Tự động hóa tấn công cao và những điều cần lường trước cho an ninh mạng năm 2026

An ninh an toàn mạng
29/01/2026 13:36
Mới đây Fortinet đã công bố bản báo cáo “Dự báo các mối đe dọa an ninh mạng năm 2026”, tiết lộ những thông tin cho thấy 2026 là năm của sự tăng tốc tấn công. Ông Nguyễn Gia Đức, Giám đốc quốc gia Fortinet Việt Nam đã chia sẻ những điều đáng lưu tâm từ báo cáo quan trọng này.
aa
Giải pháp nào cho điện toán lượng tử trước những toan tính của tin tặc? Fortinet ra mắt giải pháp bảo mật trung tâm dữ liệu AI, hướng tới bảo vệ mô hình, dữ liệu và cơ sở hạ tầng ở quy mô lớn Các Giám đốc an ninh thông tin dự đoán gì về năm 2026?
Tự động hóa tấn công cao và những điều cần lường trước cho an ninh mạng năm 2026
Ông Nguyễn Gia Đức, Giám đốc quốc gia Fortinet Việt Nam

Hàng năm, FortiGuard Labs đều nghiên cứu và phân tích cách công nghệ, kinh tế và hành vi con người định hình rủi ro an ninh mạng toàn cầu. Ông có thể cho biết những điều đáng lưu tâm trong báo cáo này?

Ông Nguyễn Gia Đức: Báo cáo lần này của Fortinet phác thảo một bước ngoặt quan trọng trong quá trình biến đổi, điển hình như việc tấn công mạng sẽ tiếp tục phát triển thành một ngành công nghiệp có tổ chức, được xây dựng dựa trên tự động hóa, chuyên môn hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một cách mạnh mẽ. Nhưng vào năm 2026, thành công trong cả tấn công và phòng thủ sẽ ít được quyết định bởi sự đổi mới mà hiệu suất sẽ đóng vai trò chính: vai trò của tốc độ chuyển đổi thông tin tình báo thành hành động.

Cụ thể, các phát hiện chính trong nghiên cứu của FortiGuard Labs là gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Gia Đức: Chúng tôi có thể tóm tắt các phát hiện chính như sau:

Hiệu suất và tốc độ sẽ quyết định thay đổi. Vì AI, tự động hóa và chuỗi cung ứng tội phạm mạng đã phát triển khá hoàn thiện khiến việc xâm nhập nhanh chóng và dễ dàng hơn bao giờ hết, những kẻ tấn công sẽ dành ít thời gian hơn để phát minh ra các công cụ mới mà tập trung vào tinh chỉnh và tự động hóa các kỹ thuật đã phát huy hiệu quả. Hệ thống AI sẽ quản lý việc trinh sát, tăng tốc xâm nhập, phân tích dữ liệu bị đánh cắp và tạo ra các cuộc đàm phán tiền chuộc. Đồng thời, các tác nhân tội phạm mạng tự động trên dark web sẽ bắt đầu thực hiện toàn bộ các giai đoạn tấn công với sự giám sát tối thiểu của con người.

Những thay đổi này sẽ mở rộng năng lực của kẻ tấn công theo cấp số nhân. Một tác nhân ransomware từng quản lý một vài chiến dịch sẽ sớm có thể khởi động hàng chục chiến dịch cùng lúc. Và thời gian giữa xâm nhập và tác động sẽ rút ngắn từ nhiều ngày xuống còn vài phút, khiến tốc độ trở thành yếu tố rủi ro quyết định đối với các tổ chức vào năm 2026. Vì thế, hiệu suất và tốc độ sẽ quyết định thay đổi cách chúng ta ứng phó với tội phạm mang.

Xu hướng tấn công

FortiGuard Labs dự đoán sự xuất hiện của các tác nhân AI chuyên biệt được thiết kế để hỗ trợ các hoạt động tội phạm mạng. Mặc dù các tác nhân này chưa thể hoạt động độc lập, nhưng chúng sẽ bắt đầu tự động hóa và tăng cường các giai đoạn quan trọng của chuỗi tấn công, bao gồm đánh cắp thông tin đăng nhập, di chuyển ngang hàng trong hệ thống và kiếm tiền từ dữ liệu.

Đồng thời, AI sẽ đẩy nhanh quá trình kiếm tiền từ dữ liệu. Khi kẻ tấn công có quyền truy cập vào các cơ sở dữ liệu bị đánh cắp, các công cụ AI sẽ ngay lập tức phân tích và ưu tiên dữ liệu, xác định nạn nhân nào mang lại lợi nhuận cao nhất và tạo ra các thông điệp tống tiền được cá nhân hóa. Kết quả là, dữ liệu sẽ trở thành tiền tệ nhanh hơn bao giờ hết.

Nền kinh tế ngầm cũng sẽ có cấu trúc rõ rệt hơn. Các dịch vụ botnet và cho thuê thông tin đăng nhập sẽ ngày càng được tùy chỉnh nhiều hơn vào năm 2026. Việc làm giàu dữ liệu và tự động hóa sẽ cho phép người bán cung cấp các gói truy cập cụ thể hơn dựa trên ngành nghề, vị trí địa lý và cấu hình hệ thống, thay thế các gói chung chung đang tràn lan trên thị trường ngầm hiện nay. Thị trường chợ đen sẽ áp dụng dịch vụ khách hàng, chấm điểm uy tín và ký quỹ tự động. Nhờ những đổi mới này, tội phạm mạng sẽ đẩy nhanh quá trình tiến hóa hướng tới công nghiệp hóa toàn diện.

Sự thay đổi của phòng thủ

Các lực lượng phòng thủ sẽ cần phải phản hồi với hiệu quả và sự phối hợp tương tự. Vào năm 2026, các hoạt động bảo mật sẽ tiến gần hơn đến điều mà FortiGuard Labs mô tả là phòng thủ tốc độ máy (machine-speed defense) - một quy trình liên tục gồm thu thập thông tin tình báo, xác thực và cô lập mối đe doạ, giúp rút ngắn thời gian phát hiện và phản hồi từ hàng giờ xuống còn vài phút.

Các khung bảo mật tiêu chuẩn như Continuous Threat Exposure Management (CTEM) và MITRE ATT&CK sẽ cần được tận dụng để các bên bảo mật có thể nhanh chóng lập bản đồ các mối đe dọa đang hoạt động, xác định các lỗ hổng và ưu tiên khắc phục dựa trên dữ liệu thời gian thực. Định danh cũng sẽ cần trở thành nền tảng của các hoạt động bảo mật, vì các tổ chức sẽ cần phải xác thực không chỉ con người mà còn cả các tác nhân tự động, quy trình AI và tương tác giữa máy móc với nhau.

Việc quản lý các định danh phi con người này sẽ trở nên rất quan trọng trong nỗ lực ngăn chặn rò rỉ dữ liệu và leo thang đặc quyền quy mô lớn.

Ông nhận định như thế nào về mức độ thay đổi trong ứng phó với tội phạm mạng của Việt Nam trong năm qua?

Ông Nguyễn Gia Đức: Không chỉ trong năm 2025, mà những năm gần đây, mức độ đầu tư của các tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam đã được mở rộng và tăng chi phí. Nếu như trước đây việc ứng phó với tội phạm mạng chủ yếu tập trung ở khu vực tài chính, ngân hàng thì nay mở rộng khối cơ quan Chính phủ, khối doanh nghiệp Nhà nước, đặc biệt có cả doanh nghiệp tư nhân. Nếu như trước đây, các tổ chức chỉ đầu tư bảo mật cho các hệ thống truyền thống như email, tường lửa,… thì nay mở rộng sang hệ thống cloud, SOC,... Điều này cho thấy các tổ chức đã nhận thức rõ hơn về các thiệt hại vô hình từ các cuộc tấn công mạng.

Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn nhiều rào cản đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, liên quan chi phí. Điều này vô hình trung mang lại rủi ro cho doanh nghiệp khi chưa được đầu tư hoặc có đầu tư trước đó, nhưng hệ thống giải pháp chưa được nâng cấp hay đồng bộ.

Trước các mối đe dọa ngày càng tinh vi đó, theo ông đâu là giải pháp tối ưu?

Ông Nguyễn Gia Đức: Hợp tác và ngăn chặn tội phạm là ưu tiên hàng đầu.

Tội phạm mạng mang tính công nghiệp hóa sẽ đòi hỏi nỗ lực lớn hơn trong phối hợp phản ứng toàn cầu. Các sáng kiến như Chiến dịch Serengeti 2.0 của INTERPOL, được hỗ trợ bởi Fortinet và các đối tác tư nhân khác, chứng minh việc chia sẻ thông tin tình báo chung để cùng phá vỡ mục tiêu có thể mang tới kết quả khả quan trong nỗ lực phá hủy cơ sở hạ tầng tội phạm. Các sáng kiến mới, chẳng hạn như chương trình Fortinet-Crime Stoppers International Cybercrime Bounty, sẽ cho phép cộng đồng toàn cầu báo cáo các mối đe dọa mạng một cách an toàn, giúp mở rộng khả năng ngăn chặn và tăng cường trách nhiệm giải trình.

FortiGuard Labs cũng kỳ vọng sẽ tiếp tục đầu tư vào các chương trình giáo dục hướng tới giới trẻ hoặc những người có nguy cơ cao bị lôi kéo vào tội phạm trực tuyến. Việc ngăn chặn thế hệ tội phạm mạng tiếp theo sẽ phụ thuộc vào khả năng định hướng lại họ trước khi họ bước chân vào hệ sinh thái tội phạm.

Theo nghiên cứu của chúng tôi, đến năm 2027, tội phạm mạng dự kiến sẽ hoạt động ở quy mô tương đương với các ngành công nghiệp hợp pháp toàn cầu. FortiGuard Labs dự đoán xu hướng tự động hóa hơn nữa các hoạt động tấn công thông qua các mô hình AI dựa trên tác nhân, nơi các tác nhân dựa trên bầy đàn sẽ bắt đầu phối hợp các nhiệm vụ một cách bán tự động và thích ứng với hành vi của bên phòng thủ, cùng với các cuộc tấn công chuỗi cung ứng ngày càng tinh vi nhắm vào AI và các hệ thống nhúng.

Bên phòng thủ cũng cần phải phát triển, tận dụng tình báo dự đoán, tự động hóa và quản lý rủi ro để ngăn chặn các sự cố nhanh hơn đồng thời dự đoán hành vi của đối phương tốt hơn. Giai đoạn tiếp theo của an ninh mạng sẽ phụ thuộc vào mức độ hiệu quả trong phối hợp và thích ứng giữa con người và máy móc.

Tự động hóa tấn công cao và những điều cần lường trước cho an ninh mạng năm 2026
AI là công cụ cho tội phạm mạng phát huy nhưng theo các chuyên gia bảo mật, kinh nghiệm của con người trong việc xây dựng kịch bản phòng thủ và ra quyết định không thể coi nhẹ

Thưa ông, nhấn mạnh đến sự cấp thiết trước mắt, ông sẽ đưa ra giải pháp nào?

Ông Nguyễn Gia Đức: Là các chuyên gia bảo mật, chúng ta đang chứng kiến một sự thay đổi sâu sắc. Các cấu hình tĩnh và đánh giá định kỳ không thể theo kịp môi trường nơi kẻ tấn công tự động hóa việc thu thập thông tin tình báo, leo thang đặc quyền và tống tiền chỉ trong vài phút. Điều mà các tổ chức cần là một hình thái bảo mật thích ứng, thống nhất, kết hợp thông tin tình báo về mối đe dọa, quản lý rủi ro và ứng phó sự cố vào một quy trình làm việc liên tục, được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo.

Các giải pháp cụ thể, bao gồm:

- Triển khai phòng thủ với tốc độ của máy móc và giải pháp phần mềm

- Lường trước được chiến thuật của tội phạm để đưa ra bộ chính sách ngăn chặn

- Thẩm định, kiểm thử hệ thống phòng thủ của doanh nghiệp

- Phản ứng với các respond (doanh nghiệp đã có bộ chính sách phản ứng chưa, bài học sau sự cố là gì?,…)

Chúng tôi cũng cho rằng, với tốc độ tấn công nhanh và các bề mặt tấn công rộng như hiện nay, các tổ chức phải đầu tư chuyên biệt cho an minh mạng, đào tạo AI cho an ninh mạng phải được đưa và trường học sớm, cần có sự hợp tác công tư.

Tại Fortinet, chúng tôi tập trung vào việc giúp khách hàng xây dựng khả năng phục hồi để họ có thể hành động với tốc độ tương đương với các mối đe dọa mà họ phải đối mặt, đồng thời tăng cường khả năng ngăn chặn các cuộc tấn công trước khi xảy ra.

Cảm ơn ông về những chia sẻ trên!

Tự động hóa tấn công cao và những điều cần lường trước cho an ninh mạng năm 2026
Ông Nguyễn Minh Hải, chuyên gia giải pháp Fortinet Việt Nam chia sẻ về những mức độ tiến hóa của tội phạm mạng

Theo ông Nguyễn Minh Hải, chuyên gia giải pháp Fortinet Việt Nam: Nếu như những năm 2000 - 2010, tội phạm an ninh mạng sử dụng các công nghệ đơn giản, mất hàng tháng, thậm chí hàng năm mới thành công trong các cuộc tấn công, thì giai đoạn 2010 - 2020, tội phạm đã bắt đầu sử dụng công nghệ mã hóa dữ liệu, thời gian rút ngắn hàng tuần. Còn từ năm 2020 - 2030, nhờ có sự hỗ trợ của AI, các cuộc tấn công đã trở nên tốc độ. Hacker có thể tận dụng dữ liệu để lọc lấy thông tin, phân loại. Từ lúc xâm nhập đến đạt được mục đích chỉ vài ngày. Thậm chí nhiều tội phạm chỉ cần sử dụng các công cụ được rao bán trên thị trường dark web.

Do đó, thách thức quan trọng nhất của năm 2026 và những năm tiếp theo không phải là: liệu tự động hóa có thể thay thế sự phòng thủ của con người hay không, mà là liệu các tổ chức muốn triển khai an ninh bảo mật có thể kết hợp khả năng phán đoán của con người và phản ứng gần như tức thì kịp theo tốc độ tấn công của tội phạm.

Tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Rockwell Automation: Ứng dụng AI tăng nhanh, khai thác dữ liệu vẫn hạn chế

Gần 90% doanh nghiệp sản xuất thực phẩm và đồ uống đã sử dụng hoặc có kế hoạch sớm triển khai trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy, nhưng chỉ khoảng 45% dữ liệu thu thập được khai thác hiệu quả.
25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

25 trường đại học được đầu tư phòng thí nghiệm bán dẫn

Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt 25 cơ sở đào tạo với 53 chương trình thuộc lĩnh vực vi mạch bán dẫn tham gia Chương trình phát triển nguồn nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn. Các trường được hỗ trợ đầu tư thiết bị, phần mềm và nâng cấp phòng thí nghiệm phục vụ đào tạo, nghiên cứu.
Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

Thị trường chứng khoán ngày 16/11: VIC giữ sắc xanh cho VN Index, dù 220 cổ phiếu chìm trong sắc đỏ

VN Index vẫn giữ được sắc xanh, nhưng bức tranh trên bảng điện tử lại hoàn toàn trái ngược khi có tới 220 cổ phiếu giảm giá. Trong khi thanh khoản lao dốc, việc chỉ số tránh được một phiên điều chỉnh đến chủ yếu từ việc cổ phiếu VIC tăng giá và đóng góp hơn 8 điểm.
On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage 2026: Khi kịch nghệ truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ GENZ

On Stage là chương trình nghệ thuật đặc sắc, tổ chức thường niên do Câu lạc bộ Kịch nghệ Life’s So Drama - CLB về kịch nghệ do học sinh trường THPT Chuyên Hà Nội - Amsterdam thành lập và duy trì.
BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR nghiên cứu công nghệ thu hồi, lưu trữ CO₂, hướng tới phát thải ròng bằng 0

BSR đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu công nghệ thu hồi và lưu trữ CO₂, tìm kiếm giải pháp phù hợp để giảm phát thải trong hoạt động của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Techmart 2026 kết nối công nghệ vật liệu mới, thúc đẩy sản xuất xanh

Techmart 2026 kết nối công nghệ vật liệu mới, thúc đẩy sản xuất xanh

Nhiều giải pháp về vật liệu tiên tiến, vật liệu thân thiện với môi trường và công nghệ sản xuất xanh sẽ được giới thiệu tại Techmart, góp phần thúc đẩy kết nối cung - cầu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.
BSR tăng cường hợp tác, bảo đảm tự chủ nguồn cung xăng dầu

BSR tăng cường hợp tác, bảo đảm tự chủ nguồn cung xăng dầu

BSR và Cục Xăng dầu đẩy mạnh hợp tác sản xuất nhiên liệu đặc chủng, phát triển sản phẩm mới và khai thác hệ thống kho chứa, góp phần nâng cao năng lực tự chủ xăng dầu phục vụ quốc phòng và an ninh năng lượng quốc gia.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026: Tuổi Tỵ tài lộc khởi sắc, tuổi Dậu cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026: Tuổi Tỵ tài lộc khởi sắc, tuổi Dậu cần thận trọng

Những bí ẩn của khoa học đời sống luôn mang đến nhiều điều thú vị và là chủ đề được đông đảo độc giả quan tâm. Tử vi vòng quay công nghệ ngày 17/11/2026 sẽ cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trên các phương diện công danh, tiền bạc, tình duyên và sức khỏe, qua đó mang đến những góc nhìn tham khảo về cơ hội cũng như thử thách trong ngày mới.
Xe máy điện VinFast Rasad và Sadie lộ diện

Xe máy điện VinFast Rasad và Sadie lộ diện

Ứng dụng động cơ đặt giữa công suất tới 7.100W và phanh ABS, hai mẫu xe máy điện mới của VinFast định hình chuẩn mực vận hành hiện đại cho phân khúc cao cấp.
Dòng chảy công nghệ từ phiến silicon đến chiếc smartphone

Dòng chảy công nghệ từ phiến silicon đến chiếc smartphone

Một cú chạm mở camera, một khuôn hình hiện lên sắc nét giữa chiều ngược sáng. Chiếc điện thoại thông minh (smartphone) đáp lại nhanh đến mức người dùng hiếm khi nghĩ về hành trình tạo ra nó. Phía sau sự giản tiện ấy là những nhà máy phải kiểm soát vật chất ở kích thước cực nhỏ, những dây chuyền lắp ráp liên tục và các phép đo không được phép dễ dãi.
master