Năng lượng tái tạo: Chìa khóa vàng cho doanh nghiệp Việt Nam trong kỷ nguyên mới

Đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), năng lượng tái tạo không chỉ là giải pháp bảo vệ môi trường mà còn là chìa khóa để tối ưu hóa chi phí và tăng cường sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tiềm năng lớn nhưng chưa được khai thác hiệu quả

Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng lớn nhất về năng lượng tái tạo trong khu vực Đông Nam Á. Theo báo cáo của Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA), Việt Nam có thể khai thác tới 465GW công suất từ năng lượng mặt trời và gió, đủ để đáp ứng hơn 80% nhu cầu điện năng trong nước.

Tuy nhiên, đến nay, tỷ lệ khai thác nguồn năng lượng này vẫn còn thấp. Phần lớn các doanh nghiệp SME tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, vốn gây ô nhiễm môi trường và gia tăng chi phí sản xuất trong dài hạn. Việc chưa tận dụng được tiềm năng của năng lượng tái tạo không chỉ khiến doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội cạnh tranh mà còn làm tăng rủi ro khi các chính sách về thuế carbon và tiêu chuẩn môi trường ngày càng được siết chặt.

Cơ hội từ việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo

Thúc đẩy chuỗi cung ứng xanh

Trong bối cảnh các tập đoàn đa quốc gia đang yêu cầu đối tác trong chuỗi cung ứng phải đáp ứng tiêu chuẩn ESG, việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo sẽ giúp SME gia nhập các chuỗi cung ứng này dễ dàng hơn. Đây là cơ hội lớn để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường và xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược.

Tiếp cận nguồn hỗ trợ tài chính

Các quỹ đầu tư xanh và tổ chức quốc tế hiện đang ưu tiên các dự án liên quan đến năng lượng tái tạo. Chẳng hạn, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã triển khai gói tài trợ 1,7 tỷ USD để hỗ trợ các doanh nghiệp khu vực ASEAN thực hiện các dự án năng lượng sạch. SME Việt Nam có thể tận dụng nguồn vốn này để đầu tư và mở rộng quy mô sản xuất.

Thách thức đối với doanh nghiệp SME khi chuyển đổi sang năng lượng tái tạo

Chi phí đầu tư ban đầu cao

Mặc dù năng lượng tái tạo giúp tiết kiệm chi phí dài hạn, nhưng chi phí đầu tư ban đầu để lắp đặt và vận hành hệ thống năng lượng mặt trời hoặc gió vẫn là rào cản lớn. Theo nghiên cứu của McKinsey, các SME tại Việt Nam cần đầu tư ít nhất 10-20% tổng ngân sách hàng năm nếu muốn chuyển đổi hoàn toàn sang năng lượng tái tạo. Điều này tạo áp lực tài chính lớn đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vốn đã gặp khó khăn về vốn lưu động.

Hạn chế trong cơ sở hạ tầng

Cơ sở hạ tầng năng lượng tại nhiều khu vực ở Việt Nam, đặc biệt là vùng nông thôn, vẫn chưa đồng bộ để hỗ trợ việc tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo. Hệ thống lưới điện yếu kém, thiếu công nghệ lưu trữ năng lượng, và chi phí vận chuyển cao là những rào cản khiến SME khó triển khai các giải pháp năng lượng xanh.

Chính sách hỗ trợ chưa được ổn định

Dù chính phủ đã ban hành nhiều chính sách khuyến khích phát triển năng lượng tái tạo, nhưng sự thiếu ổn định và đồng bộ trong các quy định lại khiến doanh nghiệp khó lòng tận dụng. Một số chính sách ưu đãi bị thay đổi hoặc dừng đột ngột, khiến các SME rơi vào tình trạng lúng túng khi lên kế hoạch dài hạn.

Thiếu kiến thức và kỹ thuật chuyên sâu

Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt các tấm pin mặt trời hay tua-bin gió mà còn đòi hỏi kiến thức kỹ thuật chuyên sâu để vận hành và bảo trì hệ thống. Tuy nhiên, nhiều SME tại Việt Nam vẫn chưa có đội ngũ nhân sự được đào tạo bài bản về lĩnh vực này, dẫn đến việc triển khai thiếu hiệu quả. Theo báo cáo của Tổ chức Năng lượng Quốc tế (IEA), hơn 70% SME tại Việt Nam không hiểu rõ về quy trình vận hành các hệ thống năng lượng tái tạo.

Đồng hành cùng doanh nghiệp SME trên hành trình chuyển đổi xanh

Năng lượng tái tạo không chỉ là một phần trong chiến lược phát triển bền vững mà còn là yếu tố cốt lõi của tiêu chuẩn ESG. Tuy nhiên, để hiểu rõ và áp dụng ESG toàn diện vào chiến lược kinh doanh, các doanh nghiệp SME cần có sự hướng dẫn chuyên sâu từ những tổ chức hỗ trợ uy tín.

Trung tâm Hỗ trợ DNNVV phía Bắc (Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư) là một trong những đơn vị tiên phong trong việc cung cấp kiến thức về ESG cho SME tại Việt Nam. Thông qua các khóa đào tạo trực tuyến miễn phí tại https://learn.vietnamsme.gov.vn/, Chương trình giúp doanh nghiệp tiếp cận những kiến thức nền tảng về ESG, từ cách áp dụng năng lượng tái tạo đến xây dựng chiến lược bền vững.

Việc chuyển đổi sang năng lượng tái tạo là một hành trình không dễ dàng, nhưng với sự hỗ trợ đúng đắn và chiến lược phù hợp, các doanh nghiệp SME Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua thách thức để tận dụng cơ hội từ xu thế toàn cầu.

ESG là chuỗi chuyên đề thuộc Chương trình đào tạo trực tuyến cho doanh nghiệp năm 2024 của Trung tâm Hỗ trợ DNNVV phía Bắc (Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Chương trình được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% kinh phí. Tìm hiểu thêm về các chuyên đề và đăng ký tham dự miễn phí tại đây: https://learn.vietnamsme.gov.vn

Vân Anh