Bám vào thế mạnh đặc biệt chuyên ngành để nâng cao hiệu quả hoạt động tạp chí

Diễn đàn
28/11/2024 15:56
Nhiều giải pháp căn cơ để phát triển tạp chí thuộc hội ngành trong hệ thống Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp hội Việt Nam) đã được các đại biểu góp ý tại Hội thảo “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của Tạp chí trực thuộc các Hội ngành toàn quốc”, diễn ra ngày 27/11 vừa qua tại Hà Nội.
aa
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Hoàng Tùng
Quang cảnh hội thảo. Ảnh: Hoàng Tùng

Theo báo cáo của Liên hiệp hội Việt Nam, tính đến nay, khối tạp chí thuộc hội ngành toàn quốc có 47 cơ quan tạp chí. PGS.TS Phạm Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cho biết, các tạp chí đã góp phần tuyên truyền chủ trương của Đảng và nhà nước, đồng thời tham gia phổ biến các kiến thức khoa học công nghệ trong từng lĩnh vực chuyên ngành cụ thể, từ đó khẳng định được vị thế của từng tạp chí. Tuy nhiên, hầu hết các tạp chí còn gặp nhiều khó khăn trong hoạt động, vì vậy việc tìm ra giải pháp hoạt động cho các tạp chí là vô cùng cần thiết.

Ông Phạm Ngọc Linh phát biểu khai mạc tại hội thảo. Ảnh Hoàng Tùng
Ông Phạm Ngọc Linh phát biểu khai mạc tại hội thảo. Ảnh Hoàng Tùng

Nhà báo Hồ Quang Hòa, Tổng biên tập Tạp chí Tâm lý - Giáo dục (Hội Khoa học tâm lý - Giáo dục Việt Nam) chia sẻ, tạp chí trực thuộc các hội ngành toàn quốc không chỉ là phương tiện thông tin chuyên ngành mà còn là diễn đàn trao đổi tri thức, nghiên cứu và chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, văn hóa, giáo dục và đời sống.

Với vai trò quan trọng này, các tạp chí đóng góp không nhỏ vào việc nâng cao nhận thức xã hội, phát triển chuyên môn và thúc đẩy tiến bộ trong từng ngành nghề. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh mạnh mẽ của truyền thông hiện đại, sự phát triển của công nghệ thông tin, cùng sự thay đổi nhanh chóng trong thói quen tiếp nhận thông tin của độc giả, nhiều tạp chí vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn như làm thế nào thu hút độc giả, duy trì chất lượng nội dung, cải thiện doanh thu và đảm bảo sự phát triển bền vững. Cùng với đó sự thiếu hụt về nguồn lực, mô hình quản lý chưa tối ưu và khả năng ứng dụng công nghệ, thực hiện chuyển đổi số còn hạn chế, chậm hoặc chưa được cấp phép xuất bản điện tử cũng là những rào cản lớn.

Nhà báo Hồ Quang Hòa đưa ra giải pháp, trước hết phải phân loại được thế nào là tạp chí, báo, và tạp chí khoa học. Đối với tạp chí thuộc hội ngành cần tập trung vào tính chuyên sâu và thực tiễn, đa dạng hóa nội dung, tăng cường kiểm duyệt học thuật, chuyển đổi số báo chí, đa dạng hóa nguồn thu, tối ưu chi phí,... Bên cạnh đó, các cơ quan chủ quản cần xây dựng chiến lược phát triển rõ ràng, kiểm soát và đánh giá chất lượng thường xuyên thông qua các tiêu chí.

Nhà báo Hồ Quang Hòa khẳng định “để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tạp chí trực thuộc các hội ngành toàn quốc, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, ban biên tập và đội ngũ cộng tác viên”. Ảnh: Hoàng Tùng
Nhà báo Hồ Quang Hòa khẳng định “để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tạp chí trực thuộc các hội ngành toàn quốc, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, ban biên tập và đội ngũ cộng tác viên”. Ảnh: Hoàng Tùng

Công tác tại Tạp chí Khoa học Kỹ thuật Thú y trong nhiều năm, hiểu rõ đặc thù của các tạp chí hội ngành, nhà báo Nguyễn Văn Cảm - Phó Tổng biên tập Tạp chí cho rằng đối với một tạp chí khoa học ngành, bộ máy lãnh đạo và hội đồng biên tập là quan trọng hàng đầu. Do đó, các tạp chí cần kiện toàn cơ cấu tổ chức này theo hướng lãnh đạo phải là người có uy tín, quan hệ rộng rãi, tinh thông nghiệp vụ báo chí, giỏi chuyên môn, tập hợp được quần chúng và có trình độ khai thác và quản lý kinh tế. Hội đồng biên tập phải là các nhà khoa học, các chuyên gia đáp ứng yêu cầu biên tập, phản biện nhằm nâng cao chất lượng khoa học của Tạp chí. Đã là tạp chí khoa học cần hội nhập quốc tế về quy trình, chất lượng, thực hiện chỉ số DOI,...

Ông Nguyễn Văn Cảm nêu rõ, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Thú y đang nghiên cứu, trong thời gian tới sẽ đăng ký mã định danh tài liệu số để nâng cao hiệu quả và chất lượng của tạp chí. Ảnh: Hoàng Tùng
Ông Nguyễn Văn Cảm nêu rõ, Tạp chí Khoa học kỹ thuật Thú y đang nghiên cứu, trong thời gian tới sẽ đăng ký mã định danh tài liệu số để nâng cao hiệu quả và chất lượng của tạp chí. Ảnh: Hoàng Tùng

Trong bài tham luận của mình, Nhà báo Trần Thị Giang - Tổng biên tập Tạp chí Tự động hoá Ngày nay nhấn mạnh, ứng với tôn chỉ mục đích, các cơ quan tạp chí hầu hết đều có bản sắc riêng, tập trung vào lĩnh vực chuyên ngành tương đồng với cơ quan chủ quản, đóng vai trò là cơ quan ngôn luận của ngành mình, do đó hàm lượng thông tin báo chí dành cho chuyên ngành là chiếm đa số. Mỗi cơ quan tạp chí thuộc hội ngành đều trở thành diễn đàn thu hút đông đảo cộng đồng những người quan tâm đến lĩnh vực chuyên ngành đó, trong đó có các nhà khoa học, doanh nghiệp, người tiêu dùng, sinh viên,… Đây cũng là thị trường báo chí chính của các tờ tạp chí mà ít bị cạnh tranh bởi số lượng bài hay chuyên mục nào đó của một số tờ báo khác ngoài khối tạp chí thuộc hội ngành.

Bởi vậy, bám vào thế mạnh đặc biệt của báo chí chuyên ngành chính là giải pháp tốt nhất để nâng cao hiệu quả hoạt động của tạp chí trực thuộc các hội ngành toàn quốc. Đi đúng giá trị cốt lõi của tờ tạp chí cũng là tìm đúng thị trường báo chí của mình và không sợ vi phạm tôn chỉ, mục đích. Cách khai thác vào thị trường ấy tùy vào thế mạnh của từng mảng nội dung mà tờ tạp chí truyền thông, từng cơ quan chủ quản và sự năng động của mỗi cơ quan báo chí. Đây chính là lựa chọn mô hình tăng trưởng theo chiều sâu (bạn đọc trung thành).

Theo quan điểm của nhà báo Trần Thị Giang, phải đạt được 60-70% lượng thông tin chuyên ngành, tăng hàm lượng khoa học, các bài có tính chất chuyên sâu của tạp chí, 30-40% còn lại là các thông tin xã hội hóa, nội dung hấp dẫn độc giả trong và ngoài chuyên ngành (nhưng không sa đà vào tin bài giật gân, câu view,…). Ban biên tập cần làm cho tờ tạp chí đó thực sự là điểm đến của cộng đồng chuyên ngành.

Bà chia sẻ thêm, các phóng viên phải sắc sảo để tìm được đề tài, thông tin phải đáng tin cậy, kịp thời, dù là bài phóng viên viết, phỏng vấn chuyên gia hay là bài chuyên gia. Đồng thời, họ cần sự chỉn chu trong từng tác phẩm truyền thông, tránh cẩu thả trong việc trình bày, câu chữ sẽ làm tăng uy tín của tờ tạp chí.

“Đối với mảng học thuật, nếu có ở một số cơ quan tạp chí cần thực hiện in quyển riêng theo format chuẩn quốc tế. Các bài báo học thuật phải thực sự có chất lượng tốt, quy trình tổ chức bài đảm bảo theo hướng dẫn của Hội đồng giáo sư Nhà nước và cần tiến tới hội nhập quốc tế để được đánh giá cao, đồng thời mang lại giá trị khoa học cho lĩnh vực chuyên ngành. Uy tín của tạp chí và cơ quan chủ quản được nâng lên, thuận lợi cho phát triển nguồn thu.”

Bám vào thế mạnh đặc biệt chuyên ngành để nâng cao hiệu quả hoạt động tạp chí
Nhà báo Trần Thị Giang - Tổng biên tập Tạp chí Tự động hoá Ngày nay chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Hoàng Tùng

Nhà báo Lê Hồng - VUSTA cũng mong muốn người làm báo tạp chí khoa học hãy biến những áp lực tạm thời thành cơ hội, không ngừng nỗ lực cống hiến, giữ vững bản lĩnh chính trị nghề nghiệp, trau dồi đạo đức nhà báo để sáng tạo ra những tác phẩm nhân văn có giá trị thông tin tuyên truyền, phù hợp với nhu cầu thực sự của số đông độc giả góp phần xây dựng tòa soạn với thương hiệu tạp chí khoa học vững mạnh, đó cũng là góp phần vào công cuộc đổi mới phát triển của báo chí nước nhà.

Nhà báo Lê Hồng nhấn mạnh, trọng trách của nhà báo ở các tạp chí khoa học nặng nề hơn, phải nhận thức sâu sắc vấn đề phổ biến kiến thức, tư vấn phản biện của tạp chí khoa học cũng là cách thu hút công chúng vào tầm ảnh hưởng của mình. Nhà báo của tạp chí khoa học không đơn thuần chỉ là nhà báo đưa tin thông thường. Nhưng làm ra sản phẩm báo chí rồi, các tạp chí phải đổi mới cách phân phối nội dung trên môi trường số, từ đó phát triển kinh tế báo chí số.

Trong nghiên cứu về kinh tế báo chí, mạng xã hội là lựa chọn tất yếu của sự phát triển kinh tế báo chí hiện đại, không chỉ trong lý thuyết mà cả trong đời sống thực tiễn. Số lượng truy cập từ mạng xã hội ngày càng trở nên quan trọng đối với các sản phẩm báo chí điện tử. Tạp chí thuộc hội ngành toàn quốc phải tận dụng mạng xã hội giúp tạp chí mở rộng công chúng mục tiêu là một trong gợi ý của nhà báo Lê Hồng.

PGS.TS Phạm Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam cho rằng, tạp chí thuộc hội ngành chiếm số lượng nhiều nhất trong hệ thống báo chí của Liên hiệp hội Việt Nam, hoạt động theo cơ chế tự chủ hoàn toàn về tài chính. Những chia sẻ từ hoạt động thực tiễn của các tòa soạn tạp chí cũng như những giải pháp được nêu ra tại Hội thảo phần nào mang lại kinh nghiệm cho các cơ quan tạp chí thuộc hội ngành.

Hoàng Tùng

tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 21/11/2026: Tuổi Thìn đón tài lộc, tuổi Tý cần đề phòng áp lực

Tử vi 12 con giáp ngày 21/11/2026 hé lộ những chuyển biến đáng chú ý trên phương diện công việc, tài chính và tình cảm. Trong khi một số con giáp có cơ hội khẳng định năng lực, đón nhận tin vui về tiền bạc thì những tuổi khác cần thận trọng hơn trong lời nói và cách đưa ra quyết định. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Bảy này!
HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

Việc đưa vào hoạt động Trung tâm STEM AI ROBOT đánh dấu bước tiến mới của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trong đổi mới đào tạo, tăng cường thực hành và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Từ những câu hỏi về chuyển động của máy móc khi còn nhỏ đến các nghiên cứu chuyên sâu về điều khiển và robot, TS. Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, đã từng bước xác định con đường khoa học mình muốn theo đuổi.
[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

Chỉ một câu lệnh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phác thảo giáo án, tạo câu hỏi kiểm tra và thiết kế học liệu trong thời gian ngắn. Nhưng sau sự tiện lợi ấy, giáo viên vẫn phải đọc, kiểm chứng, sửa chữa, chấm điểm và thấu hiểu từng học sinh. Những nghiên cứu mới đang chỉ ra một thực tế là công nghệ rút ngắn thời gian của từng việc, song chưa chắc làm nhẹ đi gánh nặng nghề nghiệp.
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

VN-Index tiếp tục giảm trong phiên 19/11 và đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm. Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng và dòng tiền đều suy yếu, khiến rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL Supply Chain đang thử nghiệm robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng thích ứng và đưa công nghệ điều phối AI vào vận hành thực tế tại các kho hàng, nhằm kết hợp robot, AI và người lao động để nâng cao hiệu quả quản lý logistics.
Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Phiên giao dịch ngày 19/11 khép lại với việc VN-Index giảm 13,39 điểm, xuống 1.689,62 điểm và không giữ được ngưỡng 1.700 điểm. VIC và FPT là hai cổ phiếu gây sức ép lớn lên chỉ số, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 1.000 tỷ đồng. Thanh khoản HoSE giảm gần 15% so với phiên trước.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 20/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp đón nhận cơ hội mới, công việc thuận lợi, nhưng cũng có tuổi cần giữ bình tĩnh, tránh nóng vội trước những thay đổi bất ngờ. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Sáu này!
Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và giá năng lượng tăng cao do xung đột tại Iran đang thúc đẩy nhiều quốc gia Đông Nam Á đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo.
Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Tính đến tháng 11/2026, Dự án IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục, y tế, du lịch và môi trường.
master