Đào tạo tiến sĩ theo chuẩn quốc tế
Theo quy chế thí điểm đào tạo tiến sĩ được Đại học Quốc gia TP.HCM ban hành, có 2 phương thức đào tạo là nghiên cứu chuyên sâu toàn thời gian và kết hợp nghiên cứu khoa học, hoàn thành các học phần của chương trình đào tạo.
Với nghiên cứu chuyên sâu toàn thời gian, NCS hoàn thành tiểu luận tổng quan, chuyên đề và luận án trong vòng 12 tháng kể từ ngày nhập học.
NCS phải là tác giả chính của ít nhất 3 báo cáo hội nghị hoặc bài báo khoa học đăng trên tạp chí thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus hoặc tương đương, trong đó có ít nhất 1 bài Q2 trở lên.
NCS kết hợp nghiên cứu khoa học và học các học phần của chương trình hoàn thành các yêu cầu theo quy định của Bộ GDĐT, đạt yêu cầu bổ sung về công bố khoa học do trường quy định.
Đại học Quốc gia TP.HCM sẽ công nhận tương đương công bố khoa học với các các ấn phẩm thuộc danh mục được Hội đồng Giáo sư nhà nước quy định, phù hợp thông lệ từng ngành và bối cảnh quốc tế, đảm bảo chất lượng tương đương và phù hợp với các quy định hiện hành.
 |
| Các NCS theo học chương trình đào tạo tiến sĩ của Đại học Quốc gia TPHCM. Ảnh: VNU |
Các ngành yêu cầu công bố khoa học của Đại học Quốc gia TPHCM bao gồm: Nhóm ngành Máy tính - Công nghệ thông tin (Khoa học máy tính; Mạng máy tính và truyền thông dữ liệu; Kỹ thuật phần mềm; Hệ thống thông tin; Kỹ thuật máy tính; Trí tuệ nhân tạo; Công nghệ thông tin; An toàn thông tin; Các ngành khác có liên quan theo quy định của cơ sở đào tạo) và Nhóm ngành Điện - Điện tử - Tự động hóa (Kỹ thuật điện; Kỹ thuật điện tử; Kỹ thuật viễn thông; Kỹ thuật điều khiển và tự động hóa; Các ngành khác có liên quan theo quy định của cơ sở đào tạo).
Theo đó, NCS phải là tác giả chính của ít nhất 01 báo cáo hội nghị khoa học hoặc 01 bài báo tạp chí khoa học được công bố trong các ẩn phẩm thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus.
NCS có thể bảo vệ luận án tiến sĩ trước thời hạn nếu có thành tích học tập và nghiên cứu khoa học xuất sắc. Tổng thời gian NCS hoàn thành chương trình đào tạo ít nhất 2 năm.
Phá bỏ rào cản về đào tạo tiến sĩ trong nước
Các trường đại học thành viên của ĐH Quốc gia TPHCM ban hành quy định chi tiết về trình tự, thủ tục thực hiện, tiêu chí, tiêu chuẩn của NCS được bảo vệ luận án trước thời hạn và công khai các quy định, quy trình trên website trường.
Quy chế mới cũng miễn quy trình phản biện độc lập khi NCS là tác giả chính của ít nhất 3 báo cáo hội nghị/bài báo đăng tạp chí thuộc danh mục Web of Science hoặc Scopus hoặc tương đương, trong đó có ít nhất 1 bài Q2 trở lên có nội dung phù hợp với đề tài nghiên cứu và nội dung của luận án.
Các trường sẽ quy định chi tiết về trình tự, thủ tục xét miễn quy trình phản biện độc lập bằng minh chứng các công trình công bố quốc tế của NCS và báo cáo ĐH Quốc gia TPHCM. Các trường chịu trách nhiệm thẩm định sự phù hợp về nội dung các công bố khoa học của NCS với đề tài nghiên cứu của luận án trên cơ sở đề xuất của hội đồng hoặc đơn vị chuyên môn.
ĐH Quốc gia TPHCM sẽ tăng cường liêm chính học thuật và trách nhiệm giải trình. Trong trường hợp cần thiết, các trường có quyền yêu cầu nghiên cứu sinh giải trình với các bên liên quan những nội dung về liêm chính học thuật. Nội dung giải trình được công khai trên website trường.
Phát biểu trước báo giới, PGS.TS Trần Cao Vinh - Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TPHCM cho hay, trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh toàn cầu, đào tạo tiến sĩ là một trong những trụ cột then chốt giúp nâng tầm vị thế của đại học nghiên cứu.
Cũng theo PGS Vinh, trong những năm qua công tác đào tạo tiến sĩ tại ĐH Quốc gia TPHCM đã có nhiều cải tiến nhưng vẫn còn không ít hạn chế cần khắc phục. Cụ thể như thời gian để hoàn tất chương trình kéo dài thực tế từ 5 - 7 năm, cơ chế đào tạo chưa đủ linh hoạt để thu hút người học, quy trình đào tạo còn mang nặng tính hành chính.
Ngoài ra, đa phần NCS phải vừa học vừa làm, ảnh hưởng đến chất lượng nghiên cứu. Đội ngũ giáo sư đầu ngành vẫn còn thiếu ở một số lĩnh vực, mức độ quốc tế hóa và gắn kết với nghiên cứu khoa học còn hạn chế. Những điểm này vừa là bất cập, vừa là rào cản cho các chương trình đào tạo tiến sĩ trong nước.
Thí điểm đào tạo tiến sĩ của nhà trường như một giải pháp đột phá, nhằm mở rộng quy mô, nâng cao chất lượng đào tạo tiến sĩ, đồng thời xây dựng một hành lang pháp lý linh hoạt hơn.
Quy định này chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo xây dựng khung quy định chung. Trên cơ sở đó các trường xây dựng quy định chi tiết, cụ thể, đồng thời giao quyền cho hội đồng chuyên môn để bảo đảm tính học thuật và linh hoạt.
