Tiêu chuẩn ISA/IEC 62443 và vai trò của yếu tố con người trong an ninh mạng công nghiệp

Tiêu chuẩn ISA/IEC 62443 mang lại cấu trúc cho công việc an ninh mạng theo cách phản ánh cách thức hoạt động thực tế của môi trường công nghiệp

Trên thực tế, nhiều khuôn khổ an ninh mạng phổ biến như NIST Cybersecurity Framework hay ISO/IEC 27001 được thiết kế chủ yếu cho môi trường doanh nghiệp. Các tiêu chuẩn này cung cấp hướng dẫn hữu ích về quản trị, quản lý rủi ro và xây dựng chương trình an ninh, nhưng chưa phản ánh đầy đủ những đặc thù của môi trường công nghiệp. Trong các nhà máy sản xuất, hệ thống năng lượng hoặc tiện ích công cộng, các quyết định an ninh mạng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến dây chuyền sản xuất, thời gian hoạt động của thiết bị và thậm chí là an toàn của người lao động.

Tiêu chuẩn ISA/IEC 62443 ra đời để giải quyết chính khoảng trống này. Bộ tiêu chuẩn này được thiết kế riêng cho hệ thống điều khiển công nghiệp và môi trường tự động hóa, nơi các yếu tố như độ ổn định, tính liên tục và an toàn vận hành luôn được đặt lên hàng đầu. Thay vì chỉ tập trung vào dữ liệu, ISA/IEC 62443 xem rủi ro quy trình và hệ thống vật lý là trung tâm của chiến lược bảo mật. Điều này giúp các tổ chức công nghiệp xây dựng các biện pháp bảo vệ phù hợp với thực tế vận hành.

Một trong những điểm mạnh của tiêu chuẩn này là phương pháp kiến trúc bảo mật dựa trên “vùng” và “kênh”. Cách tiếp cận này cho phép các hệ thống được phân tách theo chức năng vận hành và mức độ quan trọng, từ đó giúp kiểm soát truy cập và giảm thiểu rủi ro lan truyền khi xảy ra sự cố. Với các chuyên gia tư vấn, mô hình này tạo điều kiện thuận lợi để đánh giá rủi ro theo từng khu vực sản xuất, thay vì coi toàn bộ hệ thống như một mạng lưới phẳng.

Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, ISA/IEC 62443 còn đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các nhóm liên quan. Trong môi trường công nghiệp, các kỹ sư điều khiển, quản lý nhà máy, chuyên gia an ninh mạng và lãnh đạo doanh nghiệp thường có góc nhìn khác nhau về rủi ro. Một tiêu chuẩn chung giúp họ có cùng “ngôn ngữ” để thảo luận, từ đó đưa ra quyết định bảo mật rõ ràng và nhất quán hơn.

Ngoài ra, tiêu chuẩn này cũng cung cấp cơ chế xác định “mức độ an ninh” cho từng khu vực hệ thống, giúp các tổ chức xác định mức bảo vệ phù hợp với rủi ro thực tế. Điều này đặc biệt quan trọng trong các dự án công nghiệp lớn, nơi nhiều bên tham gia như nhà tích hợp hệ thống, nhà cung cấp thiết bị và đội ngũ vận hành nội bộ.

Có thể nói, trong bối cảnh các cuộc tấn công mạng ngày càng nhắm vào hạ tầng công nghiệp, việc áp dụng ISA/IEC 62443 không chỉ giúp nâng cao khả năng phòng vệ mà còn thể hiện năng lực chuyên môn của các nhà tư vấn an ninh mạng OT. Quan trọng hơn, tiêu chuẩn này góp phần xây dựng một hệ sinh thái bảo mật gắn liền với thực tiễn sản xuất - nơi công nghệ, con người và quy trình vận hành được bảo vệ một cách toàn diện.

Theo automation.com