 |
| Toàn cảnh Buổi lễ. Ảnh: Hoàng Tùng |
Xác định phát triển khoa học, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số là yếu tố then chốt để phát triển
Ngày hội năm nay được tổ chức trong bối cảnh ngành khoa học công nghệ (KHCN) tập trung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết xác định phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố then chốt, điều kiện tiên quyết và thời cơ tốt nhất để Việt Nam bứt phá, hiện thực hóa khát vọng trở thành quốc gia giàu mạnh, hùng cường trong kỷ nguyên mới.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho rằng, khoa học không thể chỉ nằm trong phòng thí nghiệm, trên trang sách mà phải đi vào cuộc sống thực tiễn, giải những bài toán lớn của quốc gia, mang lại ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
 |
| "Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây để kỷ niệm, tôn vinh, đặc biệt là cùng nhau quyết tâm kiến tạo một tương lai mới cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của đất nước" - Bộ trưởng khẳng định. Ảnh: Hoàng Tùng |
Nhìn lại chặng đường đã qua, Bộ trưởng cho biết, mỗi cán bộ ngành Khoa học và Công nghệ đều hết sức tự hào và tri ân sâu sắc công lao, trí tuệ và sự cống hiến thầm lặng của các thế hệ cha anh đi trước đã đặt nền móng vững chắc cho những thành tựu hôm nay, những thành tựu đã góp phần làm nên diện mạo Việt Nam tươi sáng và mạnh mẽ hơn.
Đối với Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng, hiện tại, Bộ Khoa học và Công nghệ là 5 ngón tay trên một bàn tay: Khoa học công nghệ, Sở hữu trí tuệ, Đổi mới sáng tạo, Tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng, Chuyển đổi số. Khoa học công nghệ là bộ máy cái sản xuất ra tri thức. Sở hữu trí tuệ là biến tri thức trở thành tài sản để giao dịch, tạo thành trị trường tài sản trí tuệ, giúp cho tri thức bước ra khỏi phòng thí nghiệm và đi xa được. Đổi mới sáng tạo là mang trí tuệ sáng tạo ra sản phẩm, của cải cho xã hội. Tiêu chuẩn, Đo lường, Chất lượng là sự đảm bảo hình hài, chất lượng cho sản phẩm hàng loạt. Chuyển đổi số là môi trường mới, mảnh đất mới, công cụ mới cho sự phát triển. 5 ngón tay này là một chỉnh thể toàn diện cho khoa học công nghệ phát triển. |
Bà Nguyễn Thị Mai Hương - Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần Công nghệ Hachi Việt Nam, đại diện khối Doanh nghiệp chia sẻ về câu chuyện của lĩnh vực nông nghiệp. Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ của ngành nông nghiệp, hướng tới phát triển nông nghiệp sinh thái, nông dân văn minh, đặc biệt là trong bối cảnh biến đổi khí hậu, già hóa lao động nông thôn và áp lực cạnh tranh toàn cầu.
Trong hành trình ấy, người nông dân không thể đứng một mình. Họ cần được tiếp cận với công nghệ, với thị trường, với tri thức, đặc biệt với những mô hình nông nghiệp thông minh, chi phí phù hợp, dễ tiếp cận. Đây chính là sứ mệnh mà Hachi theo đuổi suốt 8 năm qua, với tư cách là một startup công nghệ nông nghiệp được ươm tạo từ Dự án Trung tâm Đổi mới sáng tạo ứng phó với Biến đổi khí hậu (VCIC) thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ.
"Chúng tôi tin rằng việc tiếp cận công nghệ không chỉ là đặc quyền của những người có điều kiện mà phải là cơ hội dành cho tất cả, đặc biệt là những nhóm người yếu thế" - Giám đốc vận hành Công ty Cổ phần Công nghệ Hachi Việt Nam nhấn mạnh.
Đại diện tổ chức quốc tế tại sự kiện, ông Iain Frew - Đại sứ đặc mệnh toàn quyền Vương quốc Anh tại Việt Nam đánh giá cao những tiến bộ và thành tựu của Việt Nam trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Theo ông, đây là thời điểm thú vị cho khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trên toàn thế giới. Ông nhấn mạnh vai trò của khoa học và công nghệ trong việc thúc đẩy năng lực cạnh tranh quốc gia thông qua thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng năng suất và thúc đẩy đổi mới sáng tạo cũng như thâm nhập sâu vào cuộc sống con người.
Ông Iain Frew ấn tượng trước sự đổi mới chính sách nhanh chóng gần đây của Đảng và Chính phủ Việt Nam. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị là một cột mốc trong tư duy của Việt Nam để nhận ra vai trò quan trọng của khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong thời đại mới. Điều này cho thấy sự quyết tâm của Việt Nam trong việc giải quyết các rào cản về thể chế, đầu tư vào nhân tài và cơ sở hạ tầng để nắm bắt cơ hội.
 |
| Ông Iain Frew cho rằng, trong thời đại kỷ nguyên mới, chuyển đổi số rất quan trọng. Vương quốc Anh và Việt Nam đồng lòng với việc AI phải được phát triển và áp dụng một cách có trách nhiệm. Ảnh: Hoàng Tùng |
"Chúng tôi rất vui khi thấy sự hợp tác khoa học và công nghệ trong toàn bộ phạm vi từ giáo dục đại học, xây dựng năng lực, nghiên cứu chung và thương mại và đầu tư. Chúng tôi sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của mình để cải thiện quản trị khoa học, công nghệ, hệ thống chuyển đổi số và vai trò của chính quyền trung ương trong hành trình đó. Đồng thời, chúng tôi cũng rất vinh dự khi được hợp tác với Việt Nam trong cả các nền tảng song phương và đa phương như ASEAN hoặc Liên hợp quốc để tối đa hóa sự hợp lực và tác động" - ông Iain Frew nhấn mạnh.
PGS.TS. Phạm Thị Thanh Ngà - Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu đã có những chia sẻ về Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và vai trò của nhà khoa học trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Trong bối cảnh toàn cầu đang chứng kiến những biến động mạnh mẽ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành yếu tố quyết định năng lực thích ứng và phát triển bền vững. Khoa học công nghệ đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện khả năng nắm bắt, dự báo và ứng phó với những thách thức từ bên trong và bên ngoài.
Hiện nay, phụ nữ chiếm khoảng 45% lực lượng nghiên cứu khoa học đang ngày càng khẳng định vai trò trong các lĩnh vực mũi nhọn như y học, công nghệ sinh học, môi trường, khoa học máy tính và đạt nhiều giải thưởng lớn. "Sự tham gia tích cực của phụ nữ trong việc nghiên cứu, sáng tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ đã góp phần thúc đẩy bình đẳng giới và phát triển bền vững" - PGS. TS. Phạm Thị Thanh Ngà nhấn mạnh.
 |
| Triển lãm sản phẩm khoa học công nghệ, một phần trong hoạt động của Ngày hội khoa học công nghệ. Ảnh: Hoàng Tùng |
Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị khẳng định vai trò then chốt của nhà khoa học trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, tạo động lực mạnh mẽ cho hành trình khám phá tri thức. Như Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã nhận định, nghiên cứu là quá trình khám phá bí mật của tự nhiên, còn phát triển công nghệ là không gian sáng tạo của con người.
Bên cạnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng nhấn mạnh ba định hướng quan trọng, đó là tăng trưởng đầu tư, hoàn thiện hạ tầng phục vụ nghiên cứu và chuyển đổi số, tạo nền tảng cho phát triển công nghệ. Cởi trói thể chế, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để các nhà khoa học dám nghĩ, dám làm, dám đề xuất ý tưởng mới. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế giúp nâng cao trình độ chuyên môn, mở rộng mạng lưới nghiên cứu và đưa các vấn đề của Việt Nam ra toàn cầu để cùng tìm giải pháp.
Động lực và sứ mệnh của quốc gia
Tại Ngày hội Khoa học và Công nghệ, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng đã có bài phát biểu chỉ đạo giúp định hướng và truyền cảm hứng cho hành trình phát triển khoa học và công nghệ của đất nước. Ông gửi lời chúc mừng và cảm ơn sự đồng hành, cống hiến của các thế hệ nhà khoa học, quản lý khoa học và doanh nghiệp trong thời gian vừa qua.
 |
| Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Ngày hội Khoa học và Công nghệ. Ảnh: Hoàng Tùng |
Phó Thủ tướng chia sẻ, từ buổi gặp mặt mạng lưới tri thức cách đây 62 năm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh tầm quan trọng của khoa học phải xuất phát từ thực tiễn sản xuất và quay trở lại phục vụ nhân dân, phục vụ mục tiêu cao cả là xây dựng chủ nghĩa xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.
Đây là kim chỉ nam cho sự phát triển đất nước. Đảng và Nhà nước luôn nhất quán quan điểm phát triển khoa học công nghệ là động lực phát triển đất nước, đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.
Thế giới đang bước vào sự thay đổi sâu sắc với bước tiến công nghệ với AI, IoT, công nghệ xanh,... Đây là thách thức và cũng là cơ hội để Việt Nam bắt nhịp với thế giới để phát triển nhanh, bền vững, bao trùm. Phó Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển khoa học là nền tảng để xây dựng Việt Nam thịnh vượng, bảo vệ môi trường, nâng cao đời sống người dân.
Để hoàn thiện các mục tiêu này, Phó Thủ tướng đề nghị hoàn thiện thể chế để tạo hành lang pháp lý, cởi trói cho các lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Ông yêu cầu đưa thể chế lan tỏa đến các nhà khoa học và doanh nghiệp.
Tiếp theo, để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia, cần quan tâm mô hình phát triển công tư, có thực chất để đưa người dân doanh nghiệp trở thành trung tâm. Thúc đẩy hoạt động nghiên cứu cơ bản, làm chủ công nghệ chiến lược, công nghệ lõi. Nhà nước đóng vai trò dẫn dắt để phát triển các xu hướng của thế giới mà Việt Nam có tiềm năng như AI, bán dẫn, công nghệ sinh học.
Cần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, trao quyền tự chủ cho các nhà khoa học, đội ngũ tri thức. Thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ trong mọi lĩnh vực của đời sống, từ kinh tế đến xã hội, nâng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong giai đoạn mới. Khơi gợi niềm đam mê khoa học công nghệ, tôn vinh các nhà khoa học, tuyên truyền mạnh mẽ hơn nữa các mô hình thành công cho thế hệ trẻ.
Phó Thủ tướng tin tưởng rằng chúng ta sẽ thắng lợi những mục tiêu chiến lược về đổi mới khoa học công nghệ, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
 |
| Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng và Thứ trưởng Bùi Thế Duy tặng hoa, trao bằng khen cho các cá nhân, tổ chức đã có những thành tựu, khẳng định vị thế tiên phong bằng những sản phẩm, giải pháp công nghệ đột phá. Ảnh: Hoàng Tùng |
Trong khuôn khổ sự kiện, Bộ Khoa học và Công nghệ đã vinh đanh các cá nhân, tổ có nhiều thành tích đóng góp xuất sắc trong sự nghiệp phát triển khoa học và công nghệ.
Là người vinh dự được nhận Bằng khen, bà Đặng Thị Ánh Tuyết - Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần MedCAT đã chia sẻ cảm xúc khi nhận được sự ghi nhận cho một hành trình dài đầy tâm huyết sau phần vinh danh. Bà Tuyết chia sẻ: "MedCAT không chỉ là một sản phẩm công nghệ mà bắt nguồn từ chính những trải nghiệm cá nhân khi đồng hành cùng người thân trong quá trình điều trị tại các bệnh viện trong và ngoài nước. Từ đó, chúng tôi nhận ra nhu cầu cấp thiết trong việc số hóa và xử lý dữ liệu phi cấu trúc, không chỉ trong lĩnh vực y tế mà còn trong nhiều ngành nghề khác".
MedCAT là nền tảng sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và mô hình ngôn ngữ để tái cấu trúc dữ liệu phi cấu trúc, loại dữ liệu vốn được xem là "nguyên liệu thô" của nền kinh tế số. Theo bà, hiện nay, khoảng 80% dữ liệu tồn tại dưới dạng phi cấu trúc. Việc xử lý hiệu quả loại dữ liệu này là điều kiện tiên quyết để tiến tới chuyển đổi số toàn diện.
Cũng tại sự kiện, Bộ Khoa học và Công nghệ đã chính thức công bố Chương trình hành động và sứ mệnh mới của Quỹ Phát triển khoa học và Công nghệ quốc gia (NAFOSTED). Ông Đào Ngọc Chiến - Giám đốc Quỹ cho biết NAFOSTED được tái cấu trúc với 7 nhiệm vụ lớn nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các tổ chức, cá nhân thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ.
 |
| Ông Đào Ngọc Chiến - Giám đốc Quỹ NAFOSTED. Ảnh: Hoàng Tùng |
"Quỹ cam kết luôn đồng hành cùng các nhà khoa học không chỉ bằng nguồn lực tài chính mà còn bằng sự lắng nghe, thấu hiểu và hỗ trợ kịp thời để mọi ý tưởng khoa học có giá trị đều có cơ hội được nuôi dưỡng, phát triển và lan tỏa"- ông Chiến cho biết.
Tại Ngày hội Khoa học, công nghệ đã diễn ra hoạt động trưng bày sản phẩm, giải pháp khoa học công nghệ, với các nhóm nội dung:
|
