“Phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ” là nội dung được đề cập tại hội thảo ngày 16/6 tại Hà Nội, do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) tổ chức.
Phát biểu khai mạc, TS. Phạm Ngọc Linh – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam chia sẻ: ngày 22/11/2017, Ban Bí thư khóa XII đã ban hành Kết luận số 23-KL/TW về tăng cường chỉ đạo, quản lý, phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ. Chỉ thị thực hiện đến nay đã được 5 năm và Ban Tuyên giáo Trung ương đã ban hành Công văn số 5190-CV/BTGTW ngày 14/4/2023 về việc sơ kết 5 năm thực hiện Kết luận số 23-KL/TW.
Hệ thống báo chí trực thuộc LHHVN với hơn 70 cơ quan báo chí đã làm tốt vai trò của mình, là kênh thông tin, tuyên truyền phổ biến đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước; tham gia giám sát, phản biện xã hội, là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Liên hiệp Hội Việt Nam tổ chức sơ kế đánh giá việc tổ chức triển khai và kết quả thực hiện là rất cần thiết để tổng kết, đánh giá lại quá trình thực hiện, đề xuất các biện pháp tiếp tục đồng hành thực hiện Kết luận số 23-KL/TW.
Những kết quả đạt được của hoạt động báo chí là rất cụ thể và rõ ràng, trên tinh thần nội dung công văn của Ban Tuyên giáo Trung ương, TS. Phạm Văn Tân – Nguyên phó Chủ tịch kiêm TTK LHHVN nêu lên một số quan điểm khi thực hiện chỉ thị trong 5 năm qua. Đó là cần tập trung đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo của LHHVN đối với hệ thống báo chí, nhà xuất bản của Liên hiệp Hội Việt Nam. Các cơ quan báo chí thuộc hệ thống LHHVN đều thuộc loại hình tự chủ tài chính. Khi đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Liên hiệp Hội Việt Nam đối với hệ thống báo chí, xuất bản cần phản ánh rõ tính đặc thù này. Liên hiệp Hội Việt Nam cũng chủ động trao quyền để các cơ quan tự phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ một cách thường xuyên, tạo sự lan tỏa trong xã hội. Trong điều kiện đặc thù như vậy, đây cũng có thể coi là sự thành công trong công tác quản lý báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam.
“Về việc thực hiện quy hoạch báo chí: dù gặp rất nhiều khó khăn, trở ngại, công tác quy hoạch báo chí của Liên hiệp Hội Việt Nam đã hoàn thành, nhiều báo đã chuyển thành tạp chí, 4 tờ báo của LHHVN đã gộp lại thành Báo Tri thức và Cuộc sống và các chuyên trang. Đây là vấn đề rất quan trọng để cơ quan chủ quản thực hiện tốt vai trò chủ quản của tổ chức và tạo tiền đề rất vững chắc để phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”, TS. Phạm Văn Tân nhấn mạnh.
Cùng chia sẻ về những hoạt động báo chí 5 năm qua trong thực hiện Kết luận số 23-KL/TW, PGS.TS. Bùi Thị An – TBT Tạp chí Mẹ và Bé cho biết: trong thời gia qua, đặc biệt là 5 năm gần đây, công cuộc phòng chống tham nhũng suy thoái đạo đức, lối sống,… đã đạt được các kết quả đáng kể làm trong sạch bộ máy, loại khỏi bộ máy những kẻ cá nhân vị kỷ, đi ngược lại quyền lợi của dân theo nguyên tắc không có vùng cấm, không có ngoại lệ, không có hạ cánh an toàn,… Phải khẳng định rằng có được kết quả đó do sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương, sự đồng lòng ủng hộ của nhân dân cả nước và cả hệ thống chính trị, trong đó phải kể đến đóng góp rất đáng kể của truyền thông, báo chí, xuất bản …, trong đó có hệ thống báo chí của Liên hiệp hội chúng ta. Tuy nhiên, kết quả của công cuộc phòng chống tham nhũng, suy thoái, đạo đức, lối sống mới chỉ là bước đầu, chắc chắn còn phải dài dài… Cho nên báo chí vẫn tiếp tục phải vào cuộc với kỹ năng cao hơn vì giai đoạn này, các thủ đoạn tham nhũng lại tinh vi hơn, thông qua rất nhiều phương thức và loại hình.
Để báo chí có thể tham gia vào công cuộc phòng chống tham nhũng, suy soái đạo đức lối sống, TS. Bùi Thị An đề xuất: báo chí phải không được tham nhũng, không được suy thoái đạo đức; đội ngũ phóng viên, tác giả phải vừa chuyên nghiệp và chuyên sâu cả về luật pháp, nghiệp vụ báo chí và các nội dung để có những tác phẩm thuyết phục; phải có cơ chế để bảo vệ các nhà báo theo luật định; để báo chí thực sự là vũ khí có hiệu quả trong công cuộc phòng chống tham nhũng,… thì đề nghị các cơ quan báo chí rà soát lại đội ngũ loại bỏ những kẻ lợi dụng nghề nghiệp của mình tiếp tay cho tham nhũng, suy thoái, bao che, ủng hộ các hành vi tiêu cực; để cơ quan báo chí xuất bản làm tốt được chức năng của mình thì sự nỗ lực chủ quan rất quan trọng nhưng trách nhiệm của các cơ quan quản lý lĩnh vực này có tác động rất lớn bởi một mặt phải định hướng chuẩn xác, nhưng mặt khác phải tạo môi trường đặc thù để các cơ quan báo chí, xuất bản hoạt động.
Luôn ý thức trách nhiệm xã hội nghề nghiệp của báo chí
Đồng quan điểm với nhà báo Bùi Thị An, nhà báo Trần Thị Giang – Phó tổng biên tập Tạp chí Tự động hoá ngày nay nhấn mạnh muốn thực hiện tốt chức năng phản biện, giám sát xã hội trước hết các cơ quan bao chí phải không có biểu hiện suy thoái, không “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”. Các cơ quan báo chí trong hệ thống Liên hiệp hội có đặc thù là các cơ quan báo chí tự chủ, vừa phải lo tài chính để hoạt động vừa phải thực hiện tốt nội dung báo chí nên áp lực là gấp đôi. Để thực hiện tốt nhiệm vụ báo chí cách mạng các cơ quan báo chí cần phải nỗ lực nhiều hơn nữa, mà trước hết là luôn ý thức được trách nhiệm xã hội nghề nghiệp của mình, thấy được vai trò của thiết chế báo chí trong xã hội, xây dựng môi trường văn hóa trong các cơ quan báo chí và văn hóa của người làm báo theo các tiêu chí đã được Hội Nhà báo Việt Nam ban hành.
Bên cạnh đó, nhà báo Trần Thị Giang cũng mong muốn được tăng cường các lớp tập huấn, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ, quản lý báo chí giúp các cơ quan báo chí trong hệ thống LHH có điều kiện phát triển chuyên môn, thực hiện nghiêm đạo đức nghề nghiệp; LHH tiếp tục lắng nghe và kịp thời đề xuất, kiến nghị với Bộ TT và TT, Ban Tuyên giáo Trung ương một số biện pháp khắc phục hạn chế, tồn tại mà báo chí LHH gặp phải trong nhiều năm qua như công tác nhân sự, ưu tiên đặt hàng cho các cơ quan báo chí LHH, hỗ trợ chuyển đổi số báo chí,….
Hội thảo cũng đã ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp khác vừa chỉ rõ các khó khăn của báo chí trong hệ thống LHHVN đang gặp phải, vừa đề xuất các giải pháp để báo chí LHHVN tiếp tục đồng hành với Kết luận số 23KL/TW.
Tổng kết hội nghị, TS Phạm Ngọc Linh – Phó Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam đã khẳng định báo chí đã thực hiện tốt vai trò của mình, là lực lượng đi đầu trong vấn đề đăng tải các thông tin tư liệu liên quan đến góp phần hạn chế đẩy lùi suy thoái chính trị đạo đức lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hoá”. Thực tế hoạt động báo chí còn nhiều khó khăn vướng mắc LHHVN sẽ tiếp thu lắng nghe lấy ý kiến, kiến nghị lên các cơ quan quản lý nhà nước có những hướng dẫn cũng như tháo gỡ khó để phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ”.
Qua đây, TS. Phạm Ngọc Linh cũng nêu lên yêu cầu đối với các cơ quan chủ quản, cơ quan báo chí:
Một là, cơ quan báo chí, xuất bản phát huy vai trò chủ động sáng tạo, dân chủ, tích cực đấu tranh đẩy lùi tham nhũng tiêu cực.
Hai là, yêu cầu cơ quan chủ quản chỉ đạo hiệu quả định hướng thông tin, tôn chỉ mục mục đích, xử lý sai phạm của các cá nhân, trao đổi thông tin giữa cơ quan báo chí với Ban tuyên giáo Trung ương, phối hợp nâng cao hiệu quả của báo chí xuất bản đồng thời đào tạo bồi dưỡng cán bộ, lo cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu truyền thông báo chí.
Ba là, các cơ quan báo chí cần nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực quản lý, chất lượng phóng viên, biên tập viên cả về trình độ chính trị, nghiệp vụ và chuyên môn.
Đỗ Phương
