Quê hương là chùm khế ngọt

Văn hoá giải trí
04/02/2025 04:04
Văn hóa giải trí là “món ăn” tinh thần không thể thiếu, mang đến sự thư giãn và cảm hứng cho mọi người. Đặc biệt, trong lĩnh vực khoa học, công nghệ - Nơi thường gắn với sự khô khan của máy móc và thiết bị.
aa
Gắp bỏ cho người Cua đồng lên ngôi

Văn hóa giải trí chính là luồng gió mát, làm mềm mại những điều tưởng chừng khô cứng. Với bài viết "Quê hương là chùm khế ngọt", Tạp chí Tự động hóa Ngày nay hy vọng sẽ mang đến câu chuyện thú vị tới bạn đọc.

Quê hương là chùm khế ngọt
Quê hương là chùm khế ngọt

Lần đầu tiên tôi được nghe bài hát này là nghe Hồng Anh, cô em họ của tôi hát ở trong Sài Gòn. Bố mẹ em từ Bắc vào Nam năm 1954. Em sinh ra ở Sài Gòn, học Nhạc viện và sau giải phóng thì xin được một chân làm nhạc công kiêm ca sĩ trong dàn nhạc của Công ty Du lịch Thành phố. Lúc đó, bố và anh trai cả đang học tập ở Thanh Hóa. Còn mẹ em, tức bà cô tôi, thì làm y sĩ ở một bệnh viện.

Đêm hôm ấy, Hồng Anh hát cho tôi nghe bài Quê hương[1]. Em hát say mê, da diết và bài hát thì mang cả một cái tình bao la…

“Quê hương, mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi…”

Thế rồi, gia đình bà cô tôi đều ra nước ngoài cả. Người sang Mỹ, người sang Pháp, mỗi người ra đi đều mang trong mình những kỷ niệm sâu đậm về quê hương.

Mãi những năm sau này, gặp lại Hồng Anh trong một đêm hát cho bà con Việt kiều tại Paris (lúc đó em đã định cư tại Pháp), tôi mới lại được nghe em hát ca khúc khi xưa từng hát ở Sài Gòn:

“Quê hương là chùm khế ngọt...

Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi… ”

Tiếng hát của em và cả cái tình trong bài hát khiến tôi bỗng nhớ chùm khế tuổi thơ đến lạ. Quả khế cũng như quả cau, quả chuối, trái dừa, trái sầu riêng, măng cụt, chỉ là hoa quả xứ mình thôi mà sao nó mang đậm tình người đến thế.

Sau này, khi chú tâm tìm hiểu về ẩm thực Việt Nam, tôi mới vỡ lẽ ra biết bao thứ cỏ cây hoa trái ở xứ ta không hẳn là có nguồn gốc ở “ta”, mà được mang từ nơi khác đến, và qua bàn tay chăm sóc vun trồng của biết bao đời người Việt đã trở thành cây trái của đất Việt.

Quê hương là chùm khế ngọt
Cây khế, trái khế, trong lòng tôi lại dậy lên biết bao kỷ niệm tuổi ấu thơ

Trái khế vốn có gốc từ Sri Lanka nhưng được ông cha ta chăm sóc bao đời nay trên đất Việt, để rồi sinh ra biết bao giống khế khác nhau: nào là khế chua, khế ngọt, khế cơm có vị chát, khế lùn quả mọng ngọt lịm như đường và cả khế cảnh bé tí xíu trồng trong vườn cảnh để dung dưỡng tinh thần và tình yêu cây cỏ của các cụ cao niên.

Trở về với cây khế, trái khế, trong lòng tôi lại dậy lên biết bao kỷ niệm tuổi ấu thơ. Ngày ấy, cứ mỗi năm, đến ngày giỗ cụ nội, tôi lại được bố mẹ cho về quê. Trong vườn nhà có cây khế sai trĩu quả. Mấy chị em tôi đem quả khế thái mỏng, trộn tí muối, tí đường, chút nước mắm, lén ăn với nhau. Sao mà ngon thế!

Cuối năm, khi đông về, mẹ tôi lại ra chợ mua cả một bao khế to. Bà bổ ra ngâm muối rồi phơi khô, Tết đến xào đường làm món ô mai khế. Vị đường mật ngọt đậm cùng gừng tươi xào với những múi khế chưng đường khiến đám con chỉ ngửi mùi thơm đã rỏ nước dãi.

Sau này, chúng tôi lớn lên mỗi người một phương. Có hôm, tôi cùng vợ đi chợ, mua được con cá chép tươi rói còn đang ngáp, hí hửng sẽ có món riêu cá ngon, nhưng khi bắc nồi lên bếp mới ngã ngửa ra vì quên không mua mấy quả khế chua. Canh chua cá mà thiếu vị khế và mớ thìa là thì còn gì là canh chua nữa. Thế là tôi lại phải hộc tốc đạp xe ra chợ. May mà cụ bán rau quen vẫn còn một rổ khế chua có quả đã nẫu vàng.

Quê hương là chùm khế ngọt
Canh cá nấu chua với khế - Món ăn dân dã nhưng đượm vị quê hương

Lại nhớ những mùa đông ngày còn nhỏ, mẹ tôi hay làm món mắm tép chưng ăn với thịt ba chỉ luộc. Nói là ăn mắm nhưng mắm chỉ là đầu vị. Mắm tép chưng với hành củ và chút tóp mỡ, nhưng nếu chỉ dùng mỗi mắm tép đỏ au do bà tôi tự ủ trong hũ sành mà bỏ qua các gia vị chua cay ngọt bùi thì sao gọi là mắm được. Món này phải ăn với đủ loại rau thơm, chuối tiêu xanh thái mỏng, hành củ tươi, gừng, lạc rang, ớt tươi, rau sống và không thể thiếu lát khế thái mỏng hình cánh sao. Miếng thịt ba chỉ luộc cuộn trong chừng ấy gia vị, chấm mắm chưng, đưa vào miệng khác nào một bản hòa tấu dành cho vị giác của người Việt sành ăn. Thú thật có lần không mua được khế chua, tôi thử thay bằng trái dứa nhưng khế là khế, dứa là dứa. Không thay thế cho nhau được.

Tôi mơ có một ngày sẽ gặp lại cô tôi, các em tôi, cả nhà hội ngộ. Nếu được thế thì cho dù có đang ở nơi xa Việt Nam, tôi cũng sẽ lùng cho bằng được mấy quả khế chua, khế chát và chút mắm tép để làm một bữa ẩm thực thuần Việt, mời gia đình cô tôi thưởng thức hương vị quê hương. Viết đến đây, lại văng vẳng bên tai tiếng hát da diết, đau đáu nỗi nhớ thương của em tôi ngày nào.

“Quê hương mỗi người chỉ một...”

Hỡi ôi!

Quê hương là chùm khế... không chỉ ngọt mà cả chua, cả chát nữa!


[1] Tác phẩm được nhạc sĩ Giáp Văn Thạch phổ nhạc từ bài thơ “Bài học đầu cho con” của nhà thơ Đỗ Trung Quân.

Tác giả Vũ Thế Long

tudonghoangaynay.vn

Bài liên quan
tan-hoang-minh
Tin bài khác
HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

HHT mở rộng đào tạo công nghệ cao, đón đầu nhu cầu nhân lực tương lai

Việc đưa vào hoạt động Trung tâm STEM AI ROBOT đánh dấu bước tiến mới của Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội trong đổi mới đào tạo, tăng cường thực hành và phát triển nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế số.
Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Giữ lửa đam mê, gieo mầm khoa học như Nhà giáo trẻ Nguyễn Thị Vân Anh

Từ những câu hỏi về chuyển động của máy móc khi còn nhỏ đến các nghiên cứu chuyên sâu về điều khiển và robot, TS. Nguyễn Thị Vân Anh, giảng viên Khoa Tự động hóa, Trường Điện - Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội, đã từng bước xác định con đường khoa học mình muốn theo đuổi.
[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

[E-Magazine] Trí tuệ nhân tạo soạn bài trong vài phút, vì sao người thầy vẫn bận rộn?

Chỉ một câu lệnh, trí tuệ nhân tạo (AI) có thể phác thảo giáo án, tạo câu hỏi kiểm tra và thiết kế học liệu trong thời gian ngắn. Nhưng sau sự tiện lợi ấy, giáo viên vẫn phải đọc, kiểm chứng, sửa chữa, chấm điểm và thấu hiểu từng học sinh. Những nghiên cứu mới đang chỉ ra một thực tế là công nghệ rút ngắn thời gian của từng việc, song chưa chắc làm nhẹ đi gánh nặng nghề nghiệp.
Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

Nhận định phiên giao dịch ngày 20/11: Ưu tiên quản trị rủi ro, hạ tỷ trọng ở các nhịp hồi kỹ thuật

VN-Index tiếp tục giảm trong phiên 19/11 và đóng cửa dưới mốc 1.700 điểm. Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy động lực tăng và dòng tiền đều suy yếu, khiến rủi ro điều chỉnh vẫn hiện hữu. Nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên quản trị rủi ro, hạn chế sử dụng đòn bẩy và cân nhắc hạ tỷ trọng cổ phiếu khi thị trường xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật.
DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL thử nghiệm robot AI thích ứng trong vận hành kho hàng

DHL Supply Chain đang thử nghiệm robot tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng thích ứng và đưa công nghệ điều phối AI vào vận hành thực tế tại các kho hàng, nhằm kết hợp robot, AI và người lao động để nâng cao hiệu quả quản lý logistics.
Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Thị trường chứng khoán ngày 19/11: VN-Index mất mốc 1.700 điểm, áp lực bán chưa hạ nhiệt

Phiên giao dịch ngày 19/11 khép lại với việc VN-Index giảm 13,39 điểm, xuống 1.689,62 điểm và không giữ được ngưỡng 1.700 điểm. VIC và FPT là hai cổ phiếu gây sức ép lớn lên chỉ số, trong khi khối ngoại tiếp tục bán ròng khoảng 1.000 tỷ đồng. Thanh khoản HoSE giảm gần 15% so với phiên trước.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 20/11/2026: Tuổi Mão đón vận may, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 20/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp đón nhận cơ hội mới, công việc thuận lợi, nhưng cũng có tuổi cần giữ bình tĩnh, tránh nóng vội trước những thay đổi bất ngờ. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày thứ Sáu này!
Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Xung đột tại Iran thúc đẩy Đông Nam Á tăng tốc phát triển năng lượng tái tạo

Gián đoạn nguồn cung nhiên liệu và giá năng lượng tăng cao do xung đột tại Iran đang thúc đẩy nhiều quốc gia Đông Nam Á đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo.
Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Đầu tư tác động: Tháo điểm nghẽn cho doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng

Tính đến tháng 11/2026, Dự án IIRV đã hỗ trợ khoảng 250 doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có 77 doanh nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh thuộc các lĩnh vực nông nghiệp, công nghệ, công nghiệp nhẹ, giáo dục, y tế, du lịch và môi trường.
Công nghệ vật liệu mới mở đường cho sản xuất xanh

Công nghệ vật liệu mới mở đường cho sản xuất xanh

Từ bê tông không xi măng sử dụng phế thải công nghiệp đến phụ gia nâng cao hiệu quả sử dụng nhiên liệu, nhiều giải pháp công nghệ đang được nghiên cứu, ứng dụng nhằm tiết kiệm tài nguyên, năng lượng và giảm phát thải trong sản xuất. Tuy nhiên, đưa các kết quả nghiên cứu vào quy mô công nghiệp vẫn là bài toán cần tháo gỡ.
master