Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam

Diễn đàn
27/11/2025 15:47
Tại tọa đàm quốc tế về thị trường các-bon diễn ra ngày 26/11, các chuyên gia đánh giá thị trường các-bon rừng đang có những chuyển dịch mạnh sau COP30, với nhu cầu và tiêu chuẩn chất lượng đều tăng cao. Việt Nam hiện đẩy nhanh xây dựng khung pháp lý và điều kiện kỹ thuật để chủ động tham gia thị trường trong nước và toàn cầu.
aa
Kinh tế Việt Nam phát triển theo hướng xanh bền vững Thị trường các-bon tại Việt Nam sẽ vận hành chính thức từ năm 2029

Ngày 26/11, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội) phối hợp với Đại học Flinders, CARE Việt Nam, Tổ chức Nghiên cứu Lâm nghiệp Quốc tế (CIFOR) và Đại học British Columbia tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Định hướng thị trường các-bon toàn cầu và Việt Nam: những nhận định sau COP30 và hướng đi tiếp theo”.

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam
Toàn cảnh buổi tọa đàm

Ông Lưu Tiến Đạt, Phó phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết ngày làm việc thứ hai của tọa đàm tập trung vào chủ đề “Thị trường các-bon - từ chính sách đến thực tiễn”. Theo ông, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển trọng tâm từ khuôn khổ pháp lý sang các giải pháp triển khai cụ thể, đặc biệt trong lĩnh vực các-bon rừng.

Ông Đạt nhận định, sau COP30, thị trường các-bon toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ từ tư duy “bù đắp” sang “đóng góp thực chất”. Dẫn báo cáo xu hướng định giá các-bon của Ngân hàng Thế giới năm 2025, ông cho biết năm 2024, các dự án lâm nghiệp và sử dụng đất dẫn đầu về số lượng dự án đăng ký mới. Các tín chỉ các-bon dựa vào tự nhiên cũng có mức giá và khả năng phục hồi giá cao hơn đáng kể so với các loại tín chỉ khác, đồng thời được kỳ vọng trở thành nhóm tín chỉ nòng cốt trong đóng góp thực hiện NDC của nhiều quốc gia từ năm 2026.

Theo ông, điều này phù hợp với các tiêu chuẩn mới của thị trường, vốn chỉ chấp nhận tín chỉ các-bon rừng khi đáp ứng các yêu cầu về tính toàn vẹn môi trường, tính bổ sung, tính bền vững và tính minh bạch. Những tiêu chuẩn này không chỉ mang tính kỹ thuật mà đang trở thành yếu tố cạnh tranh của quốc gia và doanh nghiệp trên thị trường quốc tế, qua đó khẳng định rừng là loại tài sản dịch vụ hệ sinh thái ngày càng có yêu cầu khắt khe về chất lượng.

Ông Đạt cho biết thêm, để huy động hiệu quả nguồn lực tài chính từ dịch vụ các-bon rừng, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm đang khẩn trương tham mưu xây dựng khung pháp lý và các điều kiện kỹ thuật nhằm sẵn sàng tham gia thị trường các-bon rừng trong nước và quốc tế. Khung pháp lý này không chỉ hướng đến việc quản lý tín chỉ các-bon mà còn tạo nền tảng cho một hệ thống thị trường các-bon rừng chất lượng cao, gắn với phát triển du lịch bền vững, sinh kế cộng đồng và nâng cao uy tín quốc gia.

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam
Ông Lưu Tiến Đạt, Phó phòng Khoa học công nghệ và Hợp tác quốc tế (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường) chia sẻ tại tọa đàm

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng và thông điệp chính

Trong phần trình bày “Tiến triển của thị trường các-bon rừng toàn cầu - Nhìn lại sau COP30”, GS. Phạm Thu Thủy (Đại học Flinders) đã phân tích bức tranh cập nhật về vai trò của carbon rừng trong thực hiện NDC và các định hướng chiến lược của thị trường carbon trong giai đoạn tới.

Về các-bon rừng trong bối cảnh thực hiện NDC, bà cho biết phần lớn các quốc gia đã đưa lĩnh vực lâm nghiệp vào các cam kết giảm phát thải mới. Cụ thể, 98% quốc gia cập nhật NDC xác định lâm nghiệp là biện pháp giảm thiểu quan trọng, với nhóm tăng cường cam kết bao gồm Bolivia, Saint Lucia, Mông Cổ, Mauritius, Nicaragua, Nga và Quần đảo Solomon. Ngược lại, một số nước giảm hoặc không nêu cam kết trong ngành lâm nghiệp như Jamaica, Panama và São Tomé & Principe.

Tính đến nay, 67 quốc gia đã công bố NDC mới, chiếm 36% tổng lượng phát thải toàn cầu, trong khi 130 quốc gia vẫn chưa có bản cập nhật, tương ứng với 64% lượng phát thải.

Ở góc độ định hướng chiến lược xây dựng thị trường, GS. Thu Thủy cho biết nhu cầu trong thị trường tự nguyện với tín chỉ các-bon rừng vẫn duy trì ổn định và tiếp tục tăng. Các dự án trồng mới, tái trồng rừng - đặc biệt là dự án loại bỏ khí thải được dự báo có khả năng đạt mức giá cao hơn.

Bà cũng nhấn mạnh rằng việc tuân thủ các tiêu chuẩn định hướng mới sẽ dẫn đến thay đổi trong phương pháp luận của các dự án lâm nghiệp, bao gồm cả hệ thống tiêu chuẩn tự nguyện (ICVCM) và bắt buộc (như CORSIA). Từ năm 2026, việc thực thi các quy định của Thỏa thuận Paris do Gold Standard triển khai cũng sẽ tác động trực tiếp đến cách thức phát triển và đánh giá dự án.

Một xu hướng quan trọng khác là vai trò gia tăng của công nghệ số trong MRV, đặc biệt là ứng dụng viễn thám để đo sinh khối, giúp cải thiện tính minh bạch và giảm chi phí theo dõi. Điều này mở ra tiềm năng lồng ghép và lượng hóa nhiều đồng lợi ích hơn, nhất là các lợi ích liên quan tới thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam
GS. Phạm Thu Thủy (Đại học Flinders) đưa ra các định hướng chiến lược của thị trường carbon trong giai đoạn tới.

Từ những phân tích trên, GS. Thu Thủy đưa ra bốn thông điệp chính cho quá trình phát triển thị trường các-bon rừng:

  • Ưu tiên tín chỉ các-bon chất lượng cao, minh bạch, tuân thủ các tiêu chuẩn thống nhất và hệ thống MRV vững chắc.
  • Kết hợp thị trường tự nguyện và bắt buộc, thị trường quốc tế và nội địa nhằm tạo nguồn cầu rộng và ổn định, qua đó thúc đẩy giảm phát thải.
  • Tận dụng công nghệ, AI cùng các cơ chế tài chính đổi mới để tối ưu hóa giao dịch các-bon, giảm chi phí và thu hút đầu tư.
  • Đảm bảo sự tham gia toàn diện và phù hợp với mục tiêu khí hậu, mang lại đồng thời lợi ích môi trường, xã hội và kinh tế.

Hoàn thiện khung pháp lý để phát triển thị trường các-bon rừng

Tại Việt Nam, dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng đã được quy định trong Luật Lâm nghiệp năm 2017, với vai trò là một trong năm dịch vụ môi trường rừng. Trên cơ sở đó, Việt Nam đã khẩn trương xây dựng khung pháp lý và lộ trình phát triển thị trường các-bon, hướng tới hoàn thiện vào năm 2029.

Sau hơn một thập kỷ triển khai cơ chế chi trả dịch vụ môi trường rừng, tổng số thu đến cuối năm 2024 đạt hơn 30.000 tỷ đồng. Đây được đánh giá là minh chứng rõ rệt cho tiềm năng của dịch vụ các-bon trong việc bổ sung nguồn lực tài chính cho ngân sách ngành lâm nghiệp.

Đại diện Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm, bà Nghiêm Phương Thuý cho biết đơn vị đang khẩn trương tham mưu xây dựng khung pháp lý và các điều kiện kỹ thuật nhằm sẵn sàng tham gia thị trường các-bon rừng cả trong nước và quốc tế. Theo bà, khung pháp lý không chỉ dừng lại ở việc quản lý và giao dịch tín chỉ, mà cần hướng tới hình thành một hệ thống thị trường các-bon rừng chất lượng cao, gắn với phát triển lâm nghiệp bền vững, sinh kế cộng đồng và nâng cao uy tín quốc gia.

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam
Bà Nghiêm Phương Thuý (Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm) phát biểu tại tọa đàm

Để thị trường các-bon rừng đi vào thực tiễn, nhiều chuyên gia và nhà quản lý cho rằng Việt Nam có thể học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia đã đi trước. Những mô hình của Chile, Australia, Colombia, Kenya và Indonesia được đánh giá là phù hợp để tham khảo, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang hoàn thiện thể chế và chuẩn bị nguồn lực tham gia thị trường các-bon toàn cầu.

Lâm nghiệp bước vào kỷ nguyên tự động hóa

Trong tham luận về ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển lâm nghiệp bền vững, Giáo sư Terry Sunderland (Đại học British Columbia) nhấn mạnh tiềm năng của công nghệ số trong phục hồi và quản lý rừng quy mô lớn. Ông cho biết, các hệ thống ứng dụng AI kết hợp máy bay không người lái và thiết bị hỗ trợ mặt đất đang mở ra khả năng tự động hóa nhiều hoạt động trọng yếu của ngành lâm nghiệp - từ nhận diện rừng tự nhiên, theo dõi diện tích trồng đến tối ưu hoá chuỗi cung ứng theo hướng không phá rừng.

Theo Giáo sư Sunderland, các giải pháp gieo hạt và trồng rừng bằng công nghệ định vị chính xác giúp đẩy nhanh quá trình phục hồi rừng, tăng khả năng sinh tồn của cây con và mở rộng diện tích trồng tại những khu vực khó tiếp cận. Công nghệ này cũng cho phép trồng rừng quy mô lớn, thậm chí hàng nghìn hecta mỗi mùa, đồng thời rút ngắn chu kỳ từ thu hoạch đến tái trồng thêm từ 2-4 năm.

Thị trường các-bon rừng sau COP30: Xu hướng toàn cầu và định hướng của Việt Nam
Giáo sư Terry Sunderland (Đại học British Columbia) nhấn mạnh tiềm năng của AI trong phục hồi và quản lý rừng quy mô lớn

Không chỉ góp phần giảm chi phí vận hành, những mô hình tự động hóa còn thúc đẩy đa dạng sinh học, cải thiện đất sau thu hoạch và hỗ trợ hình thành rừng mới nhanh hơn. Các giải pháp hiện đại này được đánh giá là nền tảng quan trọng để xây dựng những dự án các-bon chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Giáo sư Terry Sunderland cũng nêu rõ vai trò của tự động hóa trong phục hồi rừng sau cháy, đặc biệt thông qua các hệ thống gieo hạt trên không và trên mặt đất ứng dụng công nghệ định hướng chính xác. Theo ông, những giải pháp này đang mở ra bước tiến mới cho lâm nghiệp nhờ khả năng trồng cây nhanh gấp 20 lần so với phương pháp truyền thống, đồng thời hỗ trợ hiệu quả việc phục hồi rừng ở những khu vực hẻo lánh, khó tiếp cận.

Các công nghệ gieo trồng sử dụng thiết bị bay không người lái và nền tảng tự động hóa còn cho phép triển khai quy mô lớn, dễ mở rộng, đặc biệt phù hợp với các vùng rừng bị thiệt hại sau cháy. Việc lựa chọn và phân bố giống cây theo điều kiện tự nhiên từng khu vực cũng giúp cải thiện đa dạng sinh học và đa dạng di truyền ngay tại điểm phục hồi, góp phần bảo đảm quá trình tái tạo rừng bền vững và thích ứng hơn với biến đổi khí hậu.

Bích Ngọc - Hoàng Nam

Tudonghoangaynay.vn
tan-hoang-minh
Tin bài khác
Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path robotics đẩy mạnh phát triển AI vật lý trong sản xuất

Path Robotics, doanh nghiệp công nghệ có trụ sở tại bang Ohio (Mỹ), vừa huy động thành công 300 triệu USD trong vòng gọi vốn Series E nhằm mở rộng nền tảng trí tuệ nhân tạo vật lý (Physical AI) cho lĩnh vực sản xuất. Nguồn vốn mới sẽ được đầu tư vào phát triển các ứng dụng robot, mở rộng nhiệm vụ tự động hóa và tăng cường đào tạo mô hình AI. Sau vòng gọi vốn, công ty được định giá 2,45 tỷ USD, nâng tổng số vốn huy động từ khi thành lập năm 2018 lên hơn 610 triệu USD.
Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Hà Nội miễn phí vé tham quan nhiều địa điểm văn hóa dịp 24/11

Nhân Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam 23/11 và Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, nhiều địa điểm văn hóa tại Hà Nội triển khai chương trình miễn phí vé tham quan. Đây là cơ hội để người dân khám phá những công trình di sản, bảo tàng nổi tiếng mà không tốn chi phí vào cửa.
Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Sân bay Gia Bình thúc đẩy kết nối hàng không toàn cầu tại Routes World 2026

Tham gia Routes World 2026 tại Đức, Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã có hơn 30 cuộc gặp với các hãng hàng không và đối tác quốc tế, mở rộng cơ hội hợp tác phát triển mạng đường bay, vận tải hàng hóa và kết nối hàng không khu vực.
Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi vòng quay công nghệ ngày 22/11/2026: Tuổi Tỵ đón vận may, tuổi Mùi cần thận trọng

Tử vi 12 con giáp ngày 22/11/2026 mang đến những dự báo đáng chú ý về công việc, tài chính và tình cảm. Có con giáp gặp nhiều thuận lợi, cơ hội phát triển rộng mở, nhưng cũng có tuổi cần chú ý đến các mối quan hệ và cân nhắc kỹ lưỡng trước những quyết định quan trọng. Cùng khám phá vận trình của 12 con giáp trong ngày Chủ nhật này!
TECHPRO NEXT 2026: Kiến tạo nền tảng vận hành thông minh cho tòa nhà thế hệ mới

TECHPRO NEXT 2026: Kiến tạo nền tảng vận hành thông minh cho tòa nhà thế hệ mới

Hội thảo TECHPRO NEXT 2026 giới thiệu nhiều giải pháp AIoT, Edge AI và tích hợp hệ thống, hướng tới nâng cao hiệu quả quản lý, vận hành tòa nhà; đồng thời đánh dấu sự ra mắt dịch vụ TECH TAILOR dành cho doanh nghiệp SME.
GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

GM lên kế hoạch tăng 20% ứng dụng robot tại các nhà máy Bắc Mỹ

General Motors (GM) đặt mục tiêu tăng 20% mức độ sử dụng robot và các công nghệ tự động hóa tại các nhà máy ở Bắc Mỹ vào năm 2028, trong bối cảnh chi phí lao động và sản xuất trong nước gia tăng.
Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Chuẩn hóa dữ liệu - nền tảng để ai thúc đẩy tự động hóa sản xuất

Trong xu hướng chuyển đổi số công nghiệp, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật công nghiệp (IIoT) và mô hình kỹ thuật số đang được ứng dụng ngày càng rộng rãi trong các nhà máy. Tuy nhiên, một thách thức lớn đặt ra không nằm ở năng lực xử lý của thuật toán mà ở chất lượng và tính nhất quán của dữ liệu đầu vào. Đây cũng là yếu tố quyết định khả năng khai thác AI hiệu quả trong hoạt động sản xuất.
Hoàn thiện pháp luật, đáp ứng yêu cầu điều tra hình sự trong tình hình mới

Hoàn thiện pháp luật, đáp ứng yêu cầu điều tra hình sự trong tình hình mới

Cùng với sự phát triển của xã hội, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ngày càng đa dạng, phức tạp, đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác điều tra hình sự. Đặc biệt, trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc hoàn thiện các quy định pháp luật về tổ chức và hoạt động của cơ quan điều tra trở thành yêu cầu cấp thiết. Dự án Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những vướng mắc từ thực tiễn, tạo cơ sở pháp lý đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.
Phú Thọ: Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong ba lĩnh vực trọng tâm

Phú Thọ: Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong ba lĩnh vực trọng tâm

Phú Thọ mong muốn thúc đẩy hợp tác với doanh nghiệp Rumani trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo; năng lượng tái tạo, hạ tầng xanh và thương mại, logistics, đồng thời mở rộng cơ hội xuất khẩu hàng hóa sang thị trường châu Âu.
Thị trường chứng khoán ngày 20/11:  VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán ngày 20/11: VN-Index giảm phiên thứ 4 liên tiếp, mất hơn 46 điểm trong tuần

Thị trường chứng khoán tiếp tục diễn biến tiêu cực khi VN-Index giảm phiên thứ tư liên tiếp, đóng cửa sát 1.689 điểm. Tính chung cả tuần, chỉ số mất hơn 46 điểm, trong khi áp lực bán vẫn lan rộng và khối ngoại nối dài chuỗi bán ròng.
master