| Quản trị số, tối ưu hoá vận hành: giải pháp cứu cánh cho doanh nghiệp trước khó khăn hiện nay |
|
Đây cũng là thông điệp xuyên suốt được các chuyên gia chia sẻ tại sự kiện trình diễn - kết nối công nghệ chuyên đề "Ứng dụng AI & Tự động hóa nâng cao hiệu quả vận hành và an toàn thông tin cho doanh nghiệp SMEs", do Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh (HCA) tổ chức vào ngày 30/06/2026.
AI đang tái định hình cách doanh nghiệp vận hành
Nếu vài năm trước, trí tuệ nhân tạo chủ yếu được biết đến thông qua các chatbot hỗ trợ trả lời khách hàng hoặc các công cụ tạo nội dung, thì đến nay AI đã bước sang một giai đoạn phát triển hoàn toàn mới. AI không còn chỉ đóng vai trò hỗ trợ con người thực hiện một tác vụ riêng lẻ, mà đang dần trở thành một "đồng nghiệp số", có khả năng tham gia vào chuỗi vận hành của doanh nghiệp, từ phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định đến tự động thực thi nhiều quy trình nghiệp vụ.
Sự trưởng thành của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), các tác nhân AI (AI Agent), công nghệ tự động hóa quy trình bằng robot (RPA) cùng khả năng tích hợp với các hệ thống quản trị doanh nghiệp (ERP, CRM) và nền tảng dữ liệu đang mở ra cơ hội để doanh nghiệp xây dựng những quy trình vận hành thông minh hơn, linh hoạt hơn và ít phụ thuộc vào lao động thủ công.
Đối với khối doanh nghiệp nhỏ và vừa, đây được xem là thời điểm đặc biệt thuận lợi để rút ngắn khoảng cách công nghệ với các doanh nghiệp lớn. Chi phí triển khai AI ngày càng hợp lý, nhiều nền tảng điện toán đám mây và dịch vụ AI sẵn có giúp doanh nghiệp có thể từng bước tiếp cận các giải pháp tự động hóa mà không cần đầu tư hạ tầng quá lớn.
TS. Nguyễn Thanh Sơn - Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số của Trường Đại học Bình Dương nhận định: “Áp lực cắt giảm chi phí, thiếu hụt nhân lực chất lượng cao và yêu cầu mở rộng quy mô kinh doanh đang khiến AI và tự động hóa trở thành lựa chọn tất yếu thay vì chỉ là xu hướng công nghệ”.
 |
| TS. Nguyễn Thanh Sơn chia sẻ về lộ trình ứng dụng AI và tự động hóa nhằm nâng cao hiệu quả vận hành cho doanh nghiệp SMEs |
"Bình dân hóa" AI để SMEs tạo bước nhảy về năng suất
Một trong những điểm đáng chú ý được chia sẻ tại chương trình là khái niệm "bình dân hóa AI", tức đưa các công nghệ AI đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp SMEs thông qua các giải pháp có chi phí hợp lý, dễ triển khai và mang lại hiệu quả thực tế.
Theo các chuyên gia, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu của quá trình ứng dụng AI. Nhân viên sử dụng ChatGPT, Notion AI hoặc các công cụ tương tự để hỗ trợ công việc cá nhân, nhưng việc ứng dụng còn rời rạc, thiếu chiến lược tổng thể và chưa gắn với mục tiêu chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Lộ trình trưởng thành AI được giới thiệu tại hội thảo cho thấy doanh nghiệp cần từng bước phát triển từ mô hình chưa ứng dụng AI (M0), sang AI hỗ trợ cá nhân (M1), tự động hóa quy trình (M2), tích hợp AI vào các phòng ban (M3), xây dựng trợ lý AI trên dữ liệu nội bộ (M4) và hướng tới doanh nghiệp ưu tiên AI (AI-first) ở cấp độ M5, nơi AI trở thành một phần trong kiến trúc vận hành và chiến lược phát triển.
Ở góc độ giá trị, AI không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí. Khi được triển khai đúng cách, AI có thể tạo ra nhiều lớp giá trị khác nhau, từ tự động hóa các tác vụ lặp lại, nâng cao trải nghiệm khách hàng, thúc đẩy doanh thu đến xây dựng lợi thế cạnh tranh dựa trên dữ liệu. Cao hơn nữa, AI góp phần tái cấu trúc mô hình tổ chức khi giải phóng nguồn nhân lực khỏi các công việc mang tính lặp lại để tập trung vào hoạt động sáng tạo và hoạch định chiến lược.
Đặc biệt, mô hình Hệ sinh thái đa tác nhân (Multi-Agent Ecosystem) được giới thiệu tại hội thảo cho thấy AI đang chuyển từ việc hỗ trợ từng cá nhân sang khả năng phối hợp giữa nhiều "tác nhân AI" trong cùng một hệ sinh thái. Các AI Agent có thể chia sẻ ngữ cảnh, trao đổi dữ liệu và phối hợp xử lý công việc giữa các bộ phận như kinh doanh, tài chính, logistics hay quản trị rủi ro, tạo nền tảng cho những doanh nghiệp vận hành theo mô hình AI-first trong tương lai.
AI càng thông minh, rủi ro càng phức tạp
Tuy nhiên, cùng với sự phát triển nhanh chóng của AI là những thách thức mới về an toàn thông tin. Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu phải đối mặt với virus, phần mềm độc hại, website bị tấn công hoặc lừa đảo qua email, thì hiện nay bề mặt rủi ro đã mở rộng sang dữ liệu trên nền tảng đám mây, API kết nối, chatbot, AI xử lý tài liệu và đặc biệt là các AI Agent có khả năng tự động thực hiện hành động thay mặt người dùng.
Theo ông Lê Minh Thanh - Chuyên gia Tư vấn Giải pháp An toàn thông tin của Công ty CMC Telecom, rủi ro ngày nay không chỉ đến từ tin tặc mà còn xuất phát từ chính cách doanh nghiệp kết nối AI với dữ liệu và hệ thống vận hành.
Thực tế cho thấy nhiều nhân viên có thể vô tình đưa hợp đồng, báo giá, thông tin khách hàng hoặc dữ liệu nội bộ lên các nền tảng AI công cộng để phục vụ công việc mà không nhận thức đầy đủ về nguy cơ rò rỉ thông tin. Trong khi đó, việc kết nối AI với email, CRM, kho dữ liệu hay các hệ thống quản trị nếu thiếu cơ chế kiểm soát cũng có thể khiến AI vượt quá phạm vi quyền hạn được cấp.
Bên cạnh đó, AI có thể tạo ra nội dung sai, tổng hợp dữ liệu thiếu chính xác hoặc bị khai thác thông qua các kỹ thuật tấn công chèn câu lệnh thao túng (Prompt Injection), khiến AI thực hiện những hành vi nằm ngoài mục đích ban đầu, thậm chí trở thành mắt xích bị lợi dụng trong các cuộc tấn công mạng.
Quản trị AI cần đi trước một bước
Theo các chuyên gia, điều doanh nghiệp cần thay đổi không chỉ là công nghệ mà còn là tư duy quản trị.
Trong nhiều năm, mô hình bảo mật truyền thống chủ yếu tập trung xử lý sự cố sau khi xảy ra. Tuy nhiên, khi AI có thể xử lý hàng nghìn tác vụ chỉ trong thời gian rất ngắn, việc chờ đến khi xảy ra sự cố mới phản ứng sẽ khiến doanh nghiệp phải trả giá đắt hơn nhiều.
Vì vậy, mô hình phòng thủ chủ động được xem là hướng tiếp cận phù hợp hơn trong kỷ nguyên AI. Doanh nghiệp cần nhận diện sớm rủi ro, phân loại dữ liệu ngay từ đầu, kiểm soát quyền truy cập theo nguyên tắc "đúng người, đúng việc", đồng thời triển khai các cơ chế giám sát liên tục để phát hiện bất thường và phản ứng kịp thời.
Quan trọng hơn, AI không thể phát triển bền vững nếu thiếu nền tảng quản trị. Các chuyên gia nhấn mạnh doanh nghiệp cần xây dựng chính sách sử dụng AI nội bộ, xác định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, quản lý chặt chẽ dữ liệu đưa vào AI, áp dụng cơ chế giám sát của con người (Human-in-the-loop) đối với các quyết định quan trọng và đánh giá kỹ các nền tảng AI của bên thứ ba trước khi tích hợp vào hệ thống. Đây là những yếu tố cốt lõi trong mô hình Quản trị - Bảo vệ - Giám sát (Govern - Protect - Monitor), giúp doanh nghiệp vừa khai thác hiệu quả AI, vừa duy trì khả năng kiểm soát dữ liệu và tuân thủ các yêu cầu về an toàn thông tin.
Từ công nghệ đến ứng dụng thực tiễn
Không dừng ở lý thuyết, sự kiện còn mang đến nhiều phiên trình diễn công nghệ, giới thiệu các giải pháp AI và tự động hóa đang được ứng dụng trong thực tế như nền tảng Bgood AI phục vụ nông nghiệp số, trợ lý AI đào tạo nội bộ, CRM tích hợp AI, Cognitive AI (AI nhận thức) xử lý tài liệu hay các giải pháp AI phục vụ quản lý an ninh và an toàn thông minh. Các hoạt động trình diễn giúp doanh nghiệp có cái nhìn trực quan hơn về khả năng triển khai AI vào những bài toán cụ thể trong sản xuất, kinh doanh và quản trị.
 |
| Đại biểu tham quan khu vực trình diễn các giải pháp AI, tự động hóa và chuyển đổi số dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) bên lề sự kiện |
AI đang mở ra một giai đoạn phát triển mới của chuyển đổi số, nơi doanh nghiệp không chỉ tự động hóa các công việc lặp lại mà còn có thể xây dựng những mô hình vận hành hoàn toàn mới dựa trên dữ liệu và các tác nhân AI. Tuy nhiên, AI càng mạnh thì yêu cầu về quản trị, bảo mật và kiểm soát rủi ro càng trở nên cấp thiết.
Đối với các doanh nghiệp SMEs, bài toán hiện nay không còn là "có nên ứng dụng AI hay không", mà là "ứng dụng AI theo lộ trình nào để tạo ra giá trị lâu dài và an toàn". Muốn AI trở thành động lực tăng trưởng, doanh nghiệp cần song hành giữa đầu tư công nghệ với xây dựng năng lực quản trị dữ liệu, hoàn thiện chính sách an toàn thông tin và hình thành văn hóa sử dụng AI có trách nhiệm.
Đó cũng là thông điệp lớn mà sự kiện gửi tới cộng đồng doanh nghiệp: AI sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững không phải nhờ tốc độ xử lý nhanh hơn, mà nhờ khả năng được quản trị đúng cách, vận hành an toàn và gắn chặt với chiến lược phát triển của doanh nghiệp.
Trong khuôn khổ chương trình, ông Nguyễn Hữu Yên - Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Khởi nghiệp sáng tạo TP. Hồ Chí Minh và Hội Tin học TP. Hồ Chí Minh (HCA), đã công bố Kế hoạch triển khai chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại TP. Hồ Chí Minh. Đây là hoạt động nhằm khẳng định quyết tâm của Thành phố trong việc đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp SMEs đẩy mạnh chuyển đổi số, thúc đẩy ứng dụng AI, tự động hóa và các giải pháp công nghệ số, góp phần nâng cao năng lực quản trị, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế số. |
