Lễ công bố chip VGC v1.0 và nền tảng bán dẫn bảo mật được tổ chức chiều 3/11 tại trụ sở Bộ Quốc phòng. Sản phẩm là kết quả của 24 tháng nghiên cứu, với sự tham gia của hơn 40 kỹ sư, chuyên gia và nhà khoa học thuộc hai đơn vị.
Theo phân công, Ban Cơ yếu Chính phủ chịu trách nhiệm xác định yêu cầu bảo mật, nghiên cứu thuật toán mật mã và xây dựng tiêu chí đánh giá. Trung tâm Bán dẫn Viettel (Viettel Semi) đảm nhiệm thiết kế vi mạch, hiện thực hóa bản thiết kế thành sản phẩm chip. Hai bên đồng thời triển khai các giải pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ bản thiết kế trước khi chuyển tới nhà máy chế tạo, hạn chế nguy cơ rò rỉ thông tin hoặc bị phân tích ngược.
VGC v1.0 có kích thước đóng gói 10 x 10 mm, được chế tạo trên tiến trình CMOS 28 nm và sử dụng kiến trúc tập lệnh mở RISC-V. Kiến trúc này cho phép đội ngũ kỹ sư chủ động thiết kế, kiểm chứng và điều chỉnh bộ xử lý theo yêu cầu, tạo nền tảng phát triển các thế hệ chip tiếp theo.
 |
| Chip VGC v1.0. Ảnh: Cơ yếu Việt Nam |
Điểm đáng chú ý của sản phẩm là tích hợp thuật toán mã khối MKV do Ban Cơ yếu Chính phủ nghiên cứu, phát triển thành khối xử lý mật mã chuyên dụng ngay trên vi mạch. Thuật toán này đã được công bố thành Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14263:2024.
Thay vì chỉ thực hiện các thuật toán mật mã trên phần mềm và sử dụng chip có sẵn, việc tích hợp chức năng mật mã trực tiếp vào phần cứng giúp tăng khả năng chủ động trong bảo vệ thông tin, đồng thời tạo điều kiện tối ưu hiệu năng xử lý. Theo thông tin từ đơn vị phát triển, kết quả đo kiểm cho thấy tốc độ mã hóa, giải mã của VGC v1.0 cao hơn khoảng 10 lần so với giải pháp thuần phần mềm khi thực hiện cùng tác vụ.
Trong quý I/2026, lô chip VGC v1.0 đầu tiên đã hoàn thành các hạng mục đo kiểm kỹ thuật và được cấp giấy chứng nhận với phạm vi sử dụng trong lĩnh vực kinh tế - xã hội theo yêu cầu của Ban Cơ yếu Chính phủ.
Hiện VGC v1.0 bước đầu được tích hợp trong USB lưu trữ an toàn phục vụ các cơ quan Đảng, Nhà nước và Quốc phòng. Trong thời gian tới, sản phẩm được định hướng ứng dụng vào USB Token phục vụ chữ ký số và các thiết bị chip định danh, hướng tới hỗ trợ hệ thống chứng thực chữ ký số quốc gia, nơi có hơn 2 triệu chứng thư số đang lưu hành.
Ngoài lĩnh vực quốc phòng, an ninh, công nghệ này còn có tiềm năng ứng dụng trong tài chính, ngân hàng để bảo vệ hồ sơ, hợp đồng và dữ liệu khách hàng; bảo đảm an toàn cho các thiết bị kết nối như camera giám sát, cảm biến môi trường, trạm quan trắc. Về lâu dài, các giải pháp chip bảo mật có thể được nghiên cứu để bảo vệ hệ thống thông tin thuộc hạ tầng trọng yếu trong lĩnh vực điện, nước, dầu khí và viễn thông.
Ban Cơ yếu Chính phủ và Viettel cũng định hướng tiếp tục phát triển nền tảng bán dẫn bảo mật. Trong đó, Ban Cơ yếu Chính phủ tập trung nghiên cứu các thuật toán mật mã thế hệ mới, gồm mật mã hậu lượng tử, mật mã hạng nhẹ cho thiết bị Internet vạn vật (IoT) và thuật toán mã hóa có xác thực tốc độ cao. Viettel phát triển các lõi xử lý RISC-V hiệu năng cao, kiến trúc đa lõi và hoàn thiện quy trình thiết kế, kiểm chứng vi mạch.
 |
| Chip bảo mật chuyên dụng VGC v1.0 là dấu ấn quan trọng trong lịch sử phát triển của ngành công nghệ bán dẫn Việt Nam. Ảnh: Cơ yếu Việt Nam |
Năng lực này được kỳ vọng tạo cơ sở nghiên cứu các dòng chip phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI), viễn thông 6G, camera thông minh, IoT, thiết bị bay không người lái (UAV) và robot, trong đó chức năng bảo mật có thể được tích hợp ngay từ khâu thiết kế.
Việc ra mắt VGC v1.0 cho thấy Việt Nam đã từng bước tiến tới trong việc chủ động nghiên cứu thuật toán mật mã, thiết kế vi mạch và xây dựng nền tảng bảo mật phần cứng. Đây là cơ sở để tích lũy năng lực công nghệ, phát triển đội ngũ kỹ sư và từng bước mở rộng khả năng tự chủ đối với các sản phẩm bán dẫn có ý nghĩa chiến lược.
