Tọa đàm mô hình tài chính P2C trong phát triển kinh tế xanh: Góc nhìn pháp lý và thực tiễn

Sự tham dự của các chuyên gia kinh tế, pháp lý, đại diện tổ chức tài chính – ngân hàng, doanh nghiệp triển khai mô hình P2C cùng các cơ quan báo chí đã góp phần tạo nên diễn đàn trao đổi chuyên sâu, làm rõ cơ sở pháp lý và giá trị thực tiễn của mô hình tài chính P2C trong bối cảnh chuyển đổi xanh.

Đặt vấn đề từ yêu cầu chuyển đổi xanh và đổi mới cơ chế huy động vốn

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, TS. Nguyễn Việt Dũng – Viện trưởng Viện Pháp luật về Môi trường và Phát triển bền vững nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải huy động nguồn lực tài chính lớn để phục vụ mục tiêu chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế bền vững và cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Theo TS. Nguyễn Việt Dũng, mô hình P2C (Producer to Consumer – Sản xuất đến Tiêu dùng) không đơn thuần là một hình thức thương mại điện tử, mà đang dần bộc lộ tiềm năng trở thành một cơ chế tài chính mới, trong đó người tiêu dùng tham gia trực tiếp vào chu trình sản xuất thông qua niềm tin, đặt cọc và dòng vốn ứng trước cho sản xuất xanh. Tuy nhiên, mô hình này hiện vẫn tồn tại trong “vùng xám” pháp lý, đặt ra nhiều thách thức cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý.

“Việc tổ chức Tọa đàm nhằm tạo diễn đàn khoa học để phân tích cơ chế vận hành của P2C, nhận diện rủi ro tài chính – pháp lý và đề xuất giải pháp hoàn thiện khung chính sách, qua đó kết nối hiệu quả nguồn vốn xã hội vào phát triển kinh tế xanh, đặc biệt là khu vực nông nghiệp và công nghiệp nông thôn,” TS. Nguyễn Việt Dũng nêu rõ.

Phân tích khung pháp lý – nền tảng cho sự vận hành minh bạch của P2C

Mở đầu phiên tham luận, TS. Nguyễn Phương Bắc – nguyên Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế - Xã hội Bắc Ninh, Phó Giám đốc Sở Tài chính Bắc Ninh đã trình bày tham luận về “Tổng quan khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam đối với các mô hình huy động vốn và thương mại điện tử trực tiếp (P2C)”.

TS. Nguyễn Phương Bắc phân tích, P2C hiện đang giao thoa giữa nhiều lĩnh vực pháp lý như thương mại điện tử, đầu tư, ngân hàng và quản lý dòng tiền. Trong khi các quy định pháp luật hiện hành chưa có điều khoản riêng cho mô hình này, thì thực tiễn triển khai lại phát triển nhanh hơn khung chính sách. Điều này tiềm ẩn rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp và cả người tiêu dùng nếu không có cơ chế quản lý phù hợp.

Từ góc độ quản lý nhà nước, TS. Bắc cho rằng cần tiếp cận P2C theo hướng quản lý rủi ro, thay vì cấm đoán, đồng thời nghiên cứu bổ sung, điều chỉnh các quy định liên quan đến huy động vốn cộng đồng, cơ chế đặt cọc và minh bạch dòng tiền.

Góc nhìn ngân hàng: Nhận diện rủi ro và quản trị dòng vốn

Tiếp nối chương trình, đại diện Trường Đại học Tài chính - Ngân hàng Hà Nội (FBU), đã mang đến góc nhìn từ phía tổ chức tài chính – ngân hàng với tham luận “Đánh giá rủi ro tài chính và cơ chế quản lý dòng tiền trong mô hình P2C”. Theo đại diện FBU, rủi ro lớn nhất của P2C nằm ở tính minh bạch dòng tiền, khả năng kiểm soát mục đích sử dụng vốn và năng lực quản trị của doanh nghiệp triển khai mô hình.

Tuy nhiên, nếu được chuẩn hóa về quy trình, minh bạch hóa dữ liệu và gắn với các chỉ số xanh, P2C hoàn toàn có thể trở thành một kênh bổ trợ hiệu quả cho tín dụng truyền thống, giúp ngân hàng thiết kế các sản phẩm tài chính linh hoạt hơn, giảm phụ thuộc vào tài sản thế chấp.

P2C và tiềm năng phát triển công nghiệp nông thôn

Trong tham luận thứ ba, TS. Lê Ngọc Ánh – Tổng Biên tập Tạp chí Công nghiệp Nông thôn tập trung phân tích vai trò của P2C trong bối cảnh phát triển kinh tế chia sẻ và kinh tế xanh. TS. Lê Ngọc Ánh cho rằng, với đặc thù quy mô nhỏ, thiếu vốn và khó tiếp cận tín dụng, khu vực doanh nghiệp nông nghiệp và công nghiệp nông thôn rất cần những mô hình tài chính mới như P2C.

“Nếu được đặt trong một khung pháp lý rõ ràng và có sự đồng hành của các tổ chức tài chính, P2C có thể trở thành cầu nối trực tiếp giữa người tiêu dùng đô thị và chuỗi sản xuất xanh ở nông thôn, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, gia tăng niềm tin thị trường và thúc đẩy phát triển bền vững,” TS. Lê Ngọc Ánh nhận định.

Bài học từ thực tiễn doanh nghiệp triển khai P2C

Chia sẻ từ thực tiễn, ông Hoàng Nhật Tài – Giám đốc Công ty TNHH H-FINANCE đã trình bày những kinh nghiệm triển khai mô hình P2C tại doanh nghiệp, đồng thời chỉ ra những thách thức lớn về pháp lý, quản trị dòng tiền và xây dựng niềm tin với người tiêu dùng.

Theo ông Hoàng Nhật Tài, để P2C vận hành bền vững, doanh nghiệp phải chủ động minh bạch thông tin, chuẩn hóa quy trình tài chính và sẵn sàng làm việc với các cơ quan quản lý cũng như tổ chức tín dụng. “Niềm tin của người tiêu dùng chính là ‘vốn’ lớn nhất của P2C,” ông nhấn mạnh.

Thảo luận bàn tròn: Tháo gỡ nút thắt pháp lý, mở đường cho dòng vốn xanh

Phiên thảo luận bàn tròn do TS. Nguyễn Việt Dũng và TS. Nguyễn Phương Bắc đồng chủ tọa đã tập trung vào các vấn đề then chốt như: hoàn thiện khung pháp lý cho P2C, cơ chế bảo vệ người tiêu dùng, quản lý dòng vốn cộng đồng và khả năng kết nối P2C với hệ thống tài chính – ngân hàng.

Nhiều ý kiến cho rằng, cần sớm nghiên cứu thí điểm cơ chế pháp lý riêng cho P2C trong các lĩnh vực ưu tiên của kinh tế xanh, đồng thời tăng cường vai trò giám sát của các tổ chức trung gian và ứng dụng công nghệ số trong quản lý dòng tiền.

Định hướng hành động tiếp theo

Kết luận Tọa đàm, Ban Tổ chức khẳng định các ý kiến, tham luận tại chương trình sẽ được tổng hợp thành kiến nghị khoa học, gửi tới các cơ quan quản lý có thẩm quyền nhằm góp phần hoàn thiện chính sách, tạo hành lang pháp lý an toàn cho mô hình P2C phát triển.

Tọa đàm được đánh giá là diễn đàn chuyên sâu, thiết thực, góp phần làm rõ vai trò của mô hình tài chính P2C trong bối cảnh chuyển đổi xanh, đồng thời mở ra hướng tiếp cận mới cho việc huy động và quản lý nguồn lực tài chính phục vụ phát triển kinh tế bền vững tại Việt Nam.