trọng tâm của 6 tháng cuối năm 2026 và các năm tiếp theo là tổ chức thực hiện, trong đó cần đặc biệt tháo gỡ hai điểm nghẽn lớn: giải ngân nguồn lực và sự quyết liệt trong lãnh đạo, điều hành của các Sở Khoa học và Công nghệ địa phương.

Ảnh minh họa

Trong 6 tháng đầu năm, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chủ trì xây dựng và trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành 14 nghị định, 5 nghị quyết, 27 quyết định; đồng thời ban hành theo thẩm quyền 34 thông tư. Bộ cũng trình Chính phủ hai dự án luật gồm Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đo lường và Luật Bưu chính (sửa đổi).

Các cơ chế, chính sách về nghiên cứu cơ bản, liêm chính khoa học, phát triển nhân lực nghiên cứu chất lượng cao và công nghệ chiến lược tiếp tục được hoàn thiện. Trong giai đoạn này, Việt Nam ghi nhận 12.842 công bố quốc tế, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2025. Hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ tại các địa phương có chuyển biến tích cực theo hướng chủ động đặt hàng, số hóa quy trình quản lý và đẩy mạnh thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Bộ cũng tiếp tục thúc đẩy các thiết chế hỗ trợ đổi mới sáng tạo, tập trung phát triển trung tâm đổi mới sáng tạo tại địa phương, hoàn thiện cơ chế để đưa Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia vào hoạt động và nâng cấp Sàn giao dịch khoa học công nghệ quốc gia.

Trên bảng xếp hạng quốc tế, Việt Nam đứng thứ 44/139 quốc gia và nền kinh tế về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu. Hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo của Việt Nam xếp thứ 50 thế giới, tăng 5 bậc và đạt vị trí cao nhất từ trước đến nay; TP. HCM lần đầu tiên lọt vào nhóm 100 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới.

Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Bộ Khoa học và Công nghệ đã rà soát, phân loại 84 nền tảng số dùng chung từ Trung ương đến địa phương. Đến hết quý I/2026, cả nước đã cấp khoảng 30,59 triệu chứng thư số công cộng, tỷ lệ phổ cập chữ ký số trong dân số trưởng thành đạt 44,21%. Chuyển đổi số tại nhiều địa phương đã chuyển từ số hóa thủ tục sang quản trị, điều hành và cung cấp dịch vụ dựa trên dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.

Đối với nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề nghị các địa phương chủ động phản ánh khó khăn, vướng mắc để Bộ cùng tháo gỡ; đồng thời người đứng đầu phải quyết liệt hơn, dám nhận trách nhiệm để tham mưu cho cấp có thẩm quyền đẩy nhanh tiến độ các hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần gắn các hoạt động khoa học công nghệ với doanh nghiệp trên địa bàn. Các địa phương cần đặt ra những bài toán thực tiễn của mình và tìm lời giải với sự tham gia của doanh nghiệp. Trong trường hợp còn lúng túng về xác định nhiệm vụ hoặc thiếu nguồn lực, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ phối hợp xây dựng danh mục các bài toán trọng tâm và đồng hành trong quá trình triển khai.

Về đổi mới sáng tạo, thời gian tới Bộ sẽ triển khai một số dự án hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ nhằm nâng cao năng suất và chất lượng. Với chuyển đổi số, Bộ trưởng đề nghị các địa phương nghiên cứu kỹ các quy định mới, rà soát toàn bộ quy trình từ lập dự toán đến giải ngân, mua sắm trang thiết bị và nền tảng số để bảo đảm triển khai hiệu quả.